В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина
Рецензія на книгу: В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина. К., Логос, 2002. - 428 с.
Saved in:
| Published in: | Український історичний журнал |
|---|---|
| Date: | 2003 |
| Main Author: | |
| Format: | Article |
| Language: | Ukrainian |
| Published: |
Інститут історії України НАН України
2003
|
| Subjects: | |
| Online Access: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/204833 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Journal Title: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Cite this: | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина / С.З. Заремба // Український історичний журнал. — 2003. — № 2. — С. 139-140. — укр. |
Institution
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| _version_ | 1860253456982343680 |
|---|---|
| author | Заремба, С.З. |
| author_facet | Заремба, С.З. |
| citation_txt | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина / С.З. Заремба // Український історичний журнал. — 2003. — № 2. — С. 139-140. — укр. |
| collection | DSpace DC |
| container_title | Український історичний журнал |
| description | Рецензія на книгу: В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина. К., Логос, 2002. - 428 с.
|
| first_indexed | 2025-12-07T18:46:10Z |
| format | Article |
| fulltext |
Ï. Êëèìåíêî íàâ÷à â ñÿ ò³ëü êè íà “â³äì³ííî” (ñ. 59). Öå ÿñ íå îñó ÷à ñ íåí íÿ
óí³ âåð ñè òåò ñü êèõ ïî ðÿä ê³â, áî òî ä³ òà êî¿ îö³í êè íå áó ëî. Íàé âè ùà îö³í êà
áó ëà “âåñüìà óäî â ëå ò âî ðè òå ëü íî”, ÿê ïðî öå ñêà çà íî àâ òî ðîì ó íà ðè ñ³ ïðî
Â. Áàçèëåâè÷à (ñ. 102).
Êíè ãà ². Ìàòÿø äî âî ë³ àê òó àëü íà äëÿ íà øî ãî ïå ðå õ³ ä íî ãî ÷à ñó. ×è ìà -
ëî ïî ëî æåíü, ÿê³ äèñ êó òó âà ëè ñÿ â àð õ³ â³ ñ òè ö³ 1920-õ ðîê³â, çà ëè øà þ òü ñÿ ³
ñüî ãî ä í³ çëî áî äåí íè ìè. Ìå í³ ïðè ïà ëè äî äó ø³ ñëî âà ç ï³ä ðó ÷ íè êà Â. Ðî -
ìàíîâñüêîãî: “…Àðõ³â³ñò çáå ð³ ãàº, âïî ðÿä êî âóº òà ï³ä ãî òî â ëÿº öå ã ëè íè
äëÿ áó äèí êó ³ñ òî ðè ÷ íèõ äî ñë³ ä³ â — ³ñ òî ðèê áó äóº éî ãî” (ñ. 189). Öå ñïðà â ä³
òàê, àëå ñë³ä äî äà òè: ÿêó ñïî ðó äó çâå äå ³ñ òî ðè ê — áî æèé õðàì àáî äó õî â íó
â’ÿ ç íè öþ — çà ëå æèòü â³ä âëà ñ íî ãî ñó ì ë³í íÿ ³ ã³ ä íî ñ ò³ àð õ³ â³ ñ òà òà éî ãî ñó -
ñ ï³ ëü íî- ïî ë³ òè ÷ íî ãî ëà äó, çà ÿêî ãî â³í ìó ñèòü ïðà öþ âà òè.
Âè äà ò íèé ó÷å íèé ñó ÷à ñ íî ñ ò³ Ê. Ëåâ³-Ñòðîññ, ëå ê ö³¿ ÿêî ãî ÿ ìàâ ùà ñ òÿ
ñëó õà òè â Êî ë ëåæ äå Ôðàíñ, ïè ñàâ, ùî àð õ³ âè êî æ íî¿ íà ö³¿ º “íàé -
êîøòîâí³øèì ³ íàé ñ âÿ ò³ øèì ìàé íîì”. Öå íàä áàí íÿ ïðåä ê³â í³ õòî íå ìàº
ïðà âà ìî íî ïî ë³ çó âà òè ó âëà ñ íèõ ÷è êîð ïî ðà òè â íèõ ³í òåðåñàõ. Îò æå, ñë³ä
ïî â í³ ñ òþ çâ³ ëü íè òè àð õ³ âè â³ä “ïåðåâàãè àí òè äî ñ ë³ ä íè öü êèõ ïð³ î ðè òå ò³â”
(Ï. Êåííåä³), ÿê³ äî ñ³ çà âà æà þòü íà ó êî â³é ðîç ðî á ö³ ¿õ áà ãàòñòâ. Àð õ³ â íà
ñïðà âà ïî òðå áóº ïî äàëü øî¿ äå ìî ê ðà òè çà ö³¿, ãó ìà í³ çà ö³¿ òà ïðî çî ðî ñ ò³. Ðîëü
îñî áè ó âè ð³ øåí í³ öèõ çà âäàíü âàæ êî ïå ðå îö³ íè òè. Äî òà êèõ ì³ð êó âàíü
ñïî íó êຠóâà æ íî ãî ÷è òà ÷à ðå öå í çî âà íà êíè ãà.
Ä. Ï. ÓÐÑÓ (ѳ ì ôå ðî ïîëü)
Â. Ùåðáàòþê
²ÑÒÎÐ²ß ÐÅòÎͲ ÓÊÐÀ ̄ ÍÈ: ËÈÑßÍÙÈÍÀ
Ê., Ëî ãîñ, 2002. — 428 ñ.
Âè õ³ä ó ñâ³ò êíè ãè êàí äè äà òà ³ñ òî ðè ÷ íèõ íà óê Â. Ì. Ùåðáàòþêà “²ñòîð³ÿ
ðå ã³ î í³â Óêðà ¿ íè: Ëè ñÿ í ùè íà” — äî ñèòü ïî ì³ ò íà ïî ä³ÿ â íà ó êî âî ìó æèò ò³
Óêðà ¿ íè. Öÿ ïðà öÿ º ùå îä íèì ï³ä ò âåð äæåí íÿì òî ãî, ùî ïî â íî ì³ ð íå îñÿ ã -
íåí íÿ â³ ò ÷è ç íÿ íî¿ ³ñ òî 𳿠ìî æ ëè âå ëè øå ïðè óìî â³ ãëè áî êî ãî âèâ÷åí íÿ
ìè íó â øè íè ðå ã³ î í³â Óêðà ¿ íè. ×à ñ òî ñà ìå òàì âè çíà ÷à ëè ñÿ ïåð ñ ïå ê òè âè
äàëü øî ãî ïîñòó ïó îêðå ìî¿ åò í³ ÷ íî¿ ñï³ ëü íî òè, íà ðî äó, íà ö³¿.
Ñüî ãî ä í³ â Óêðà ¿ í³ äå äà ë³ á³ëü øå ñòຠçðî çó ì³ ëèì: íå îá õ³ä íî âæè òè çà -
õî ä³â ùî äî çáå ðå æåí íÿ ³ñ òî ðè ÷ íî¿ ïà ì’ÿ ò³ íà ðî äó, ïðè ä³ ëè òè á³ëü øó óâà ãó
äî ³ñ òî 𳿠ð³ ä íî ãî êðàþ, ñâ äåð æà âè. Òî ìó ïå ðåä ³ñ òî ðè ÷ íîþ íà ó êîþ
ñòà â ëÿ òü ñÿ çà âäàí íÿ â³ä ò âî ðè òè îá’ºê òè â íó ³ñ òî ð³þ ÿê Óêðà ¿ íè, òàê ³ ¿¿ ì³ñò
³ ñ³ë, çà áåç ïå ÷è òè òà êè ìè êíè ãà ìè ñå ðå ä í³ òà âè ù³ íàâ÷àëü í³ çà êëà äè. Ðî -
çó ì³í íÿ çíà ÷åí íÿ ðå ã³ î íàëü íî¿ ³ñ òî 𳿠ïðî ñòå æó º òü ñÿ ³ â çà âäàí íÿõ, ùî ¿õ
âè çíà ÷å íî Óêà çîì Ïðå çè äåí òà íà øî¿ äåð æà âè “Ïðî çà õî äè ùî äî ï³ä òðè ì -
êè êðà º ç íàâ ÷î ãî ðó õó â Óêðà ¿ í³”. Òî ìó äî ñë³ äæåí íÿ Â. Ùåðáàòþêà, áå -
çóìî â íî, º àê òó àëü íèì ³ çà ïî ÷à ò êî âóº îêðå ìèé íà ïðÿì â ³ñ òî ðè ÷ í³é íà ó -
ö³ — äî ñë³ äæåí íÿ ì³ ê ðî ðå ã³ î íàëü íî¿ ³ñ òî ð³¿. Âè ñâ³ ò ëå í³ â êíè ç³ ïî 䳿, ùî
â³ä áó âà ëè ñÿ â êðà¿, ëå ãåí äè, ïå ðå êà çè ïîñòà þòü ïå ðåä ÷è òà ÷åì ÿê òå, ùî
ñòà íî âèòü ³ñ òî ðè ÷ íó ïà ì’ÿòü áà òü ê³â ñü êî¿ çå ì ë³, áà òü ê³ â ùè íè, âïë³ òà º òü ñÿ
ó çà ãàëü íèé êîí òåêñò íà ö³ î íàëü íî¿ ³ñ òî ð³¿. Äî ñÿ ã òè öüî ãî àâ òî ðó âäà ëî ñÿ
øëÿ õîì ðîç øè ðåí íÿ àðå à ëó äî ñë³ äæåí íÿ, â³ä ò âî ðåí íÿ ³ñ òî 𳿠äà â íüî ãî
óêðà ¿í ñü êî ãî ì³ ñ òà Ëè ñÿ í êè, Ëè ñÿ í ùè íè, çíà ÷ íî¿ ÷à ñ òè íè ñó ñ³ ä í³õ ç íåþ
çå ìåëü ÿê îð ãà í³ ÷ íî ºäè íî ãî ðå ã³ î íó Ïðà âî áå ðåæ æÿ, äî ëÿ ÿêî ãî ãà ð ìî í³é -
íî ïî ºä íà ëà ñÿ ç äî ëåþ óñ³ º¿ Óêðà ¿ íè.
ISSN 0130-5247. Óêð. ³ñò. æóðí., 2003, ¹ 2 139
Êðèòèêà òà á³áë³îãðàô³ÿ
Àâ òîð ìî íî ãðà ô³¿ âè êî ðè ñ òàâ øè ðî êå êî ëî àð õå î ëî ã³ ÷ íèõ òà àð õ³ â íèõ
ìà òå ð³ à ë³â, ë³ òå ðà òó ð íèõ òà íà ó êî âèõ äæå ðåë, ïî êà çàâ ì³ ñ öå ³ ðîëü Ëè ñÿ í ùè -
íè â óêðà ¿í ñü ê³é ³ñ òî 𳿠ïðî òÿ ãîì ñòî ë³òü. Âî ëî äè ìèð Ùå ð áà òþê ïî ñó ò³ ðîç -
êðè âຠâè ñíîâ êè ². Êðèï’ÿêåâè÷à ïðî Ëè ñÿ í ùè íó ÿê îêðå ìèé ðå ã³ îí Ïðà âî -
áå ðå æ íî¿ Óêðà ¿ íè. Çî êðå ìà â³í çâåð òຠóâà ãó ÷è òà ÷³â íà çðî ñ òà þ ÷ó ðîëü êðàþ
â ÷à ñè Âè ç âî ëü íî¿ â³é íè ñå ðå äè íè XVII ñò., âè çíà ÷ íå â³é ñü êî âî- ãå î ã ðà ô³ ÷ íå,
ïî ë³ òè÷ íå òà àä ì³ í³ ñ ò ðà òè â íå ñòà íî âè ùå ì³ ñ òå ÷ êà Ëè ñÿ í êè òà îêðå ìèõ ñó ñ³ ä -
í³õ ì³ñò â óìî âàõ Ðó ¿ íè, çî êðå ìà çà ÷à ñ³â ãå òü ìà íó âàí íÿ Ïå ò ðà Äî ðî øåí êà.
Îá’ºê òè â íî, íàé á³ëüø ïî â íî ³ ïî- íî âî ìó àâ òîð ïî äàâ ³ñ òî ð³þ Çâå íè ãî -
ðîä ñü êî ãî çáðîé íî ãî ïî âñ òàí íÿ 1918 ð. ïðî òè ãå òü ìàí ñü êî ãî óðÿ äó òà ïðè -
ñó ò íî ñ ò³ í³ ìå öü êèõ îêó ïà ö³é íèõ â³éñüê â Óêðà ¿ í³. Äî ñë³ ä íèê âïåð øå ïî êà -
çàâ éî ãî âè òî êè — çáðîé íèé âè ñòóï ñå ëÿí Ëè ñÿ í ùè íè, ùî ïî ò³ì ïå ðå êè íó -
â ñÿ íà ñà ìó Ëè ñÿ í êó, âåñü Çâå íè ãî ðîä ñü êèé ïî â³ò, à äà ë³ íà çíà ÷ íó ÷à ñ òè íó
Ïðà âî áå ðå æ íî¿ ³ ˳ âî áå ðå æ íî¿ Óêðà ¿ íè. Â. Ì. Ùåðáàòþê âêà çóº íà îêðå ì³
íå ïðà âè ëü í³ âè ñíîâ êè, ùî ¿õ ðà í³ øå ðî áè ëè äî ñë³ ä íè êè öüî ãî ïî âñ òàí íÿ,
â³ äî ìî ãî â ðà äÿí ñü ê³é ³ñ òî ð³ î ãðà ô³¿ ÿê Çâå íè ãî ðîä ñü êî- Òà ðà ùàí ñü êå.
Âà ãî ìèì äëÿ äî ñë³ ä íè ê³â ïðî á ëåì ðå ã³ î íàëü íî¿ ³ñ òî 𳿠Óêðà ¿ íè º âè -
ñâ³ ò ëåí íÿ ïî ä³é ³ ïðî öå ñ³â ðà äÿí ñü êî¿ äî áè, çî êðå ìà ïî êàç îñî á ëè âî ñ òåé
çà âî þ âàí íÿ â³é ñü êà ìè ðà äÿí ñü êî¿ Ðî ñ³¿ Ëè ñÿí ñü êî ãî ðå ã³ î íó, äå ñâî¿ êðà -
ù³ ÿêî ñ ò³ ïðî äå ìîí ñ ò ðó âà ëî óêðà ¿í ñü êå ³ ëü íå Êî çà ö ò âî, ÿêå çà ðî äè ëîñü ó
Çâå íè ãî ðîä ñü êî ìó ïî â³ ò³. Àâ òîð çìà ëþ âàâ ðÿä ì³ ñ öå âèõ óêðà ¿í ñü êèõ îòà -
ìà í³â, â³ äî ìèõ íå ò³ëü êè â Óêðà ¿ í³, à é çà ¿¿ ìå æà ìè. Âàð òî â³ä çíà ÷è òè äî -
ñÿ ã íåí íÿ Âî ëî äè ìè ðà Ìè õàé ëî âè ÷à ó â³ä ò âî ðåí í³ ôà ê ò³â íå ïðèéíÿò òÿ ðà -
äÿí ñü êî¿ âëà äè, îïî ðó ¿¿ ïî øè ðåí íþ, ùî éî ãî ÷è íè ëè çà ãî íè ³ ëü íî ãî
Êî çà ö ò âà, à ïî ò³ì ³ øè ðî ê³ ìà ñè íà ñå ëåí íÿ ñó ÷à ñ íî¿ ×å ð êà ùè íè. Ïðî öå
ñâ³ä ÷àòü ³ ðÿä êè ç â³ð øà ïî å òà Çâå íè ãî ðîä ñü êî ãî ïî â³ òó 1918 ð.: “Õòî êëè -
êàâ âàñ â â³ä ðî äæå íó Âêðà ¿ íó? ×î ãî ïðè éø ëè âè îð äà ìè äî íàñ?”.
Ö³ ñëî âà ñòà ëè åï³ ã ðà ôîì äî ðîç ä³ ëó êíè ãè, â ÿêî ìó äî ñë³ ä íèê â³ä ñòå -
æèâ ìå òî äè íà ñèë ëÿ, çà äî ïî ìî ãîþ ÿêèõ ðà äÿí ñü êà âëà äà çà êð³ ï ëþ âà ëàñü
ó ðå ã³ î í³ òà é â óñ³é Óêðà ¿ í³.
Çðî çó ì³ ëî, íå âñ³ ïå ð³ î äè â ³ñ òî 𳿠Ëè ñÿ í ùè íè äî ñë³ äæå í³ àâ òî ðîì âè -
÷åð ï íî ³ ãðóí òî â íî. Á³ëü øå óâà ãè âàð òî áó ëî á ïðè ä³ ëè òè, íà ïðè ê ëàä, ðàí -
í³é ³ñ òî 𳿠êðàþ, ðîç âè ò êó ì³ ñ òå ÷ êà ó XVIII—XIX ñò.
Çíà ÷ íå ì³ ñ öå â êíè ç³ Â. Ùåðáàòþêà ïðè ä³ ëå íî ïðî á ëå ìà ì ñüî ãî äåí -
íÿ êðàþ. Íà ¿¿ ñòî ð³í êàõ éäå òü ñÿ ïðî éî ãî ñó ÷à ñ íè ê³â, ÿê³ âè ÿâè ëè ñÿ ã³ ä -
íè ìè ñëà â íî¿ ³ñ òî 𳿠ñâî ãî çíà ìå íè òî ãî êðàþ, òèõ, õòî íå áàé äó æèé äî
ìè íó ëî ãî òà ïðè éäå ø íüî ãî ö³ º¿ çå ì ë³ ³ ïë³ ä íî ïðà öþ þòü íàä ðîç ê â³ òîì
êðàþ ñâî ¿õ ïðà ùó ð³â.
Ó äî ñë³ äæåí í³ çâåð òຠíà ñå áå óâà ãó äî ñêî íà ëèé íà ó êî âî- äî ïî ì³ æ íèé
àïà ðàò: äå òàëü íà õðî íîëî ã³ÿ ïî ä³é, ùî äî ïî ìà ãຠíà ó êî â öÿì îïå ðà òè â íî
çî ð³ º í òó âà òè ñÿ â îá ñòà âè íàõ òî ãî ÷è ³í øî ãî ïå ð³ î äó ³ñ òî 𳿠íà ñå ëå íèõ ïóí -
ê ò³â äî ñë³ äæó âà íî ãî ðå ã³ î íó ³ ïå ðå êî í ëè âî çà ñâ³ä ÷óº ïðî ðîç âè òîê ðå ã³ î í³â
Óêðà ¿ íè ÿê ãà ð ìî í³é íî ãî ³ ö³ ë³ ñ íî ãî äåð æà â íî ãî óòâî ðåí íÿ. Íà âå äå í³ ó
äî ñë³ äæåí í³ äî êó ìåí òè ôîð ìó þòü ó ÷è òà ÷à óÿâ ëåí íÿ ïðî ñòàí óêðà ¿í ñü êî -
ãî ÷î ð íî çå ìó â 1920 ð., äà þòü ìî æ ëè â³ñòü ÷è òà ÷å â³ óÿâè òè ê³ëü ê³ñòü æåðòâ
ãî ëî äî ìî ðó 1932—1933 ðð., ùî, ÿê ïðà â äè âî çà çíà ÷ຠàâ òîð, íå ïî â í³, àëå
äî ñòà ò íüî ïî êà çî â³ äëÿ îá’ºê òè â íî ãî âè ñíîâ êó ùî äî õà ðà ê òå ðó é ïðè ðî äè
òî ãî ÷à ñ íî¿ âëà äè, þðè äè ÷ íî ãî ñòà òó ñó òî ãî ÷è ³í øî ãî íà ñå ëå íî ãî ïóí ê òó,
ñòà òó ñó îêðå ìèõ ñî ö³ àëü íèõ ãðóï íà ñå ëåí íÿ, ñêëà äó òà ê³ëü êî ñ ò³ íà ñå ëåí íÿ
â ð³ ç íèé ÷àñ, äëÿ ïî ð³ â íÿí íÿ öèõ äà íèõ ç â³ äî ìî ñ òÿ ìè ñó ÷à ñ íî ñ ò³. Â ê³ í ö³
êíè ãè âì³ ùå íî òà êîæ ïî êà æ ÷è êè ³ìåí òà íà ñå ëå íèõ ïóí ê ò³â. Òà ê³ äî äà ò êè
ðî á ëÿòü âè äàí íÿ “²ñòîð³ÿ ðå ã³ î í³â Óêðà ¿ íè: Ëè ñÿ í ùè íà” îñî á ëè âî âà æ ëè -
âèì ³ ïî òð³ á íèì äî ñë³ äæåí íÿì ÿê ïå ðå ñ³ ÷ íî ìó ÷è òà ÷å â³, òàê ³ íà ó êî â öÿì.
140 ISSN 0130-5247. Óêð. ³ñò. æóðí., 2003, ¹ 2
Êðèòèêà òà á³áë³îãðàô³ÿ
Ñ. Ç. ÇÀÐÅÌÁÀ (Êè ¿â)
|
| id | nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-204833 |
| institution | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| issn | 0130-5247 |
| language | Ukrainian |
| last_indexed | 2025-12-07T18:46:10Z |
| publishDate | 2003 |
| publisher | Інститут історії України НАН України |
| record_format | dspace |
| spelling | Заремба, С.З. 2025-07-18T15:06:48Z 2003 В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина / С.З. Заремба // Український історичний журнал. — 2003. — № 2. — С. 139-140. — укр. 0130-5247 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/204833 Рецензія на книгу: В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина. К., Логос, 2002. - 428 с. uk Інститут історії України НАН України Український історичний журнал Критика та бібліографія В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина Article published earlier |
| spellingShingle | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина Заремба, С.З. Критика та бібліографія |
| title | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина |
| title_full | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина |
| title_fullStr | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина |
| title_full_unstemmed | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина |
| title_short | В. Щербатюк. Історія регіонів України: Лисянщина |
| title_sort | в. щербатюк. історія регіонів україни: лисянщина |
| topic | Критика та бібліографія |
| topic_facet | Критика та бібліографія |
| url | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/204833 |
| work_keys_str_mv | AT zarembasz vŝerbatûkístoríâregíonívukraínilisânŝina |