Інвентар Луцького замку і староства 1622 року
У передмові висвітлено структуру документа, послідовність укладання двох його складових (реляції та інвентаря), встановлено загальну кількості списків, що склалася внаслідок вписування документа в судові книги Луцька й Володимира і видачі виписів-копій із них. До передмови додаються повні тексти док...
Збережено в:
| Опубліковано в: : | Український археографічний щорічник |
|---|---|
| Дата: | 2010 |
| Автор: | |
| Формат: | Стаття |
| Мова: | Українська |
| Опубліковано: |
Інститут української археографії та джерелознавства ім. М.С. Грушевського НАН України
2010
|
| Теми: | |
| Онлайн доступ: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/40921 |
| Теги: |
Додати тег
Немає тегів, Будьте першим, хто поставить тег для цього запису!
|
| Назва журналу: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Цитувати: | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року / В. Кравченко // Український археографічний щорічник. — К., 2010. — Вип. 15. — С. 367-383. — Бібліогр.: 17 назв. — укр. |
Репозитарії
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| _version_ | 1859602173006970880 |
|---|---|
| author | Кравченко, В. |
| author_facet | Кравченко, В. |
| citation_txt | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року / В. Кравченко // Український археографічний щорічник. — К., 2010. — Вип. 15. — С. 367-383. — Бібліогр.: 17 назв. — укр. |
| collection | DSpace DC |
| container_title | Український археографічний щорічник |
| description | У передмові висвітлено структуру документа, послідовність укладання двох його складових (реляції та інвентаря), встановлено загальну кількості списків, що склалася внаслідок вписування документа в судові книги Луцька й Володимира і видачі виписів-копій із них. До передмови додаються повні тексти документа, що друкувалися у відповідності з принципами передачі україномовних та польськомовних історичних джерел першої половини XVII століття.
В предисловии рассмотрена структура документа, последовательность подготовки текстов двух его составляющих (реляции и инвентаря), установлено общее количество списков, сложившееся вследствие внесения документа в судебные книги Лунка и Владимира и выдачи выписей-копий из них. К предисловию прилагаются полные тексты документа, печатавшиеся в соответствии с принципами передачи украиноязычных и польскоязычных исторических источников первой половины XVII века.
The structure and sequence of two parts (report and inventory) of document creating have been studied in introduction and the whole number of its variants which formed after insepting of document into the books of Lutsk and Volodymyr district courts and making of copies was ascertained too. The complete textes of document printed on the principles of Ukrainian and Polish first half of 17th century historical sources publication were added to introduction.
|
| first_indexed | 2025-11-28T00:31:36Z |
| format | Article |
| fulltext |
367
Volodymyr KRAVÇENKO (Ky]v)
INVENTAR LUC|KOHO ZAMKUINVENTAR LUC|KOHO ZAMKUINVENTAR LUC|KOHO ZAMKUINVENTAR LUC|KOHO ZAMKUINVENTAR LUC|KOHO ZAMKU
I STAROSTVA 1622 ROKUI STAROSTVA 1622 ROKUI STAROSTVA 1622 ROKUI STAROSTVA 1622 ROKUI STAROSTVA 1622 ROKU
1
Kravçenko V. M. Najdavnißi inventari Luc\koho zamku i starostva (kinec\ X◊I –
poçatok X◊II st.) // Arxivy Ukra]ny. – K., 1986. – # 5. – S. 19–26.
Cej dokument [ p’qtym i poky wo ostannim iz çysla podibnyx opysovo-
statystyçnyx materialiv do istori] ci[] oboronno] sporudy, wo ne buv opub-
likovanyj do c\oho çasu; çotyry poperedni inventari: vid 2 hrudnq 1576, 15
çervnq 1598, 25 travnq 1600, 14 lgtoho 1618 rr. buly nadrukovani na
storinkax naukovo-informacijnoho bgletenq “Arxivy Ukra]ny” 25 rokiv
tomu v perekladax z pol\s\ko] movy ta zi znaçnymy skoroçennqmy tekstiv
1
.
Na vidminu vid poperednix cej inventar hotuvavsq do druku za povnym tek-
stom zapysu vid 23 serpnq do volodymyrs\ko] ©rods\ko] knyhy za 1622 r.
movamy oryhinalu (staroukra]ns\kog i pol\s\kog), razom iz formulamy
vstupnoho i zaklgçnoho protokoliv Volodymyrs\koho ©rods\koho urqdu, u
zv’qzku z çym rozhlqda[t\sq v publikaci] qk odyn dokument, xoça sklada[t\sq
z dvox oformlenyx raniße na Luc\komu ©rods\komu urqdi: relqci] zems\koho
pysarq i samoho inventarq Luc\koho zamku i starostva. Zapys, qk i naleΩyt\,
sklada[t\sq z tr\ox osnovnyx çastyn: vstupnoho protokolu Volodymyr-
s\koho ©rods\koho urqdu, zmistu ta zaklgçnoho protokolu c\oho Ω urqdu.
U perßij çastyni vkazano datu vpysannq dokumenta do volodymyrs\kyx
knyh, zafiksovano osobu, qka na toj ças oçolgvala ©rods\kyj urqd
(zamkovyj burhrabij Stanislav Sobans\kyj) i pryjmala dokument (vypys
relqci] i inventarq iz luc\kyx ©rods\kyx knyh) dlq vpysannq joho do knyh
volodymyrs\kyx, potim im’q urqdnyka, qkyj predstavyv dokument na urqdi
u Volodymyrs\komu zamku ta inicigvav joho vpysannq (luc\kyj zems\kyj
pysar, korolivs\kyj klgçnyk Vojtex Stanißevs\kyj), tam samo vkazugt\sq
vydy dokumentiv i vykladeno pryçyny ]x ukladannq (peredaça Luc\koho
zamku i starostva vid odnoho urqdnyka inßomu zhidno z korolivs\kym pry-
vile[m); druha – vklgça[ dva okremo ukladenyx dokumenty: relqcig
zems\koho luc\koho pysarq Vojtexa Stanißevs\koho pro peredaçu Luc\koho
zamku i starostva vid Al\brexta Stanislava Radzyvila joho nastupnykovi
na starostyns\komu urqdi Heronimovi Xarlens\komu, iz zaznaçennqm miscq i
daty oformlennq ta vkazannqm zasobiv, qkymy zabezpeçena ]] avtentyçnist\
368
Volodymyr KRAVÇENKO
(vlasna peçatka i pidpys pysarq), a takoΩ samoho inventarq Luc\koho zamku
i starostva iz vkazannqm miscq i daty joho oformlennq, dvoma peçatkamy i
pidpysamy zems\koho pysarq i voznoho. Relqcig i inventar bulo ukladeno
pol\s\kog movog iz suprovodΩugçymy spil\nymy dlq obox vstupnym na
poçatku i zaklgçnym u kinci ukra]nomovnymy protokolamy Luc\koho
©rods\koho urqdu, z urqdovog peçatkog i pidpysom pidpyska kancelqri]; u
tretij, zaklgçnij çastyni, zaznaçeno, wo luc\kyj vypys bulo uvaΩno
prohlqnuto volodymyrs\kym burhrabi[m, pislq çoho vin, upevnyvßys\ v
avtentyçnosti j dostovirnosti pred’qvlenoho dokumenta, nakazav vpysaty
joho do volodymyrs\kyx ©rods\kyx knyh, wo j bulo zrobleno pidpyskom
kancelqri].
Do reçi, poperednij dokument vid 14 lgtoho 1618 r. – relqciq
korolivs\koho komornyka Qna Bohatka pro peredaçu Luc\koho starostva i
vsix naleΩnyx do n\oho doxodiv pislq smerti starosty Mykolaq Semaßka
joho nastupnykovi knqzg Al\brextovi Stanislavu Radzyvilu z dodatkom do
ne] inventarq Luc\koho zamku i starostva bula vpysana 17 lgtoho prqmo do
knyh Volodymyrs\koho ©rods\koho sudu
2
, mynagçy çomus\ miscevu ustanovu
v Luc\ku, svidçennqm çoho [ vidsutnist\ u zapysi dokumenta 1618 r. vstupnoho
i zaklgçnoho protokoliv Luc\koho ©rods\koho urqdu, pidpysok qkoho za
rozporqdΩennqm pidstarosty mav vpysaty dokument do luc\kyx ©rods\kyx
knyh, a potim oformyty vypys iz nyx, qkyj potim buv by dostavlenyj u
Volodymyr i vpysanyj u knyhy tamteßn\oho ©rods\koho urqdu.
Oçevydnym [ te, wo dlq publikaci] relqci] i inventarq docil\niße
bulo b podaty ne zapys vid 23 serpnq 1622 r., vyqvlenyj u knyzi Volo-
dymyrs\koho ©rods\koho sudu, a joho poperednij variant iz luc\ko] ©rods\ko]
knyhy, qk blyΩçyj do perßodΩerela. Dlq vyqvlennq poperedn\oho
varianta zapysu relqci] i inventarq 1622 r. bulo neobxidno perehlqnuty vsi
sim luc\kyx ©rods\kyx knyh za cej rik (F. 25. – Op. 1. – Spr. 126–132).
Poßuky c\oho zapysu polehßuvalysq ti[g obstavynog, wo data vpysannq
relqci] i inventarq do luc\kyx knyh vidoma. Pry perehlqdi knyhy Luc\koho
hrods\koho sudu # 127 na poçatkovyx ]] arkußax bulo odrazu Ω vyqvleno
try dokumenty, ukladannq qkyx peredbaçalosq oficijnog procedurog
peredaçi starostva. Perßyj z nyx – “Øblqta pryvyl[g µho kr. ml. µho ml.
panu Eronymovy Xarl[nskomu na starostvo Lucæko[ danoho” vid 6 kvitnq
1622 r. Qk idet\sq v n\omu, oryhinal pryvileg korolq Syhizmunda III bulo
vydano u Varßavi 15 lystopada 1621 r.
3
. Druhyj – “Øblqta µkstraktu s
knyh m[stæskyxæ khn[væskyx
4
c[ssyy starostva Luckoho pr[z v[lmoΩnoho
2
Central\nyj derΩavnyj istoryçnyj arxiv Ukra]ny u m. Ky[vi (dali – CDIAK
Ukra]ny) – F. 28. – Op. 1. – Spr. 50 – Ark. 66zv.–71.
3
Tam samo. – F. 25. – Op. 1. – Spr. 127. – Ark. 1–2.
4
Ìn[v – misto Tçevs\koho povitu Pomors\koho vo[vodstva (Pol\wa). Oformlennq
c\oho aktu u m. Ìn[vi ne bulo vypadkovym. Svoho çasu Al\brext Stanislav Radzyvil
(1593–1656) odruΩyvsq z prydvornog damog korolevy Konstanci] nimkeneg Re©inog
369
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
kn[Ωaty µho mylosty Radyvyla” – takoΩ vpysana do luc\kyx knyh 6 kvitnq
1622 r. Poperednij variant cessi] – akt oficijno] peredaçi Al\brextom
Stanislavom Radzyvilom prava na starostvo – [ ]] zapysom u mis\kij knyzi
mista Ìn[va vid 25 lgtoho 1622 r.
5
. Tretim dokumentom, wo ma[ prqmyj
stosunok do utverdΩennq H. Xarlens\koho na urqdi luc\koho starosty, [
tekst joho oficijno] prysqhy, qku vin skladav u prysutnosti [pyskopa
luc\koho i ostroz\koho {remi] Poçapovs\koho, luc\koho kustoßa Stani-
slava Lozy, volyns\koho vo[vody knqzq Qnußa z Ostroha Zaslavs\koho,
Griq Zaslavs\koho, pidkomori]v, xorunΩoho volyns\koho, suddiv zems\kyx,
stol\nyka volyns\koho, pidçaßoho volyns\koho, povitovyx pidsudkiv, lov-
çoho volyns\koho, vojs\koho volodymyrs\koho, luc\koho zems\koho pysarq,
korolivs\kyx dvorqn, luc\kyx mostovnyçoho i horodnyçoho ta bahat\ox
“obyvateliv” Volyns\koho vo[vodstva
6
. Pry podal\ßomu perehlqdi luc\ko]
©rods\ko] knyhy # 127 bulo vyqvleno poperednij variant inventarq pid
zaholovkom: “Upysanµ rµlqc¥y µho ml. pna pysara z[mskoho luckoho y
ynæv[ntara podanq starostva Luckoho v[lmoΩnomu µho ml. panu Eronymovy
Xarl[zskomu z XarlµΩa starost[ luckomu” vid 8 kvitnq 1622 r., ale, na
Ωal\, z usi[] moΩlyvo] kil\kosti arkußiv dokumenta zberehlysq lyße
poçatkovi dva – ark. 22–23zv.
Krim oryhinal\no] kancelqrs\ko] literno] numeraci] dokumentiv
luc\ko] ©rods\ko] knyhy # 127 ]] arkußi ta dokumenty magt\ svog okremu
numeracig arabs\kymy cyframy, prostavlenu çlenom komisi], stvoreno]
zhidno z ukazom rosijs\koho imperatora Mykoly I vid 19 hrudnq 1833 r. dlq
zapobihannq fal\ßuvanng i pidrobkam dokumentiv u knyhax sudovo-admini-
stratyvnyx ustanov Volyni çasiv Reçi Pospolyto] (dali – Komisiq 1833 r.)
7
.
Oryhinal\na literna numeraciq dokumentiv cilisno] knyhy mala buty pro-
stavlena urqdnykom kancelqri] pislq zßyvannq ]] okremyx zoßytiv-
seksterniv, zdijsnenoho, jmovirno, na poçatku nastupnoho 1623 r. Numeraciq
arkußiv sudovyx knyh u ti çasy prostavlqlqsq lyße v okremyx vypadkax,
ta j to til\ky urqdnykamy, osoblyvo dbajlyvymy i vidpovidal\nymy wodo
arxiviv kancelqrij. VaΩlyvo pidkreslyty, wo teksty perßoho dokumenta
luc\ko] knyhy zberehlysq, xoç magt\ poßkodΩennq kra]v arkußiv, adΩe,
qk pravylo, perßi j ostanni arkußi knyh sudovo-administratyvnyx ustanov
dosyt\ ßvydko poßkodΩuvalysq çerez nedbale ]x zberihannq ta vyko-
fon Ejsenrejx, vdovog pokijnoho brests\ko-kuqvs\koho vo[vody Myxajla Dzq-
lyns\koho, otrymavßy pry c\omu posah na sumu v trysta tysqç pol\s\kyx zolotyx, a
takoΩ pravo na poΩytt[ve derΩannq ©n[vs\koho starostva. (Polski S¬ownik Bio-
graficzny – Wroc¬aw; Warszawa; Kraków; Gdañsk; Òódœ, 1987.– T. XXX/1. – Zeszyt 124. –
S. 143).
5
CDIAK Ukra]ny. – F. 25. – Op. 1. – Spr. 127. – Ark. 2zv.–4zv.
6
Tam samo. – F. 25. – Op. 1. – Spr. 129. – Ark. 50–51zv.
7
Polnoe sobranye zakonov Rossyjskoj ymperyy. – SPb., 1834. – Sobranye II. –
T. ◊III. – Otd. I. – # 6644. – S. 771–772. Opubl.: Ky]vs\kyj central\nyj arxiv davnix
aktiv 1852–1943 / Upor. L. M. Muravceva, V. V. Straßko, L. A. Suxyx. – K., 2002. –
T. I. – S. 47–49.
370
Volodymyr KRAVÇENKO
rystannq, bo ßkirqnymy paliturkamy knyhy opravlqlysq daleko ne zavΩdy
odrazu Ω po zßyvanni zoßytiv u cilisnu knyhu.
Virohidno, inßi arkußi luc\ko] knyhy # 127 z tekstamy relqci] i inven-
tarq bulo vtraçeno we do provedennq numeraci] ci[] knyhy Komisi[g, wo
vydno z numeraci] arkußiv, prostavleno] Komisi[g na dokle[nyx pid ças
restavraci] paperovyx frahmentax. Pry c\omu varto zvernuty osoblyvu
uvahu na oryhinal\nu liternu numeracig dokumentiv luc\ko] knyhy – vid
vywezhadanoho perßoho dokumenta pid oryhinal\nym nomerom A (1) i do
inventarq luc\koho zamku i starostva, qkyj ma[ nomer ıI (16), osoblyvyx
pidozr numeraciq ne vyklyka[, xiba wo druhyj dokument knyhy pomylkovo
takoΩ pronumerovano literog A, a tretij vzahali ne otrymav svoho nomera.
Komisiq 1833 r. pronumeruvala ci dokumenty vidpovidno cyframy 1, 2, 3,
tomu numeraciq dokumentiv Komisi] vyperedΩa[ oryhinal\nu liternu na dvi
odynyci. OtΩe, zhidno z numeraci[g Komisi] zapys relqci] ta inventarq ma[
# 18. Ale podal\ße porivnqnnq numeraci] dokumentiv da[ pidstavy dlq
pevnyx pidozr abo zdohadok, a same: na ark. 24 mistyt\sq kincevyj frahment
nevidomoho dokumenta i poçatok dokumenta z oryhinal\nym nomerom ÙI (19).
Qk vydno poperedni dokumenty z oryhinal\nymy nomeramy
¡
I (17) ta YI (18)
vtraçeno razom z osnovnog çastynog inventarq. Ale Ω nastupnyj pislq
inventarq dokument pid nomerom ÙI zhidno z numeraci[g Komisi] ma[ # 21, a
mav by otrymaty vidpovidnyj jomu # 19, pry c\omu numeraciq arkußiv ne
vyklyka[ zapytan\ – vona provedena Komisi[g bez pomylok. Znyknennq
zhadanyx arkußiv mohlo statysq pid ças restavraci] çerez te, wo vony v toj
ças z qko]s\ pryçyny vypaly iz zßytku knyhy abo special\no buly kymos\
vyluçeni. OtΩe, [ pidstavy prypustyty, wo vtrata zhadanyx vywe arkußiv
knyhy z tekstamy osnovno] çastyny inventarq i nastupnyx dvox dokumentiv
iz oryhinal\nymy nomeramy
¡
I (nomer Komisi] – 19) ta YI (nomer Komisi] –
20) stalasq u period pislq numeraci] dokumentiv Komisi[g i do zaprova-
dΩennq neg Ω valovo] numeraci] arkußiv knyhy. Dali, poçynagçy z ark. 26,
jdut\ dokumenty, qki zberehlysq v povnomu obsqzi.
Za danyx obstavyn varto takoΩ pereraxuvaty vsi moΩlyvi spysky
inventarq 1622 r., wo zhadugt\sq v dokumenti, a takoΩ i ti, isnuvannq qkyx
obumovleno porqdkom tohoçasnoho dilovodstva i, zokrema, oformlennqm
zvitnyx dokumentiv. Po-perße, neobxidno zaznaçyty, wo poçatkovym (robo-
çym) materialom dlq majbutn\oho çystovoho varianta inventarq obov’qzkovo
maly buty çornovi zapysy, qki robylysq V. Stanißevs\kym u procesi obxodu
“Verxn\oho” i “Okol\noho” zamkiv, ohlqdu i zapysu vidomostej pro stan
zamkovyx sporud, ozbro[nnq, zabezpeçennq bo[prypasamy i t. d., a takoΩ
pid ças po]zdky do sil, wo vxodyly do skladu Luc\koho starostva na mo-
ment zaverßennq perebuvannq na starostyns\komu urqdi Al\brexta
Stanislava Radzyvila. Dali, vΩe v kancelqri], 8 kvitnq 1622 r. Stanißevs\kyj
uklav relqcig pol\s\kog movog, skriplenu peçatkog i vlasnoruçnym
pidpysom, a do ne] dodav çystovyj variant inventarq, ukladenoho 5 kvitnq,
dlq podal\ßoho ]x pred’qvlennq na Luc\komu ©rods\komu urqdi pidstarosti
371
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
Qnovi VyleΩyns\komu
8
. Ci çystovi varianty podanyx razom relqci] i inven-
tarq moΩna vvaΩaty perßym spyskom zvitno] dokumentaci]. Druhym ]]
spyskom [ zapys (“Upysann[”) v luc\kij ©rods\kij knyzi # 127 vid 8 kvitnq
1622 r.
9
. Tretim spyskom, wo ne zberihsq do naßyx çasiv, moΩna vvaΩaty
vypys iz luc\kyx ©rods\kyx knyh, zroblenyj toho Ω 8 kvitnq, pro wo
zaznaçeno v zaklgçnomu zapysi Luc\koho ©rods\koho urqdu: “s kotor¥x y
s[s v¥pys pod p[çatg khrodskog luckog µstæ v¥danæ”, z pidpysom pidpyska
kancelqri] Malynovs\koho
10
. Toj vypys bulo pryvezeno Stanißevs\kym u
Volodymyr i pred’qvleno na ©rods\komu urqdi burhrabig Stanislavu
Sobans\komu na rozhlqd ta vynesennq rißennq pro vpysannq do volodymyr-
s\kyx ©rods\kyx knyh. Nastupnym, çetvertym, spyskom i [ zapys relqci] i
inventarq vid 23 serpnq 1622 r. u knyzi # 55 fondu # 28 (Volodymyrs\kyj
©rods\kyj sud), wo zberiha[t\sq u Central\nomu derΩavnomu istoryçnomu
arxivi Ukra]ny u m. Ky[vi. Qkwo porivnqty teksty zapysu dokumenta u luc\kij
©rods\kij knyzi (druhyj spysok) z tekstamy zapysu u volodymyrs\kij
(çetvertyj spysok), to moΩna pryjty do vysnovku pro ]xng do pevno] miry
nevidpovidnist\. Ale vse Ω taky vaΩko uqvyty povnu ]xng vidpovidnist\ we
j çerez vidsutnist\ tekstiv vypysu z luc\ko] knyhy (tret\oho spysku), z
qkoho bezposeredn\o robyvsq zapys do volodymyrs\ko] knyhy. Virohidno j
tretij spysok ne mih buty absolgtno vidpovidnym svo[mu prqmomu
poperednykovi – druhomu. Nevidpovidnist\ çetvertoho spysku druhomu
polqha[ v tomu, wo deqki slova volodymyrs\kyj kancelqryst pysav
povnistg, a ne skoroçeno, pryholosni v seredyni i kinci sliv podavav
vynosnymy, a ne v rqdku z “æ”, çastku “-sµ” pysav qk “-sq”; v pol\s\komovnij
çastyni na misci litery “i” u riznyx pozyciqx neridko stavyv “u”, perevaΩna
bil\ßist\ sliv iz zakinçennqm “-go” pysalasq nym zi skoroçennqm, na misci
litery “•” vin pysav “e”, teΩ samo traplqlosq z “å”, wo zamingvalasq lite-
rog “a”, pryjmennyk “z” minqvsq na “s”, dopuskalas\ takoΩ modernizaciq
pravopysu, a same: bukvospoluka “th” v kinci slova zaminqlasq literog “t”,
litera “c” na poçatku i v seredyni sliv latyns\koho poxodΩennq minqlasq
na “k”. V bud\-qkomu razi, navit\ posylagçys\ na vkazani dokazy nevid-
povidnosti, qki [ neprqmymy çerez vidsutnist\ tret\oho spysku, vvaΩaty
ostannij (volodymyrs\kyj) spysok dokumenta kopi[g z poperedn\oho ne
varto, oskil\ky j vin ne kopigvavsq zhidno z pryncypom “litera v literu”, a
prosto perepysuvavsq.
Porivnggçy zmist usix poperednix inventariv z ostannim, moΩna zro-
byty vysnovok, wo ohlqd ta inventaryzaciq vsix ob’[ktiv obox skladovyx
Luc\koho zamku (Verxn\oho i Okol\noho) vidbuvalysq v nezminnij poslidov-
nosti. Cg oçevydnu zakonomirnist\ moΩna poqsnyty vykorystannqm oso-
bamy, qki provodyly inventaryzacig, versij inventariv Luc\koho zamku i
8
CDIAK Ukra]ny. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 55. – Ark. 693zv.–697zv.
9
Tam samo. – F. 25. – Op. 1. – Spr. 127. – Ark. 22–23zv..
10
Tam samo. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 55. – Ark. 698.
372
Volodymyr KRAVÇENKO
starostva, z qkyx robylysq zapysy do knyh i qki dbajlyvo zberihalysq na
rukax urqdnykiv do zaverßennq perebuvannq na urqdi. Napryklad, u svo]j
relqci] korolivs\kyj sekretar Bartoß Opralek, qkyj u 1598 r. razom z
dvoma ßlqxtyçamy i voznym zajmavsq peredaçeg Luc\koho starostva vid
Oleksandra Semaßka joho nastupnykovi Markovi Sobes\komu, vymaha[ vid
prysutnix na toj ças u Luc\komu zamku ßlqxtyçiv pred’qvyty jomu “ynven-
tar, vodl[ kotoroho starostvo v¥ßej pomeneno[ neboΩçykovy slavno[
pamety velmoΩnomu panu [ho ml. panu Aleksandrovy Semaßkovy…
starost¥ luckomu, takΩe za mandatom [ho kr. ml. v roku tys[ça pqtsot
devetdesqtom, msca maq dvadcat devqtoho dnq otdavalom, pokazaly. QkoΩ
pan Adam Khalyzskyj on¥ my pokazal, ßto-m vodluh staroho moho ynventaru
zastal, ßto za neboΩçyka [ho ml. …pryçyneno [st, çoho teΩ nedosta[t”
11
.
Zhadanyj v dokumenti inventar vid 29 travnq 1590 r. poky wo vyqvyty ne
vdalosq. Podibnyj fakt moΩna vidnajty i v relqci] korolivs\koho komor-
nyka Qna Bohatka vid 17 lgtoho 1618 r. pro peredaçu Luc\koho starostva
vid Mykolaq Semaßka knqzg Al\brextovi Stanislavu Radzyvilu, koly v
Luc\komu zamku Bohatko vymahav u pidstarosty, “ab¥ [ho mlst pan pod-
starostyj vodluh ynventara uroΩonoho pana Bartoß a Opralka… za
kotor¥m to[ starostvo v roku tys[ça ßestsotnom, mca maq dvadcat pqtoho
dnq zoßlomu velmoΩnomu [ho ml. panu Mykola[vy Semaßkovy… podaval
çerez mene knqΩaty [ho ml. panu Radyvylovy… otdal”
12
. Tak samo v dΩereli,
wo publiku[t\sq, zhadu[t\sq inventar “pana Bohatkowego” vid 1618 r.
13
. Pry
c\omu do inventariv vnosylys\ ti Ω, ale v riznij miri dokladni vidomosti
pro zamkovi sporudy: zamkovyj mist, murovanu bramu (Vorotn\o] abo V’]zdovo]
baßty), uzvid do ne], dva prymiwennq nad neg, murovanyj palac, murovanu
baßtu vid Styru (Styrovu), budivlg miΩ Styrovog baßtog i palacom (dvi
izdebky); dali v inventarqx pereraxovano j opysano budivli zamku, qki
roztaßovugt\sq z livoho boku vid Vorotn\o] baßty, vzdovΩ stiny i vseredyni
zamkovo] terytori]: pußkarnq, novozbudovanyj budynok (ne zhadu[t\sq v
inventari 1618 r.), kafedral\na cerkva Ivana Bohoslova, za cerkvog
vladyçyj dvir, murovana baßta vid Hlußcq (Vladyça), potim poda[t\sq pere-
lik zamkovoho ozbro[nnq (harmat, hakivnyc\, bo[prypasiv). Te Ω same sto-
su[t\sq porqdku opysu Okol\noho zamku: murovana çastyna joho stiny, vsi
çotyry baßty v muri: perß a – Arximandryça, druha – knqzq Puzyny (raniße
knqziv Çetvertens\kyx), tretq – knqzq Radzyvila (raniße paniv Svyngs\kyx),
çetverta – knqziv Çortoryjs\kyx, derev’qna brama (Vorotnq veΩa) z
Okol\noho zamku do mista, xvirtka vid Styru. Derev’qna çastyna stiny
Okol\noho zamku ta ]] try veΩi (Peremyl\s\ka, Pins\ka, Vsix Vladyk) v
inventari ne vnosylysq. TakoΩ v inventarqx pereraxovano naleΩni Luc\komu
11
Tam samo. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 31. – Ark. 316zv. Opubl.: Kravçenko V. M.
Najdavnißi inventari Luc\koho zamku i starostva. – S. 21.
12
CDIAK Ukra]ny. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 50. – Ark. 67.
13
Tam samo. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 55. – Ark. 694zv.
373
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
starostvu ma[tnosti, zamkovi doxody ta doxody starost vid mytnyx zboriv,
remisnyçyx cexiv, vkazano sluΩby na zamok, nazvano hospodarçi j pryrodni
ob’[kty, wo zdavna znaxodylys\ u korystuvanni luc\kyx starost.
Varto pidkreslyty, wo protqhom çotyryriçnoho (1618–1622 rr.) pere-
buvannq na urqdi Al\brexta Stanislava Radzyvila zamok ne vtratyv niçoho
iz sporud i ozbro[nnq, okrim pryreçeno] na zavalennq staro] pußkarni zliva
vid Vorotn\o] veΩi vseredyni Verxn\oho zamku. Koßtom Radzyvila bulo
zvedeno novyj ßyrokyj mist z poruçnqmy pry v’]zdi do zamku, sporudΩeno
novyj budynok bilq zrujnovano] pußkarni, vidremontovano j pokryto
Styrovu baßtu, de zberihalysq ©rods\ki knyhy. V Okol\nomu zamku bulo
provedeno remont i nakryttq vsix çotyr\ox murovanyx baßt, tretg z qkyx
knqz\ utrymuvav sam. VΩe 1619 r. knqz\ zajnqv posadu pidkanclera Velykoho
knqzivstva Lytovs\koho, a pislq zdaçi urqdu luc\koho starosty Heronimovi
Xarlens\komu stav velykym kanclerom lytovs\kym
14
.
* * *
Oskil\ky dokument sklada[t\sq z çastyn, oformlenyx volodymyr-
s\kymy ta luc\kymy urqdnykamy staroukra]ns\kog (literamy tohoçasnoho
kyrylyçnoho alfavitu) ta pol\s\kog (latynkog) movamy, to peredaça
tekstiv dokumenta vidbuvalasq na dewo vidminnyx zasadax. Dlq peredaçi
tekstiv kyrylyçnyx frahmentiv dokumenta bulo vykorystano zasady,
vykladeni u “Pravylax vydannq pam’qtok, pysanyx ukra]ns\kog movog ta
cerkovnoslov’qns\kog ukra]ns\ko] redakci]”
15
. Metahrafuvannq tekstiv
vidbuvalosq na osnovi poloΩen\ krytyçno-dyplomatyçnoho metodu, zhidno
z qkymy teksty dokumentiv peredavalysq litera v literu bez vyklgçen\ i
zamin, pry c\omu lyße litera “å”, wo v suçasnyx drukovanyx tekstax çerez
svog hrafiçnu formu hubyt\sq v slovax, peredavalasq svo]m prqmym suças-
nym vidpovidnykom “q”. Nadrqdkovyj zvyvystyj vertykal\nyj ßtryx (^) abo
znak u vyhlqdi dvox paralel\nyx horyzontal\nyx zvyvystyx, wo vΩyva-
gt\sq dlq poznaçennq zvuka, vidpovidnoho zvuçanng suçasno] litery “j” v
seredyni j kinci slova, peredavavsq kursyvnog rqdkovog “y”. Vsi vynosni
pryholosni povertalysq na ]xn[ misce u slovax i nabyralysq kursyvom.
Nadrqdkova lihatura na poznaçennq kincevoho skladu sliv “-ho” ta vynosna
bukvospoluka “st” vseredyni takoΩ vvodylysq v rqdok i peredavalysq
kursyvnymy vidpovidnykamy “-ho”, “st”. Deqki skoroçeni slova pid tytlom
(m̃ca, d̃nq) ta skoroçeni lyße do dvox-çotyr\ox pryholosnyx (kr., ml., mlty)
ne vidnovlgvalysq u ]xn\omu povnomu skladi, tytla pry c\omu zberihalysq.
Dlq polehßennq ori[ntaci] v tekstax, vidnajdennq doslidnykamy potribnyx
vidomostej v nyx ta oformlennq posylan\ poçatok arkußiv ta ]xnix zvoro-
tiv poznaçeno vydilenymy Ωyrnym ßryftom cyframy arxivno] numeraci].
14
Tronevyç P. Luc\kyj zamok. – Luc\k, 2003. – S. 116–118.
15
Nimçuk V. V. Pravyla vydannq pam’qtok, pysanyx ukra]ns\kog movog ta cerkov-
noslov’qns\kog ukra]ns\ko] redakci]. – K., 1995. – Ç. 1. – S. 30–34.
374
Volodymyr KRAVÇENKO
Kinci tekstiv obox bokiv arkußiv poznaçeno dvoma poxylymy ryskamy (//). U
teksti publikaci] zberihalosq ostann[ slovo koΩno] storinky rukopysu, wo
vpysuvalosq pyscem okremo v ostann\omu rqdku i povtorgvalosq na poçatku
nastupno] storinky, vykonugçy rol\ slova-zv’qzky (kustodi]) dlq pidtver-
dΩennq naqvnosti na svo[mu misci vsix joho arkußiv ta zapobihannq fal\ßu-
vanng dokumentiv. Znaky punktuaci] i velyki litery bulo rozstavleno zhidno
z pravylamy suçasnoho pravopysu. Abzacy vΩyvalysq lyße dlq vydilennq
tr\ox strukturnyx odynyc\ dokumentiv ta klauzul zaklgçnoho protokolu,
lapky obox vydiv dlq vydilennq osnovno] çastyny dokumenta, a same, tekstiv
vypysu z luc\kyx ©rods\kyx knyh, a takoΩ poznaçennq poçatkiv i kinciv
pol\s\komovnyx dokumentiv (relqci] ta inventarq), wo mistqt\sq v n\omu.
Wodo pol\s\komovnyx tekstiv, to pid ças uporqdkuvannq tekstiv ne
bulo zalyßeno poza uvahog rekomendovane dlq vydavciv pol\s\komovnyx
dΩerel vydannq “Instrukcja wydawnicza dla œróde¬ historycznych od XVI w.
do po¬. XIX w.”
16
. Kerugçys\ nym u bahat\ox vypadkax, publikator vse Ω ne
vdavavsq do modernizaci] tohoçasnoho pravopysu, wo dosyt\ ßyroko reko-
mendu[ “Instrukcja”, a namahavsq vidtvoryty joho v publikaci] qkomoha
blyΩçe do rukopysu, vdagçys\ do osuçasnennq pravopysu pry peredaçi
okremyx liter pol\s\koho alfavitu lyße za krajn\o] neobxidnosti. Jdet\sq
peredusim pro peredaçu litery “y”, wo vΩyvalasq na pys\mi dosyt\ dovil\no,
qk na svo[mu pytomomu misci, tak i v tyx pozyciqx, de vona [ absolgtno
nedoreçnog, a same na misci litery “j”, xoça, virohidno, çytalasq qk “j”.
Tomu publikator vvaΩav za moΩlyve zamist\ “y” v seredyni i v kinci deqkyx
sliv na ]] misci stavyty “j”, napryklad: Wojciech (ark. 693zv.), przejsc
(ark. 694), miejsckieo
(ark. 695zv.), sejmem (ark. 696), ktorej (ark. 695zv.), tej
(ark. 696), drugiej (ark. 696zv.), Andrzej (ark. 697zv.). U vsix inßyx vypadkax
na poçatku, v seredyni ta v kinci sliv, a takoΩ qk spoluçnyk, litera “y”
zberihalasq, napryklad: ynstygatora (ark. 695, porivn.: instygatora ark. 695),
ych (ark. 695zv.), ymieniem (ark. 695zv.), ynwentarzami (ark. 696), Ywan
(ark. 697zv.), yzba (ark. 696zv.), yzdebce (ark. 696zv.), karaymskieo
(ark. 695zv.),
Staniszewsky (ark. 693zv., porivn.: Staniszewski ark. 697zv.), ziemsky
(ark. 693zv.), ¬ucky (ark. 693zv.), mscy (ark. 693zv.), O¬szamowsky (ark. 694).
Pravopys ci[] litery v deqkyx slovax vkazu[ na prysutnist\ u pol\s\kij
movi pidpyska elementiv ukra]ns\ko] vymovy, napryklad: budynky (ark. 694).
Na toj ças pidpyskom volodymyrs\ko] ©rods\ko] kancelqri] buv volodymyr-
s\kyj ßlqxtyç Vasyl\ Qrmohen, qkyj meßkav na peredmisti Zavalli
17
.
U bil\ßosti vypadkiv litera “i” takoΩ na svo[mu misci i vΩyva[t\sq v
slovax dlq pom’qkßennq poperedn\oho pryholosnoho, a takoΩ dlq jotaci]
nastupnoho holosnoho “a”, “e”, “o”, “u” na poçatku, v seredyni i v kinci slova,
napryklad: iako (ark. 694), Iarmosz (ark. 697zv.), iedna (ark. 696zv.), iest
(ark. 695), iu≈ (ark. 697), boiar (ark. 694), woiewodzica (ark. 696), Miko¬aiowi
16
Instrukcja wydawnicza dla œróde¬ historycznych od XVI w. do po¬. XIX w. – Warszawa,
1953.
17
CDIAK Ukra]ny. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 49. – Ark. 459zv.
375
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
(ark. 695zv.), Miko¬aia (ark. 694zv.), Andrzeia (ark. 695zv.), oznajmuie
(ark. 693zv.). TakoΩ na poçatku sliv dlq jotaci] “a”, “e”, “o” v rukopysi
neridko vΩyva[t\sq hrafiçnyj variant litery, vypysano] odnym poruxom
pera z dvox povernutyx vlivo verxn\o] i nyΩn\o] petel\, wo uverx i vnyz
vydovΩugt\sq za meΩi rqdka, nahadugçy velyku literu “J”, ale, u zv’qzku z
tym, wo v rukopysi çasto traplqgt\sq vypadky vΩyvannq c\oho varianta
bukvy na poçatku tyx Ωe sliv, qki pyßut\sq v rukopysi takoΩ z literog
“i”, napryklad: ieden (ark. 696zv.), iednak (ark. 695zv.), iako (ark. 694), – to
takyj variant litery v publikaci] takoΩ peredavavsq literog “i” abo “I” (na
poçatku imeni), napryklad: instigatora (ark. 694), inwentarza (ark. 694zv.,
porivn. tam samo: ynwentarzow), imieniem (ark. 695, porivn.: ymieniem
ark. 695zv.), ia (ark. 693zv.), Ianko (ark. 694zv.), Iachima (ark. 693zv.), iasnie
(ark. 696), iego (ark. 696), Ioska (ark. 694zv.).
Varto zaznaçyty, wo v rukopysi dlq poznaçennq zvukiv “z” ta “Ω”
nevypravdano vΩyva[t\sq lyße litera “z”, napryklad: yz, wielmozneo
,
naleza¬o, xiåze. PohodΩugçys\ v dannomu vypadku iz rekomendaciqmy
“Instrukcji”, u publikaci] u vidpovidnyx slovax stavylasq “≈”, tym paçe, wo v
ti çasy cq litera çytalasq qk “z” i qk “≈”, vidpovidno do ]xn\oho zvuçannq v
slovax. Litery “å”, “•”, za vyklgçennqm okremyx vypadkiv, vΩyvalysq zhidno
z pravopysom, a tomu vony vidtvorgvalysq zhidno z napysannqm v rukopysi,
napryklad: maiåc (ark. 693zv.), ¬aki (ark. 697zv.), xiå≈•cia (ark. 697), piecz•ciå
(ark. 697zv.), r•kå (ark. 697zv.), Charleskiemu s Charle≈a (ark. 693zv., porivn.:
Charl•skieo z Charl•≈a ark. 694zv.). Varto takoΩ vidznaçyty, wo za analohi[g
z cymy literamy pidpysok zridka vΩyvav literu “o” z xarakternym znaçkom
znyzu, qk u liter “å” ta “•”, napryklad: nie chciano (ark. 695), scinano
(ark. 695), komnatå (ark. 696zv., porivn. tam samo: komnaty), ostannq litera
u slovi odprawowano (ark. 696zv.), dawano (ark. 697zv.). Vidtvoryty cg literu
nemoΩlyvo çerez ]] vidsutnist\ u suçasnomu pol\s\komu alfaviti. Diakry-
tyçni znaky nad literamy “c”, “n”, “s” v rukopysi vidsutni, tomu v teksty
publikaci] ne vvodylysq litery “√”, “ñ”, “∂”. Pro okremi vypadky vynesennq
liter “m” ta “n” nad rqdok povidomlqlosq u pidrqdkovyx prymitkax, napry-
klad, u slovax komnatå (ark. 696zv.), ¬ancuch (ark. 696zv.). Zberihalysq la-
tyns\ki elementy u pravopysi deqkyx sliv, napryklad: coronneo
(ark. 693zv.),
consensem (ark. 694), act (ark. 694zv.), doctor yn medycinis (ark. 695, porivn.
tam samo: doktora), castellana (ark. 695). Tytla nad skoroçenymy slovamy,
takymy qk msc, xcia, m., ne vidtvorgvalysq iz suto texniçnyx pryçyn.
Vyvçennq j publikaciq u povnomu obsqzi zapysu relqci] zems\koho
pysarq pro zdijsnennq oficijno] peredaçi Luc\koho starostva j zamku ta
]xn\oho inventarq daly moΩlyvist\ rekonstrugvaty administratyvni j dilo-
vodni procedury ukladannq cyx dokumentiv, wo dopomoΩe vyqvlenng i
doslidΩenng inßyx dokumentiv podibnoho zmistu ta spryqtyme poßyrenng
sered naukovciv çerhovoho osoblyvo cinnoho opysovo-statystyçnoho dΩe-
rela do istori] pobudovy i funkcionuvannq odni[] z najvelyçnißyx oboron-
nyx sporud Ukra]ny.
376
Volodymyr KRAVÇENKO
DOKUMENT
1622 r., serpnq 23. Volodymyr. – Zapys relqci] luc\koho zems\koho1622 r., serpnq 23. Volodymyr. – Zapys relqci] luc\koho zems\koho1622 r., serpnq 23. Volodymyr. – Zapys relqci] luc\koho zems\koho1622 r., serpnq 23. Volodymyr. – Zapys relqci] luc\koho zems\koho1622 r., serpnq 23. Volodymyr. – Zapys relqci] luc\koho zems\koho
pysarq, korolivs\koho klgçnyka Vojtexa Stanißevs\koho pro peredaçupysarq, korolivs\koho klgçnyka Vojtexa Stanißevs\koho pro peredaçupysarq, korolivs\koho klgçnyka Vojtexa Stanißevs\koho pro peredaçupysarq, korolivs\koho klgçnyka Vojtexa Stanißevs\koho pro peredaçupysarq, korolivs\koho klgçnyka Vojtexa Stanißevs\koho pro peredaçu
zhidno z korolivs\kym pryvile[m Luc\koho starostva vid Al\brextazhidno z korolivs\kym pryvile[m Luc\koho starostva vid Al\brextazhidno z korolivs\kym pryvile[m Luc\koho starostva vid Al\brextazhidno z korolivs\kym pryvile[m Luc\koho starostva vid Al\brextazhidno z korolivs\kym pryvile[m Luc\koho starostva vid Al\brexta
Stanislava Radzyvila joho nastupnykovi Heronimovi Xarlens\komu, a takoΩStanislava Radzyvila joho nastupnykovi Heronimovi Xarlens\komu, a takoΩStanislava Radzyvila joho nastupnykovi Heronimovi Xarlens\komu, a takoΩStanislava Radzyvila joho nastupnykovi Heronimovi Xarlens\komu, a takoΩStanislava Radzyvila joho nastupnykovi Heronimovi Xarlens\komu, a takoΩ
inventar Luc\koho zamku i starostva, ukladeni 5 kvitnq 1622 r.inventar Luc\koho zamku i starostva, ukladeni 5 kvitnq 1622 r.inventar Luc\koho zamku i starostva, ukladeni 5 kvitnq 1622 r.inventar Luc\koho zamku i starostva, ukladeni 5 kvitnq 1622 r.inventar Luc\koho zamku i starostva, ukladeni 5 kvitnq 1622 r.
·693‚ Rµlqcyq µho ml. pana pysara zµmskoho luckoho podavanq starostva
Luckoho µho ml. panu Hµronymovy Xarl[nskomu, starost[ luckomu,
y ynv[ntar toho Ω starostva Lucækoho.
Roku tys[ça ß[stsotæ dvadc[t vtoroho, m ˜ca avhusta
dvadcat tr[t[ho d ˜nq.
Na vrqd[ khrodskomæ, v zamku µho korol[vsko[ ml. Volodym[rskom,
p[r[do mænog, Stanyslavomæ Sobanskym, burkhrabym zamku Volodym[r-
skoho, y knyhamy nyn[ßnymy khrodskymy starostynskymy, stanovßy
øç[vysto, uroΩon¥y µho ml. pan Voyt[x Stanyß[vskyy, pysar z[mskyy y
klgçnyk µho kr. ml. luckyy, v¥pys r[lqcyy svo[µ podavanq starostva
Luckoho pr[z s[b[ v[lmoΩnomu µho ml. panu H[ronymovy Xarl[nskomu s
Xarl[nΩa, starost[ luckomu, za pryvyl[µm, ød µho kor. ml. na to[ starostvo
µho ml. dan¥m, a za poruç[n[mæ lystovn¥mæ qsn[v[lmoΩnoho pana pana
Mykolaq Danylovyça na Ûurov[, podskarb[ho koronnoho, z upysan[mæ v
n[y ynv[nætaru toho Ω starostva, pr[z µho mlty pana pysara t[p[r[ßn[ho
zoznavagçoho, p[rv[y toho do knyh khrodskyx luckyx v roku t[p[r[ßn[m
m̃ca aprylq øsmoho d ˜nq øç[vyst[ podano[ y pryznanoµ, s pom[n[n¥x knyh
khrodskyx luckyx v¥nqt¥y y v¥dan¥y, vo vs[m øn¥y øç[vyst¥m ustn¥mæ
y dobrovoln¥m zoznan[mæ svoymæ stv[rdyvßy y zmocnyvßy, dlq vpysanq
do knyh nyn[ßnyx khrodskyx volodym[rskyx qvn[ qsn[ y dobrovoln[, na
t[l[ y na um¥sl[ buduçy zdorov¥y, podalæ y pryzænal, takæ sq væ sob[
magçyy:
“V¥pys s knyh khrodskyx zamæku Lucækoho.
Lµta BoΩoho NaroΩ[nq tys[ça ß[stsotæ dvadcat vtoroho m̃ca aprylq
øsmoho d ˜nq.
Na vrqd[ khrodskom, v zamku µho korol[vsko[ ml. Luckom, p[r[d
knyhamy khrodskymy luckymy y p[r[do mnog Qnom V¥l[Ωynskym,
podstarostym luckymæ, postanovyvßysq øç[vysto, uroΩon¥y µho m ˜l. pan
Voyt[x Stanyß[vskyy, pysar z[mskyy y klgçnyk µho korol[vskoµ ml.
luckyy, dlq vpysanq do knyh khrodskyx luckyx podal // ·693zv.‚ podal
r[lqcyg svog s p[çatg y s podpysom ruky svo[[ podanq starostva Luckoho
v[lmoΩnomu µho ml. panu Eronymovy Xarl[nskomu s Xall[nΩa
*
, starost[
luckomu, za pryvyl[µmæ µho korol[vsko[ m ˜l., na to[ starostvo dan¥m, a za
poruç[nµmæ lystovn¥m qsn[v[lmoΩnoho pana pana Mykolaq Danylovyça
*
Ma[ buty Xarl[nΩa.
377
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
na Ûurov[, podskarb[ho koronnoho, ø çom taq r[lqc¥q podanq starostva
ßyr[y v sob[ maµt. Kotorug, vo vs[m øç[vyst¥m ustæn¥mæ y dobrovoln¥m
soznan[mæ svoym stv[rdyvßy y zmocnyvßy, prosylæ, ab¥ taq r[lqcyq
podanq starostva takΩ[ y ynv[ntar, pry podang starostva rukog µho m ˜l.
podpysan¥y y p[çatg zap[çatovan¥y, s podpysomæ ruky y s p[çatg voznoho
µn[rala, urqdovy nyn[ßn[mu dobr[ znaµmoho ßlqx[tnoho Qxyma Prysta-
lovskoho, b¥ly prynqt¥µ y do knyh vpysan¥µ. Kotorug r[lqc¥g µho m ˜l.
pana pysarovu takΩ[ y ynv[ntarq, s povynnosty urqdu mo[ho, dlq væpysanq
do knyh pryymugçy, çytalom, kotor¥[ a m[novyt[ r[lqcyq takæ s[ væ sob[
pysmom polskymæ pysanaq maµtæ:
«Ia, Wojciech Staniszewsky pisarz ziemsky y klucznik krolia ieo msci ¬ucky,
od iasniewielmo≈neo pana pana Miko¬aia Dani¬owicza na Ùurowie podskarbieo
coronneo na odebranie starostwa ¬uckiego od iasnieoswieconego xcia ieo mscy
pana Albrychta Stanis¬awa Radziwi¬a podkanclerzeo Wielkiego xi•ztwa
Litewskiego, ¬uckieo starosty, albo urz•du ieo zes¬any, a to za uståpieniem tego
starostwa przez xcia ieo mscy, za konsensem ieo kr. mscy ieo mscy panu
Heronimowi Charleskiemu s Charle≈a, oznajmuie komu by to wiedziec nale≈a¬o,
y≈ sia s powinnosci na mie w¬o≈onej dnia piåteo kwietnia w roku terazniejszym,
maiåc przy sobie woznego ienera¬a woiewodztwa wo¬ynskieo szlachetneo Iachima
Przysta¬owskiego y szlachte: Samoela Bere≈eckiego y Stanis¬awa Sczybowskieo,
przyszedszy do zamku ¬uckiego y zastawszy tam urodzoneo pana Marcyana
Olszamowskiego burgrabiego przysi•g¬ego ¬uckieo, ukazawszy list otworzysty s
podpisem y piecz•ciå ieo msci pana // ·694‚ pana podskarbiego coronneo,
upomina¬em sie, ≈eby to starostwo tak iako by¬o xciu ieo mscy przez urodzonego
pana Iana Bogatka dworzanina krola ieo mscy oddane, y≈ go iu≈ xiå≈e ieo msc
pan Radziwi¬ za consensem krola ieo msc uståpil, aby ie w dispozyciå skarbowå
wedle opisania prawneo do obi•cia od przysz¬eo ieo mscy pana starosty odda¬.
Iako≈ pomieniony urodzony pan Marcyan O¬szamowsky imieniem xcia ieo msci
pana Albrychta Radziwi¬a pana sweo, naprzod most, nowo kosztem xcia ieo mscy
pana Radziwi¬owym zbudowany, s por•czami, dosyc szeroki – dwa wozy sie
minåc mogå – ukaza¬, zwod w bramie y u forty z ¬ancuchami ≈elaznymi, y zwod
u bramy y u forty odda¬. A przy podawaniu przez pana Bogatka by¬ most barzo
z¬y y zwod, ≈e tylko ledwo piechotå mog¬ przeysc. Po tym ukaza¬ y odda¬ dom
nowo zbudowany kosztem xcia ieo mscy pana Radziwi¬a, w ktorem yzdebek dwie
nowych: iedna s komnatå y przybokiem, drugå – przez komnaty sien s kuchniå.
W tych yzbiech piece, okna, sto¬ ieden, ¬awy, drzwi na zawiassach* s k¬amkami,
przy budowaniu starym komora nowo zrobiona ys piwnicå. Ynsze mury y budynky
stare tak iako byli podane przez pana Bogatka, tak så, oprocz puszkarnie, ktora
iu≈ by¬a pochilona, ta opad¬a ze wszystkim. Dzia¬ek dwie: iedne ≈elazne, drugie –
spi≈owie, hakownic iedenascie, trzy rury hakowniczne, ktore znac w ogniu
pogorza¬e y nadpsowa¬y sie, forma do hakownicz, kul do dzia¬ek ≈elaznych
trzydziesci y szesc, kul o¬owianych do hakownic – pi•cset y pi•dziesiåt, prochu
*
Podvo[nnq “ss” v rukopysi.
378
Volodymyr KRAVÇENKO
beczo¬ka szlacheckiego, na ktory sie niektorzy z ich msci panow obywatelow,
iako pan burgrabi powiada¬ y xi•≈a sk¬adali; a zamkoweo prochu po¬beczo¬ky,
kul dzia¬kowych y hakownicznych y≈ nie dosta¬o. Pyta¬, k•dy by sie podzieli, –
powiedzia¬, ≈e pod czas trwog wystrzelano, o co iednak ymieniem instigatora
coronneo, y≈ wed¬ug pierszeo inwentarza nie dostaie kul y prochu. Swiadczy¬em
sie za tym, zgromadziwszy boiar y poddanych s Krasnego // [694zvzvzvzvzv.] - snego w
tej ≈e liczbie, iako byli poddani* xciu ieo mscy, zasta¬em ych przy tym. Przewoz,
ktory by¬ u ≈yda Ioska Lichoszersta y s kapsczyznå w ar•dzie, nad to po≈ytkow
wi•cej nie zasta¬em y gdy-m to odebra¬, przyiacha¬ szlachetny pan Ian Kozakowicz
s¬uga ieo msci pana Heronima Charl•skieo z Char¬•≈a, starosty ¬uckieo, s consensem
krola ieo mscy y s prawem do≈ywotnym po uståpieniu przez xiå≈•cia ieo msci
pana Albrychta Radziwi¬a, ukaza¬ y cesiå przez xiå≈•cia ieo msci pana Radziwi¬a,
z act miejsckich w Gniewie oczewiscie uczyniona, upominaiås sie, aby-m to
starostwo ymieniem ieo m. pana podskarbieo ieo m. panu Heronimowi Charl•skie**
s Charl•≈a, iako staroscie uprzywiliiowanemu, odda¬, a czem nie mia¬, w tym
roskazaniu krola ieo m., lecz ≈e prowentow ≈adnych, s teo Skarbowi nale≈åcych,
nie by¬o, a iuryzdycia zw¬oki nie cierpi. Roczki prz•tko nast•mpowali, ≈eby sie
co sprawiedliwosci ludzki przez niepodanie nie ubliza¬o, przez teo wozneo y
szlachte zamek s tym wszystkim iako odebra¬, tak≈e sio¬o Krasne z boiarami, nad
Styrem y przynale≈nosciami ieo, tak≈e siano≈•ci nad Styrem y na uroczysczu
Hlinczu ieo m. panu Heronimowi Charl•skie*** staroscie ¬uckiemu odda¬em. Ktory
szlachetny Ian Kozakowicz s¬uga ieo m. pana staroscin odebra¬ ymieniem ieo m.
a y obalenie puszkarni oswiatczy¬, ≈eby ta wina nie pad¬a na ieo msci pana staroste
terazniejszeo. Przy tym chcia¬, ≈eby-m4* wedle kontentow y inwentarza pana
Bogatkoweo y dwor w¬adyczy, powiadaiåc, ≈e za xiå≈•cia Prunskieo ten dwor by¬
zbudowany y sådy tu grodzkie odprawowa¬, wwiåza¬ y on poda¬, czego-m uczynicz
nie mog¬ ani powinnosc moia nios¬a. Po tym requirowa¬ mie ymieniem tego≈ ieo
msci pana starosty, abym do dworu podle mostu przy murze // [695] przy murze,
ktory na ten czas iest w dispoziciej ich msciow panow Romana y Micha¬a
Zahorowskich, szed¬, powiadaiåc, ≈e to p¬ac zamkowy y tu, iako iest w
ynwentarzech starych y ostatniem, baszta drzewiana bywa¬a, w ktorej z¬oczynczy
na questiech bywali. Za ktorå requizitiå s pomienionym woznym y szlachtå
szedlem, chcåc ku zamkowi ieo msci pana staroscie podac, lecz ymieniem panow
Zahorowskich Stephan Horulka, krawiec, dwornik zabroni¬. O co sie pan
Kozakowicz ymieniem ynstigatora krola ieo msci y pana staroscinym swiadczy¬,
powiedzia¬ przy tym, ≈e ieo m. pan Adam Ursu¬ Rudecki dworem swoym wielki
p¬ac zamkowy, na ktorym swowolnych scinano, budowaniem zaiå¬, ≈eby w ten
p¬ac uwiåza¬, y w ten p¬ac, iesliby dopuszczono uwiåzania, przez woznych pyta¬em
y zniechcianå dopuscic, pomieniony pan Kozakowicz ymieniem ynstygatora krola
*
Ma[ buty “podani”.
**
Znak skoroçennq ostann\oho skladu “-mu” vyneseno nad rqdkom.
***
Znak skoroçennq ostann\oho skladu “-mu” vyneseno nad rqdkom.
4*
Bukvu “m” v rukopysi vyneseno nad rqdkom.
379
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
ieo msci y ieo msci pana starosty swiadczy¬ sie. Po tym za okolnym zamkiem y za
mostem okolneo zamku pomieniony pan Kozakowicz w dwor urodzoneo pana
Andrzeia Marciszewkiego doktora, chcia¬, ≈eby-m go uwiåza¬, powiadaiåc, ≈e tu
puszkarsky dom zamkowy zdawna bywa¬. Lecz gdy-m tam s pomienionym
woznym y szlachtå przyszed¬, – urodzony pan Andrzej Marciszewsky doctor yn
medycinis ukaza¬ przywily krola ieo m. y consens od zesz¬eo wielmo≈nego pana
Miko¬aia Siemaszka casztellana bras¬awskieo starosty ¬uckieo, za ktorym na p¬acu
go¬ym y ma¬ym, kosztem wielkim ziemie nawoziwszy y palami wgruntowawszy,
dwor postawi¬ y prawem swoym uwiåzania nie dopusci¬, o co sie pomieniony
pan Ian Kozakowicz s¬uga ieo m. pana starosty imieniem pana sweo y instygatora
krola ieo m. swiadczy¬. Na drugi stronie mostu powiada¬ byc p¬ac zamkowy, na
ktorym rzemiesnikow zamkowych domki bywali, – na tym zastalismy zbudowany
przez ich msci pra¬aty katedry ¬ucky szpital na ubogich na p¬acu // [695zvzvzvzvzv.] na
p¬acu tym, ktory by¬ od krola ieo m. dany niebozczykowi panu Miko¬aiowi
Czarnackiemu komornikowi granicznemu ¬uckiemu a przes tego pana Czarnackieo
ych msciom pra¬atam przedany, w ktorej ubodzy, uwiåzania nie dopuscili. A co
sie pomieniony pan Kozakowicz tak≈e swiadczy¬ po tym, przyszedszy do ratusza
miejsckieo, gdzie za obes¬aniem moim, zastawszy w ratuszu ¬antwojta z ¬awnikami,
burmistrza z rajcami y niemaΠczesc pospolstwa, ymieniem krola ieo m.
roskaza¬em, ≈eby ieo m. pana Heronima Char¬•skiego s Char¬•≈a staroste sweo
znali y ieo m. iako ramieniowi krola ieo m. y staroscie swemu wszelakie
pos¬uszenstwo, poddanstwo y powinnosci oddawali, napomina¬em, przez
pomienioneo woznego y szlachte poda¬em. S tamtåt odszedszy y do zamku
przyszedszy, wezwawszy ≈ydow zboru rabanskieo y karaymskieo, y≈ ≈ydowie
wedlie prawa y przywileiow dawnych do klucza ¬uckiego nalie≈å, ktory iest za
¬askå krola ieo m. prawem do≈ywotnym w dzierzeniu moym s prawem moym
do≈ywotnym. Zasadziwszy miejsce sw• urodzonym panem Marcianem
Olszamowskim, przypomienionym woznym y szlachcie, powiedzia¬em sie iednak,
y≈ pomieniony pan Ian Kozakowicz ukaza¬ to przywileiem krola ieo msci, ≈e
wszystko miasto y ≈ydzi så specifikowani w przywileiu, ostrzegszy we wszystkim
prawa meo kluczoweo, y≈ ≈ydowie w tym≈e miescie mieszkaiå y ich wedle
przywileiu ieo m. panu staroscie w pos¬uszenstwo poda¬em, y aby o ieo m. panu
staroscie iako ramieniu krola ieo m. wiedzieli y nie deroguiåc nic prawu urz•du
klucznikowskieo y swemu, ucieczke y obrone swoie mieli, onym roskaza¬om*.
Po tym chcia¬ pomieniony pan Kozakowicz, ≈eby-m do wsi Holieszowa m¬ynow
y stawuw, do starostwa nale≈åcych, iacha¬, lecz y≈ sie by¬o spozni¬o, – na iutry
czasto od¬o≈y¬em. Iako≈ dnia siodmeo kwietnia s pomienionym woznym y szlachto
iezdzi¬em do sio¬a Holeszowa, m¬ynow y stawow, ktore pan Kozakowicz s¬uga
ieo msci pana starosty powiedzia¬, ≈e do starostwa nale≈ali. W ktore gdy-m chcia¬
uwiåzac, – urodzony pan Adam Olszamowsky ymieniem ieo msci pana // [696]
pana Dmitrza Andrzeiewicza Hulewicza nie dopusci¬, powiadaiåc, ≈e tych
poddanych m¬yn y staw prawem do≈ywotnym ieo m. pan Dmitrz Hulewicz od
*
Bukvu “m” v rukopysi vyneseno nad rqdkom.
380
Volodymyr KRAVÇENKO
krola ieo m. za przywileiem dzierzy. Po tym requirowa¬ mnie, aby-m do sio¬a
Radomyszla iacha¬ y uwiåza¬ stra≈, ktora przed tym wedlie dawnych ynwentarzow
do teo zamku bywa¬a, – w szesciu ch¬opuw na ko≈dy tydzien, czeo ynwentarzami
dowodzi¬. Ùeby sie nic nie ubli≈a¬o mn•, s tym ≈e woznym y szlachtå tego≈ dnia
siodmeo iezdzi¬em, lecz imieniem ieo m. pana Alexandra Prusinowskieo
woiewodzica be¬zskieo ieo m. pan Stanis¬aw Wierzbicky zabroni¬, powiadaiåc, ≈e
to prawem lennym y sejmem warowanym niebozczykowi panu Adamowi
Prusinowskiemu ieo kr. m. conferowac raczy¬ y nigdy tej stra≈y ani za kniazia
Prunskieo, ani za ich msci panow Siemaszkow, ani za ieo m. pana woiewody
lubelskieo, ani za xiå≈•cia ieo m. Radziwi¬a s teo sio¬a Radomyszlia nie bywa¬o. Ia
tedy, powinnosc moie odprawiwszy, s piecz•ciå y s podpisem r•ki moiej ieo m.
panu staroscie da¬em z ynwentarzem budynkow y w zamku dziecincu, y murzow
zamku okolnego, y poddanych na Krasnym wy≈y wyra≈onym.
Dzia¬osie w zamku Òuckim, osmeo dnia kwietnia, roku tysiåc szescset
dwudziesteo wtoreo.
U to[ r[lqcyy p[çat µho ml. pana pysara z[mskoho luckoho prytys-
n[naq ødna a podpys ruky t¥my slov¥:
Wojciech Staniszewsky pisarz ziemski y klucznik krola ieo m. ¬ucky m. p.».
A ynv[ntar takæ s[ v sob[ pysmomæ polskym pysan¥y ma[tæ:
«Inwentarz starostwa Òuckieo, przeze mnie, Wojciecha Staniszewskieo
pisarza ziemskieo y klucznika krola iego m. ¬uckiego za obes¬aniem y zleceniem
od iasniewielmo≈neo pana pana Miko¬aia Dani¬owicza na Ùurowie podskarbieo
coronneo, roku tysiåc szescset dwudziesteo wtorego, miesiåca aprzylia piåtego
dnia, przy podawaniu teo starostwa wielmo≈nemu ieo m. panu Heronimowi
Charli•skiemu s Charl•≈a staroscie ¬uckiemu spisany. Naprzod w zamek // [696zvzvzvzvzv.]
w zamek wchodzåc, most dobry nowozbudowany s porenczami kosztem ieo m.
pana podkanclerzeo litewskieo zbudowany. Brama murowana, zwody do niej dobre.
U iedneo zwodu ieden ¬ancuch*, a u drugieo tak≈e ieden krotki, ktora brama, y≈
pobicia na wierzchu niemasz, porysowa¬asie y poprawy potrzebuie. W ty bramie
nade wroty yzba pusta bez ba¬kow, pieca, okien y wszystkiego, y druga nad to
yzbo taka≈ pusta bez wszystkiego, y pobicia nad nimi niemasz. Przy ty bramie
pa¬ac wielki murowany, barzo zewszåt porysowany, ktory ruinå grozi, w ktorym
znac troie pientra bywa¬o, a teraz tylko go¬e mury stoiå puste y niepokryte, bez
ba¬kow y pomosta. Baszta murowana od Styra, w niej skliep, a pod skliepem
piwnica, a na wierzchu tej baszty dwie yzbie: iedna dolna s piecem y z dwiema
oknami szklanemi, druga wyszsza, w niej b¬on ani pieca, ani ¬aw niemasz. W ty
ksi•gi dawne grodzkie przez pany rewizory, sejmem deputowane, zamknione y
zapiecz•towan• chowaiå. Do tej baszty wschod, w tej bascie xi•gi grodzkie ¬uckie
chowaiå, ta baszta nowo pobita. Miedzy to baszto a pa¬acem murowanym dwie
yzdebce nadgni¬e s piecami, w iednej kancelliaryia, a w drugiej sådy grodzkie
odprawuiå, przy tej yzdebce alkirz, do tego komora nomozbudowana y w tej
komorze piwnica, na tem domu pobicie barzo z¬e. Po liewej stronie wchodzåc do
*
Literu “n” vyneseno nad rqdkom.
381
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
zamku znac by¬a puszkarnia, w drzewo po-prusku murowana, wszystka zgni¬a y
obaliona, podle tej puszkarnie domek nowozbudowany kosztem x. ieo m.
Radziwi¬a, w ktorem yzdebek dwie nowych: iedna s komnatå* y s przybokiem,
druga bez komnaty, sien s kuchniå, w tych yzbiech piece, przed ktoremi kominow
niemasz; okna, sto¬ ieden, ¬awy, drzwi na zawiasach s klamkami, ten dom pobity.
Posrod zamku cerkiew ruska katedralna w¬adicstwa ¬uckiego, za cerkwiå dwor
wielki wladyczy, ktory wi•kszå po¬owice zamku zaiåt, ten, powiadaiå, dwor xiå≈e
Pronsky starosta ¬ucky pobudowa¬ y sådy w nim grodzkie odprawowano. W tem≈e
dworze, w murze od G¬uszcza, baszta murowana, w niej na spodzie piwnica,
nawierzchu skliep, zwirchu nie pobita. Na murach tego zamku b¬amku y pobicia
niemasz // [697] niemasz, ty¬ko go¬e murzy. Ten zamek wszystek wko¬o murem
obwiedziony, ktory sie iu≈ miejscami porysowa¬ y od G¬usca na dwoch miejscach
po sztuce go wypad¬o, wszyrz po trzy så≈nie, a zwysz po pu¬tora y ruina prz•tka
b•dzie, iesli go nie poprawic. W tym zamku dzia¬ek dwie: iedne ≈eliazne, drugie –
spi≈ane na ko¬ach, hakownic iedenascie, a rur trzy hakownicznych, ktore znac w-
w ogniu byli y nadpsowalisie. Kul ≈elaznych do dzia¬ trzydziesci szesc,
hakownicznych kul o¬owianych pi•cset piendziesiåt, prochu beczo¬ka szlacheckieo,
na ktory sie, iako pan burgrabia powiada, niektorzy z ich msci panow obywatelow
sk¬adali, a zamkoweo prochu po¬beczo¬ki, ¬adunkow hakownicznych sto. Przed
tym zamkiem zamek drugi okolny, po wi•kszy czesci murem** ob¬oczony, w
ktorym wszystko så domy szlacheckie y baszt cztyry w murze, s ktorych iedne
wieliebny ociec archimandryt ≈ydyczynski trzyma – ta pobita, alie od Styra
podkopana, ruyno grozi; drugå ieo msc kniaz Ierzy Puzyna przy domie swoym
trzyma y w niej sobie yzdebke naprawi¬ y pobi¬; trzeciå xiå≈e ieo m. Radziwi¬
podkanclery litewsky trzyma, ktorå nowå, pobitå; czwarto ojcowie iezuyci
budowaniem swym zai•li y niema¬o czesc murem nowym y koscio¬em swym a≈
do samy bramy od miasta zamurowali y baszte swå zmurowali. Ten mur ko¬o
tego zamku stary, iu≈ miejscami porysowa¬ sie, a na murze tylko przy domie
xiå≈•cia ieo m. Radziwi¬a podkanclerzeo litewskiego przy domie ieo m. pana
podczaszeo wo¬ynskiego, przy domie ieo m. pana pods•dka krzemienieckieo, przy
domie moim pisarza ziemskieo ¬uckieo blamkowanie nowe urobione y pobite, a
ynszy murz go¬y, niepobity stoi. S tego zamku brama drzewniana, na ktorå sie ich
m. panowie obywatelie sk¬adali, ieszcze nie dobudowana y nie pobita. Forta od
Styru w murze z¬a, naprawy potrzebuie, pod ktorym mur na kilku miejscach dziury,
z domow szlacheckich, przewoz na Styrze rzece promem pod Krasnym, a od
Gnidawy, gdy powoda albo rzeka // [697zvzvzvzvzv.] rzeka wylieie, czo¬nami y ¬odziami
wo≈å, od czeo, iako sie z liustraciej pokazuie, przed tym p¬at zawsze do zamku
dawano, do teo kapsczyzna od szynkownych domow miejsckich y od cechow p¬at
roczny do zamku daiå. Sio¬o Krasne do starostwa ¬uckiego nalie≈åce, w ktorym
tylko zagrodnicy stra≈ do zamku powinni, a boiarowie s¬u≈b• boiarskå odprawuiå,
to iest tylko z listami ie≈d≈å, ktorych iest osm: pirwszy – Òawrysz na dworzysczu,
*
Literu “m” vyneseno nad rqdkom.
**
Literu “m” vyneseno nad rqdkom.
382
Volodymyr KRAVÇENKO
druga – Sakowa, tak≈e na dworzysczu, trzeci – Pawe¬ Òysy na dworzysczu,
czwarty – Pawe¬ na dworzysczu, piåty – Tymosz na dworzysczu, szosty – Sawka
Tymoszuw zi•c na dworzysczu, siodma – Piotrowa na dworzysczu, osmy – dzieci
Mychnowie Rodkiewicza na dworzysczu, a dziewiåte – paszkowskie dworzyscze
puste. Zagrodnicy: Prokop Grabarz, Iarmosz, Prockowa, Ywan, Lewko,
Krawcowa, Iasko, Harasim, Mackowa, Ma¬yszko, Burak, Andrzej, Sawka
Choliawka, Marczenie, Miszczycha Tywonicha, Choma, Iurczeniata, Paszko – ci
wszisci na ogrodach. Òåki, ktore Hlinczem zowiå wed¬ug starodawneo ¬uckich
starostw u≈ywania, tak≈e ¬åki na Krasnym y przy sielie Czerczyczach nad Styrem
lie≈åce, do starostwa ¬uckiego zdawna nalie≈åce, ¬ozy wko¬o zamku, tak≈e ¬åki
wko¬o zamku y ieziora, w ktore niektorzy s panow obywatelow nad Òuckiem
mieszkaiåc, za pierszych starost wst•p czynic poczeli, alie så w¬asne zamkowe
iako wszysci zeznali. S tych prowentow, do starostwa nalieŌcych, to iest s
kapsczyzny do koscio¬a ¬uckiego kup pienc groszy litewskich wed¬ug prawa y
decretu trybunalskieo y liustracy p¬acic na ko≈dy rok powinno. Ktory to inwentarz,
rekå moiå podpisany y piecz•ciå zapiecz•towany, tak≈e s podpisem y piecz•ciå
pomienioneo wozneo genera¬a woiewodstwa wo¬ynskiego ieo msci panu
Heronimowi Char¬•skiemu s Char¬•≈a staroscie ¬uckiemu odda¬. Pisan w Òucku,
roku, miesiåca y dnia wyszmianowanego.
U toho ynv[ntara p[çat[y prytysn[n¥x dv[ a podpys rukæ t¥my slov¥:
Wojciech Staniszewski pisarz ziemsky y klucznik krolia ieo msci ¬ucky
m.p.,
Qxymæ Prystalovskyy, vozn¥y // ·698698698698698‚ vozn¥y µn[ral rukog vlasnog».
Kotoraq Ω to r[lqcyq podanq starostva za podanµmæ y øç[vyst¥m
soznan[mæ pom[n[noho µho ml. pana pysara z[mæskoho luckoho takΩ[ y
ynv[ntar pry toy r[lqcyy podan¥y za Ωadanµmæ µho mlty a za prynqtµmæ
moym urqdov¥m do knyh khrodskyx luckyx sutæ vpysan¥µ, s kotor¥x y s[s
v¥pys pod p[çatg khrodskog luckog µstæ v¥danæ.
Pysanæ v Lucæku.
U toho v¥pysu r[lqcyy p[çat khrodskaq luckaq prytysn[naq a podpys
ruky pana podpyskov¥ t¥m¥ slov¥:
Kor¥khoval Malynovskyy m.p.”.
A tak q, burkhrabq, tot v¥pys r[lqcyy za podan[mæ øç[vyst¥m,
dobrovoln¥m pryznanµmæ y prozbog v¥ßm[novanoho µho ml. zoznavagçoho
prynqvßy, øn¥y s poçatku uv[s aΩ do konca takæ qko s[ væ sob[ maµtæ
napysan¥y, podan¥y y pryznan¥y µstæ, do knyh nyn[ßnyx khrodskyx
volodym[rskyx, sam¥y øryynal µho v¥ßæm[novanomu µho ml. panu
Eronymovy Xarl[nskomu s Xarl[Ωa, starost[ luckomu, qko µho ml. vlasn[
nal[Ωaç¥y, v¥daty roskazavæßy, upysaty µsmy kazal.
Y µstæ upysanæ.
CDIAK Ukra]ny. – F. 28. – Op. 1. – Spr. 55. – Ark. 693–698.
383
Inventar Luc\koho zamku i starostva 1622 roku
Volodymyr Kravçenko (Ky]v). Inventar Luc\koho zamku i starostva
1622 roku.
U peredmovi vysvitleno strukturu dokumenta, poslidovnist\ ukla-
dannq dvox joho skladovyx (relqci] ta inventarq), vstanovleno zahal\nu
kil\kosti spyskiv, wo sklalasq vnaslidok vpysuvannq dokumenta v sudovi
knyhy Luc\ka j Volodymyra i vydaçi vypysiv-kopij iz nyx. Do peredmovy
dodagt\sq povni teksty dokumenta, wo drukuvalysq u vidpovidnosti z pryn-
cypamy peredaçi ukra]nomovnyx ta pol\s\komovnyx istoryçnyx dΩerel
perßo] polovyny X◊II stolittq.
Klgçovi slova: Luc\k, zamok, starostvo, inventar.
Vladymyr Kravçenko (Kyev). Ynventar\ Luckoho zamka y starostva
1622 hoda.
V predyslovyy rassmotrena struktura dokumenta, posledovatel\-
nost\ podhotovky tekstov dvux eho sostavlqgwyx (relqcyy y ynventarq),
ustanovleno obwee kolyçestvo spyskov, sloΩyvßeesq vsledstvye vnesenyq
dokumenta v sudebn¥e knyhy Lucka y Vladymyra y v¥daçy v¥pysej-kopyj
yz nyx. K predyslovyg prylahagtsq poln¥e tekst¥ dokumenta, peçatav-
ßyesq v sootvetstvyy s pryncypamy peredaçy ukraynoqz¥çn¥x y pol\sko-
qz¥çn¥x ystoryçeskyx ystoçnykov pervoj polovyn¥ X◊II veka.
Klgçev¥e slova: Luck, zamok, starostvo, ynventar\.
Volodymyr Kravchenko (Kyiv). The Inventory of Lutsk Castle and Starosta
District of 1622.
The structure and sequence of two parts (report and inventory) of docu-
ment creating have been studied in introduction and the whole number of its vari-
ants which formed after insepting of document into the books of Lutsk and
Volodymyr district courts and making of copies was ascertained too. The com-
plete textes of document printed on the principles of Ukrainian and Polish first
half of 17th century historical sources publication were added to introduction.
Key words: Lutsk, castle, starosta district, inventory.
|
| id | nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-40921 |
| institution | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| issn | XXXX-0011 |
| language | Ukrainian |
| last_indexed | 2025-11-28T00:31:36Z |
| publishDate | 2010 |
| publisher | Інститут української археографії та джерелознавства ім. М.С. Грушевського НАН України |
| record_format | dspace |
| spelling | Кравченко, В. 2013-01-29T20:09:41Z 2013-01-29T20:09:41Z 2010 Інвентар Луцького замку і староства 1622 року / В. Кравченко // Український археографічний щорічник. — К., 2010. — Вип. 15. — С. 367-383. — Бібліогр.: 17 назв. — укр. XXXX-0011 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/40921 У передмові висвітлено структуру документа, послідовність укладання двох його складових (реляції та інвентаря), встановлено загальну кількості списків, що склалася внаслідок вписування документа в судові книги Луцька й Володимира і видачі виписів-копій із них. До передмови додаються повні тексти документа, що друкувалися у відповідності з принципами передачі україномовних та польськомовних історичних джерел першої половини XVII століття. В предисловии рассмотрена структура документа, последовательность подготовки текстов двух его составляющих (реляции и инвентаря), установлено общее количество списков, сложившееся вследствие внесения документа в судебные книги Лунка и Владимира и выдачи выписей-копий из них. К предисловию прилагаются полные тексты документа, печатавшиеся в соответствии с принципами передачи украиноязычных и польскоязычных исторических источников первой половины XVII века. The structure and sequence of two parts (report and inventory) of document creating have been studied in introduction and the whole number of its variants which formed after insepting of document into the books of Lutsk and Volodymyr district courts and making of copies was ascertained too. The complete textes of document printed on the principles of Ukrainian and Polish first half of 17th century historical sources publication were added to introduction. uk Інститут української археографії та джерелознавства ім. М.С. Грушевського НАН України Український археографічний щорічник Публікації джерел Інвентар Луцького замку і староства 1622 року Инвентарь Луцкого замка и староства 1622 года The Inventory of Lutsk Castle and Starosta District of 1622 Article published earlier |
| spellingShingle | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року Кравченко, В. Публікації джерел |
| title | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року |
| title_alt | Инвентарь Луцкого замка и староства 1622 года The Inventory of Lutsk Castle and Starosta District of 1622 |
| title_full | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року |
| title_fullStr | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року |
| title_full_unstemmed | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року |
| title_short | Інвентар Луцького замку і староства 1622 року |
| title_sort | інвентар луцького замку і староства 1622 року |
| topic | Публікації джерел |
| topic_facet | Публікації джерел |
| url | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/40921 |
| work_keys_str_mv | AT kravčenkov ínventarlucʹkogozamkuístarostva1622roku AT kravčenkov inventarʹluckogozamkaistarostva1622goda AT kravčenkov theinventoryoflutskcastleandstarostadistrictof1622 |