Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства
У статті висвітлюються питання становлення діяльнісного підходу, заснованого на поясненні соціальних явищ фактором людської поведінки. В статье освещаются вопросы становления деятельностного подхода, основанного на обьяснении социальных явлений фактором человеческой деятельности. In the article are...
Saved in:
| Published in: | Альманах права |
|---|---|
| Date: | 2011 |
| Main Author: | |
| Format: | Article |
| Language: | Ukrainian |
| Published: |
Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України
2011
|
| Subjects: | |
| Online Access: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/62880 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Journal Title: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Cite this: | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства / С.Д. Гусарєв / Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 29-33. — Бібліогр.: 6 назв. — укр. |
Institution
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| _version_ | 1859468674598961152 |
|---|---|
| author | Гусарєв, С.Д. |
| author_facet | Гусарєв, С.Д. |
| citation_txt | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства / С.Д. Гусарєв / Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 29-33. — Бібліогр.: 6 назв. — укр. |
| collection | DSpace DC |
| container_title | Альманах права |
| description | У статті висвітлюються питання становлення діяльнісного підходу, заснованого на поясненні соціальних явищ фактором людської поведінки.
В статье освещаются вопросы становления деятельностного подхода, основанного на обьяснении социальных явлений фактором человеческой деятельности.
In the article are illuminated the questions of becoming of the active approach based on explanation of the social phenomens by the factor of human activity.
|
| first_indexed | 2025-11-24T08:02:13Z |
| format | Article |
| fulltext |
ÓÄÊ341.320
Ñòàí³ñëàâÄìèòðîâè÷Ãóñàðºâ,
íà÷àëüíèêêàôåäðèòåîð³¿
äåðæàâèòàïðàâàÍàö³îíàëüíî¿
àêàäå쳿âíóòð³øí³õñïðàâ,
äîêòîðþðèäè÷íèõíàóê,ïðîôåñîð
IJßËÜͲÑÍÈÉϲÄÕ²ÄÓÑÒÐÓÊÒÓвÌÅÒÎÄÎËÎò¯ÑÓ×ÀÑÍÎÃÎ
ÏÐÀÂÎÇÍÀÂÑÒÂÀ
Ñó ÷àñ íà ìå òî äî ëîã³ÿ ïðà âî çíàâ ñò âà ì³ñòèòü ó ñâîºìó àð ñå íàë³ çíà÷ íó ê³ëüê³ñòü ï³çíà âàëü íèõ
çà ñîá³â, ñå ðåä ÿêèõ âè î êðåì ëþ þòü ñÿ äâà íàéá³ëüø ïî øè ðå íèõ òà âæè âà íèõ ìå òî äî ëîã³÷íèõ
ï³äõî äè – ïî çè òèâ³ñòñüêèé òà ïðè ðîä íî-ïðà âî âèé, ÿê³ â³äáè âà þòü ÿê ñòðóê òó ðó ìå òî äî ëî㳿, òàê
³ ñóòí³ñòü ìå òî äî ëîã³÷íî¿ äèñ êóñ³¿, ùî ìຠì³ñöå ó ïðà öÿõ ïðåä ñòàâ íèê³â çà ãàëü íî òå î ðå òè÷ íî ãî
ïðà âî çíàâ ñò âà.  òå î𳿠ïðà âà ÷³òêî âè î êðåì ëþ þòü ñÿ òðè ãðó ïè àâ òîð³â çà ïî ðÿä êîì âèð³øåí íÿ
öüî ãî ñïî ðó. Äî ïåð øî¿ âõî äÿòü ïðè õèëü íè êè ïðè ðîä íî-ïðà âî âî¿ øêî ëè, äî äðó ãî¿ ïðåä ñòàâ íè êè
ïî çè òèâ³çìó, à äî òðå òüî¿ ò³, õòî â³äñòîþº ïëþ ðàë³çì ìå òî äî ëîã³÷íèõ ï³äõîä³â, îáó ìîâ ëå íèé
ñà ìîþ áà ãà òî ã ðàí íîþ ïðè ðî äîþ ÿâè ùà ïðà âà. Ïðî òå, ñå ðåä âñ³õ ³íøèõ ìå òî äî ëîã³÷íèõ ï³äõîä³â,
ùî ìຠâàæ ëè âå çíà ÷åí íÿ äëÿ ïî ÿñ íåí íÿ ïðà âî âèõ ÿâèù ÷å ðåç ïðèç ìó îáó ìîâ ëå íîñò³ ¿õ
ä³ÿëüí³ñòþ ëþ äè íè, º òà êèé, ùî çà ñëó ãî âóº íà îñîá ëè âó óâà ãó ç òî÷ êè çî ðó äî äàò êî âî ãî îñ ìèñ-
ëåí íÿ éî ãî ï³çíà âàëü íèõ ìîæ ëè âî ñ òåé òà ñôå ðè çà ñòî ñó âàí íÿ. Ñà ìå öåé ôàê òîð ³ îáó ìî âèâ àê òó-
àëüí³ñòü îá ðà íî¿ òå ìè.
Ó çâ’ÿç êó ç öèì ìå òîþñòàòò³ º õà ðàê òå ðè ñ òè êà ñóò íîñò³ ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³, ÿêèé ñêëà äàº
îñ íî âó ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó òà âèç íà ÷åí íÿ ñï³ââ³äíî øåí íÿ ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó ç ³íøè ìè ìå òî-
äî ëîã³÷íè ìè ï³äõî äà ìè ó ñòðóê òóð³ ñó ÷àñ íî ãî ïðà âî çíàâ ñò âà.
Äëÿ ðå àë³çàö³¿ ïî ñòàâ ëå íî¿ ìå òè ïîñë³äî âíî áó äóòü âèð³øåí³ íà ñòóïí³ çà âäàí íÿ: õà ðàê òå ðè-
ñ òè êà ãå íå çè ñó òå î𳿠ä³ÿëü íîñò³, îáó ìîâ ëå íîñò³ ä³ÿëü í³ñíî ãî ï³äõî äó ðå ãó ëÿ òèâ íèì ïðè çíà ÷åí-
íÿì ïðà âà, éî ãî ñïðÿ ìî âàí³ñòþ íà ïî âåä³íêó ñîö³àëü íèõ ñóá’ºêò³â, âèñâ³òëåí íÿ òåðì³íî ëîã³÷íî ãî
³íñòðó ìåí òàð³þ ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó, îá´ðóí òó âàí íÿ âèñ íîâ êó ùî äî ìîæ ëè âî ñ òåé éî ãî çà ñòî ñó-
âàí íÿ ÿâèù äè íàì³÷íî ãî òà ñòà òè÷ íî ãî ïî õî ä æåí íÿ.
Ó ÿêîñò³ ìå òî äî ëîã³÷íî¿ îñ íî âè ñòàòò³ îá ðà íî ìå òî äè ïîð³âíÿí íÿ, ³ñòî ðèç ìó, à òà êîæ
íàéá³ëüø âàæ ëèâ³ ïî ëî æåí íÿ òå î𳿠ñîö³àëü íî¿ ä³ÿëü íîñò³, âè êî ðè ñ òàí íÿ ÿêèõ äîç âî ëè ëî ñôîð-
ìó ëþ âà òè âèñ íî âîê ùî äî ìåæ çà ñòî ñó âàí íÿ ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó.
ijÿëüí³ñòü ÿê ïðåä ìåò äîñë³äæåí íÿ ïî òðà ïè ëà äî ñôå ðè íà óêî âî ãî ³íòå ðå ñó ëè øå ó ÕV²²² ñò.
çà âäÿ êè ïðåä ñòàâ íè êàì í³ìåöü êî¿ êëà ñè÷ íî¿ ô³ëî ñîô³¿, äå ä³ÿëüí³ñòü ðîç ãëÿ äà ëàñü ÿê ñïîí òàí íà
àê òèâí³ñòü ñâ³äî ìîñò³.
ϳçí³øå, ó ïðà öÿõ Ê. Ìàðê ñà îò ðè ìà ëà ñâ³é ðîç âè òîê êîí öåïö³ÿ òðó äî âî¿ ä³ÿëü íîñò³, ¿¿
ñòðóê òó ðè, ñï³ââ³äíî øåí íÿ ç ìå òîþ òî ùî [4, ñ. 189]. Îä íàê, êîí öåï òó àëüí³ çà ñà äè, ùî ì³ñòè ëè ñÿ
ó ðî áî òàõ ². Êàí òà, Ã. Ãå ãå ëÿ, Ê. Ìàðê ñà, Ô. Åí ãåëü ñà, Ì. Âå áå ðà, ùå íå äîç âî ëÿ ëè ñòâåð ä æó âà òè
ïðî ìîæ ëèâ³ñòü ôîð ìó âàí íÿ ö³ë³ñíî¿ òå î𳿠ä³ÿëü íîñò³. Íå îáõ³äí³ áó ëè äî äàò êîâ³ ôóí äà ìåí òàëüí³
äîñë³äæåí íÿ.
Îä íèì ³ç âàæ ëè âèõ åòàï³â íà óêî âî ãî îñ ìèñ ëåí íÿ êà òå ãî𳿠ä³ÿëü íîñò³ ñòàâ ïåð³îä 1927–
1930 ðð. (ïðàö³ Ë. Âè ãîòñü êî ãî) òà 1935-1940 ðð. (íà óêîâ³ ïî øó êè À. Ëå îíòüºâà òà ãðó ïè
õàðê³âñüêèõ â÷å íèõ). Ñà ìå â öåé ïåð³îä áó ëî ñôîð ìó ëü î âà íî âñ³ ãî ëîâí³ òå çè ìàé áóò íüî¿ òå îð³¿
ä³ÿëü íîñò³: ïðî ¿¿ ö³ëå ñ ïðÿ ìî âàí³ñòü, ïðåä ìåòí³ñòü, ñêëàä òà ïî áó äî âó, ïðàê òè÷ íèé òà òå î ðå òè÷-
íèé ð³âåíü, ³äå¿ ùî äî ³ºðàðõ³¿ ä³ÿëü íî ñ òåé, ïðîâ³äíî ãî òè ïó ä³ÿëü íîñò³ òî ùî.
ϳçí³øå ó 70-õ, 90-õ ðð. ÕÕ ñò. òà êîæ â³äáó âà ëè ñÿ íà óêîâ³ ñïëå ñ êè çàö³êàâ ëå íîñò³ ïðî áëå-
ìà òè êîþ ä³ÿëü íîñò³, äå îñîá ëè âî¿ óâà ãè çà ñëó ãî âó þòü ïðåä ñòàâ íè êè ïñè õî ëîã³÷íî¿ íà óêè, à òà êîæ
ô³ëî ñîô³¿ òà ñîö³îëî㳿.
Ñïî ñ òåð³ãàºòüñÿ òåí äåíö³ÿ ï³äâè ùåí íÿ óâà ãè äîñë³äíèê³â äî ìå òî äî ëîã³÷íî ãî ïðèí öè ïó
ä³ÿëü íîñò³, çà âäÿ êè ÷î ìó ñôîð ìó âà ëî ñÿ ïî íÿò òÿ «ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó», ñêîí ñò ðóé î âà íî ãî íà
ïî ñòó ëà òàõ «òå î𳿠ä³ÿëü íîñò³», â ìå æàõ ÿêî ãî óâà ãà àê öåí òóºòüñÿ íà ðîë³ ä³ÿëü íîñò³ ÿê íà ïî ÿñ-
íþ þ ÷î ìó ôàê òîð³ (ïðèí öèï³) ó äîñë³äæåíí³ ôå íî ìå íà áåç ïî ñå ðåä íüî ëþ äè íè òà îê ðå ìèõ ñôåð ¿¿
ñîö³àëü íî ãî æèò òÿ (àê òèâ íîñò³). ßê çà çíà ÷è ëè â³äîì³ ðî äî íà ÷àëü íè êè «òå î𳿠ä³ÿëü íîñò³», «...
óÿâ ëÿºòüñÿ, ùî îñ òàí íÿ îá ñòà âè íà íà äຠä³ÿëüí³ñí³é ïà ðà äèãì³ îñîá ëè âó ö³íí³ñòü òà åâ ðè ñ-
òè÷í³ñòü ³ äîç âî ëÿº ãî âî ðè òè ïðî íå¿ ÿê ïðî òå îð³þ, ùî ïîñò³éíî ðîç âè âàºòüñÿ, ïî òåíö³àëüí³
ìîæ ëè âîñò³ ÿêî¿ ó ìàé áóò íü î ìó ïå ðå âè ùó þòü ¿¿ ìè íóë³ äî ñÿã íåí íÿ» [2, ñ. 4].
ÃóñàðºâÑ.Ä.ijÿëüí³ñíèéï³äõ³äóñòðóêòóð³ìåòîäîëî㳿ñó÷àñíîãîïðàâîçíàâñòâà
29
Ïî ðÿä ³ç òà êè ìè óí³âåð ñàë³ñòñüêè ìè ïî ãëÿ äà ìè º á³ëüø ñòðè ìàí³, êîí ñåð âà òèâí³, ùî ñòàâ-
ëÿòü ñè ëó ä³ÿëü íîñò³ çà ëåæ íî â³ä îá ìå æå íîñò³ ¿¿ ïðåä ìåò íî ãî ïî ëÿ. Ñóòü öèõ ïî ãëÿä³â ïî ëÿ ãຠâ
òî ìó, ùî ³ñíó þòü òà êîæ ³ ïî çàä³ÿëüí³ñí³ ñôå ðè áóò òÿ ëþ äè íè, à òî ìó íå ìîæ íà êà òå ãîð³þ ä³ÿëü-
íîñò³ ïå ðå òâî ðþ âà òè â àá ñî ëþò íó ñóá ñòàíö³þ, ùî º îä íèì ³ç âè ÿâ³â òåí äåíö³¿ àí ò ðî ïî öåí ò ðèç ìó
(ëþ äè íà ïîñ³äຠâåð øè íó Âñåñâ³òó).
Ç 70-õ ðð. ÕÕ ñò. ïðî áëå ìà òè êà ä³ÿëü íîñò³ âèç íà ÷å íà ³ â ïðà öÿõ ç þðè ñ ïðó äåíö³¿. Öå, áåç ïå-
ðå÷ íî, ïî ðó øè ëî ïðî áëå ìó àäàï òàö³¿ ä³ÿëü í³ñíî ãî ï³äõî äó äî âèâ ÷åí íÿ ñôå ðè ïðà âî âî¿ ä³ÿëü-
íîñò³. Îä íàê, îñ òà òî÷ íî öþ ïðî áëå ìó íå áó ëî ðîçâ’ÿçà íî íà òå î ðå òè÷ íî ìó ð³âí³, à ñïåö³àëü íèõ
äîñë³äæåíü ó öüî ìó íà ïðÿì³ íå ïðî âî äè ëî ñÿ.
Ñâîºþ àê òó àë³çàö³ºþ ó ñôåð³ íà óêî âèõ äîñë³äæåíü êà òå ãîð³ÿ «ä³ÿëüí³ñòü» ìຠçà âäÿ ÷è òè
äî ñÿã íåí íÿì ñîö³àëü íî¿ ô³ëî ñîô³¿, ³íøèì ÷èí íè êàì, ùî ñïðè ÿ ëè àê òó àë³çàö³¿ òà ïî øè ðåí íþ
ïî ëî æåíü çàõ³äíî¿ ïðàê ñå î ëî㳿, à òà êîæ ïî øè ðåí íþ ñè íåð ãå òè÷ íèõ, á³õåâ³îðèñòñü êèõ òåí äåíö³é
ó íà óêî âèõ äîñë³äæåí íÿõ. Ñå ðåä âñ³õ êà òå ãîð³é, ùî ñòà íîâ ëÿòü êàð êàñ ñîö³àëü íî¿ ô³ëî ñîô³¿, êà òå-
ãîð³ÿ ä³ÿëü íîñò³ çíà õî äèòü ñÿ ó ðîç ðÿä³ ïåð øèõ ïî ðÿä ³ç òà êè ìè âàæ ëè âè ìè êà òå ãîð³ÿìè, ÿê
ëþ äè íà, öèâ³ë³çàö³ÿ, ñóñï³ëüñòâî, ñóñï³ëüíî-åêî íîì³÷íà ôîð ìàö³ÿ, ñóñï³ëüí³ â³äíî ñè íè òî ùî.
Íèí³ ä³ÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä øè ðî êî âè êî ðè ñ òî âóºòüñÿ ó ð³çíèõ ãà ëó çÿõ çíàíü ïðî ñóñï³ëüñòâî,
äîç âî ëÿ þ ÷è âè ÿâ ëÿ òè òåí äåíö³¿, çà ãàëüí³ çà êî íîì³ðíîñò³ àáî îñîá ëè âîñò³ çä³éñíåí íÿ ïåâ íî ãî
âè äó ñîö³àëü íî¿ ä³ÿëü íîñò³, îõà ðàê òå ðè çó âà òè äå òåðì³íàí òè ñîö³àëü íî ãî ðîç âèò êó, ïî ñòà âè òè ïåð-
øî ÷åð ãîâ³ äîñë³äíèöüê³ çà âäàí íÿ. Îä íàê, ñë³ä çâåð íó òè óâà ãó ³ íà òîé ôàêò, ùî ó âñ³õ âè ïàä êàõ
âè êî ðè ñ òàí íÿ äà íî¿ ìå òî äè êè ïå ðåä äîñë³äíè êîì ïî ñòà þòü çà âäàí íÿ ¿¿ ìå òî äè÷ íî ãî ïðè ñòî ñó âàí-
íÿ â³äïîâ³äíî äî ñôå ðè æèòòºä³ÿëü íîñò³ ñóñï³ëüñòâà òà îñîá ëè âî ñ òåé ïðåä ìå òà.
Ïðè âåð òຠóâà ãó òîé ôàêò, ùî ÷à ñ òè íà àâ òîð³â ó ñâî¿õ äîñë³äæåí íÿõ ïè øóòü ïðî ïî âåä³íêó,
³íø³ ïðî ä³ÿëüí³ñòü, ÿê ïðî ñà ìîñò³éí³ ïðåä ìå òè äîñë³äæåí íÿ. Îê ðåì³ àâ òî ðè îòî òîæ íþ þòü çà çíà-
÷åí³ ïî íÿò òÿ. Òàê, íà ïðè êëàä, îê ðå ìî ìîæ íà íà çâà òè ïðàö³ ä³ÿëüí³ñíî ãî ñïðÿ ìó âàí íÿ (². Êàëü-
íîé, Â. Äìè ò ðåí êî, Á. Ëî ìîâ, À. Ëå îíòüºâ, Ò. Ïùî ëîâñü êèé, Ê. Ìîì äæÿí, Ë. ͳêî ëîâ, ².
Áå áåøê³íà) òà ïî âåä³íêî âî ãî çì³ñòó (Â. Êó ä ðÿâ öåâ, Ì. Ìà ëå¿í, Å. Íóð ïå³ñîâ, Â. Îê ñà ìèò íèé,
Í. Ùåð áà êî âà).
Ó ìî íî ãðàô³÷íèõ äîñë³äæåí íÿõ ó÷åí³ þðè ñ òè, ïñè õî ëî ãè, ô³ëî ñî ôè òî ùî ÷³òêî ïðî âî äÿòü
ðîç ìå æó âàí íÿ ì³æ ïî íÿò òÿ ìè «ïî âåä³íêà» òà «ä³ÿëüí³ñòü». Îä íàê, êîí êðåò íî ãî ðîç ìå æó âàí íÿ
ì³æ äâî ìà çà çíà ÷å íè ìè ï³äõî äà ìè (ä³ÿëüí³ñíèé òà ïî âåä³íêî âèé) ó íà óêîâ³é ë³òå ðà òóð³ ç ïè òàíü
ìå òî äî ëî㳿 íå ³ñíóº.
Ïðè öüî ìó, â îê ðå ìèõ ïðà öÿõ, ùî ìè â³äíî ñè ìî äî ìå òî äè êè ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó, âæè-
âàºòüñÿ òåðì³í «ïðèí öèï ä³ÿëü íîñò³», ùî, ó ñâîþ ÷åð ãó, ñòà âèòü ïåâ íó ìå òî äî ëîã³÷íó òà òåðì³íî-
ëîã³÷íó ïðî áëå ìó.
Âîä íî ÷àñ ñòຠìîæ ëè âèì íà ï³äñòàâ³ óçà ãàëü íåí íÿ òå î ðå òè÷ íî ãî ìà òåð³àëó ä³éòè âèñ íîâ êó
ñòî ñîâ íî õà ðàê òå ðè ñ òè êè ìå òî äî ëîã³÷íî ãî ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³.
Ïðèí öèï ä³ÿëü íîñò³ âè êî ðè ñ òî âóºòüñÿ â ìå òî äî ëî㳿 ñóñï³ëüíèõ íà óê, à éî ãî ñóòü ïî ÿñ-
íþºòüñÿ çó ìîâ ëåí³ñòþ ñîö³àëü íèõ ÿâèù ôàê òî ðîì ³ñíó âàí íÿ ëþäñü êî¿ ä³ÿëü íîñò³, ÿêà º
äå òåðì³íàí òîì ³ñíó âàí íÿ òà êî¿ ñóá ñòàíö³îíàëü íî¿ ñè ñ òå ìè, ÿê ñóñï³ëüñòâî.
Îò æå, âè õî äÿ ÷è ³ç çì³ñòó ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³, äîñë³äæåí íÿ äè íàì³÷íèõ àñ ïåêò³â ñîö³àëü íèõ
ÿâèù ïî âèí íî ïîâ’ÿçó âà òè ñÿ ç ôàê òîì ³ñíó âàí íÿ ëþäñü êî¿ ä³ÿëü íîñò³.
Ó ïðà âî çíàâñòâ³ ïðèí öèï ä³ÿëü íîñò³ âè êî ðè ñ òî âóºòüñÿ äî ñèòü øè ðî êî, ùî çó ìîâ ëå íî
ñîö³àëü íîþ ïðè ðî äîþ òà ôóíêö³îíàëü íîþ ðîë ëþ ïðà âà, ö³ëå ñ ïðÿ ìî âà íîþ ä³ÿëüí³ñòþ ñîö³àëü íèõ
ñóá’ºêò³â, ÿê³ âè ñ òó ïà þòü ó ïðà âî çíàâñòâ³ ÿê ñóá’ºêòè ïðà âà àáî ñóá’ºêòè ïðà âî âèõ â³äíî ñèí òîùî.
Òàê, íà ïðè êëàä, äîñë³äæåí íÿ äåð æà âè, ¿¿ îê ðå ìèõ ôîðì ïîâ’ÿçó þòü ñÿ ç ¿¿ ôóíêö³îíó âàí íÿì,
ðîç âèò êîì, ðå æè ìîì çä³éñíåí íÿ âëà äè, äå çä³éñíåí íÿ ëþäñü êî¿ ä³ÿëü íîñò³ º ïåð øî îñ íî âîþ áóäü-
ÿêî ãî äè íàì³çìó. ßê ùî éäåòü ñÿ ïðî ³ñòî ðè êî-ïðà âîâ³ äîñë³äæåí íÿ, òî âèâ ÷åí íÿ äåð æàâ íîñò³ â
ðå ò ðî ñïåê òèâ³ âçà ãàë³ íå óÿâ ëÿºòüñÿ áåç äå òàëü íî ãî àíàë³çó ä³ÿëü íîñò³ êîí êðåò íèõ ëþ äåé, ¿õ ãðî-
ìàäñü êèõ, ïîë³òè÷ íèõ îá’ºäíàíü, âçàºìî䳿 ëþäñü êèõ ôîð ìó âàíü, ïîë³òè÷ íî ãî ïðàâë³ííÿ àáî òâîð-
÷îñò³ îê ðå ìèõ ä³ÿ÷³â, ïðà âè òåë³â òî ùî. Ïðèí öèï ä³ÿëü íîñò³, ÿê ïðîâ³äíà ³äåÿ, ìå òî äî ëîã³÷íà
óñ òà íîâ êà, âè ìà ãຠâ³ä íàñ â³äøó êî âó âà òè ïðè ÷èíí³ çâ’ÿç êè ì³æ ïîä³ÿìè â ñóñï³ëüñòâ³ ÷å ðåç ¿õ
äå òåðì³íàö³þ ïðåä ìåò íî¿ ä³ÿëüí³ñò³ ÷ëåí³â ñóñï³ëüñòâà.
Ñà ìå öÿ ³äåÿ (ïðèí öèï) îáó ìîâ ëå íîñò³ ïðà âî âèõ ÿâèù ïðåä ìåò íîþ ö³ëå ñ ïðÿ ìî âà íîþ
ä³ÿëüí³ñòþ ëþ äè íè ³ º òèì ïðàã ìà òîì, ùî äîç âî ëÿº òå îð³þ íà áëè çè òè äî ïðàê òè êè, íà äà òè ¿é ðèñ
䳺âîñò³ òà ïðè êëàä íî ãî õà ðàê òå ðó.
Óÿâ ëÿºòüñÿ ìîæ ëè âèì ñôîð ìó ëþ âà òè òå çó, ùî ä³ÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä îáó ìîâ ëå íèé ä³ÿëü íîþ
ñóòí³ñòþ ïðà âà. Òîá òî, ñà ìå ÿâè ùå ïðà âî çó ìîâ ëþº íå îáõ³äí³ñòü òà ìîæ ëèâ³ñòü çà ñòî ñó âàí íÿ
30
Äîêòðèíàëüíåáà÷åííÿïðîáëåìèïðàâîðîçóì³ííÿâñó÷àñíèõóìîâàõ
ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³ äëÿ ï³çíàí íÿ éî ãî ñóò íîñò³, ÿêà ïðî ÿâ ëÿºòüñÿ ó ð³çíî ìàí³òíèõ ôîð ìàõ éî ãî
³ñíó âàí íÿ, îáó ìîâ ëå íèõ ä³ÿëüí³ñòþ ëþ äè íè.
Ïðåä ìåò äîñë³äæåí íÿ îáó ìîâ ëþº ìå òîä, àëå ïðè öüî ìó âè íè êຠçà ïè òàí íÿ: ïðà âî – öå ñòà-
òè÷ íå ÿâè ùå, ÷è äè íàì³÷íå? ßê ùî äè íàì³÷íå, òî ñòຠçðî çóì³ëèì, ÷î ìó íà ìè ïðî ïî íóºòüñÿ
ä³ÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä. Àëå ÿê ùî ïðà âî – ÿâè ùå ñòà òè÷ íå, òî ÿê óç ãî äè òè ç öèì ïî ñòó ëà òîì ä³ÿëü-
í³ñíó ïà ðà äèã ìó?
Ñóòí³ñòü ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³ ïå ðåä áà ÷ຠïî ÿñ íåí íÿ ïðà âî âî ãî ÿâè ùà ó íå ðîç ðèâí³é ºäíîñò³
ç ä³ÿëüí³ñòþ ëþ äè íè. Öÿ ³äåÿ çà ëè øàºòüñÿ åôåê òèâ íîþ ³ ó âè ïàä êó ðîç ãëÿ äó ñòà òè÷ íî ãî àñ ïåê òó
³ñíó âàí íÿ ïðà âà.
Íà ïðè êëàä, ïðè äîñë³äæåíí³ ïðà âî âî ãî ñòà òó ñó îñî áè îñ íîâ íè ìè ïè òàí íÿ ìè º ïè òàí íÿ îá ñÿ-
ãó ïðàâ, îáîâ’ÿçê³â, íà ÿâ íîñò³ ãà ðàíò³é, âè äî âà êëà ñèô³êàö³ÿ ñòà òó ñó òî ùî. Àëå ÿê ùî ïå ðå âî äè òè
ðîç ìî âó ïðî ñòà òóñ îñî áè ó ïðàê òè÷ íå ðóñ ëî, òî ó ïî ðÿä êó äåí íî ìó âè íè êà þòü äî äàò êî âî ïè òàí-
íÿ ðå àëü íîñò³ çä³éñíåí íÿ ïðàâ, ñâî áîä, îáîâ’ÿçê³â, íà ÿâ íîñò³ ïðà âî âèõ òà ³íøèõ ìå õàí³çì³â çà õè-
ñ òó ñóá’ºêòèâ íî ãî ïðà âà, 䳺â³ñòü ÿêèõ îáó ìîâ ëþº ðå àëüí³ñòü ïðî ãî ëî øå íèõ ó çà êî íî äàâñòâ³
ìîæ ëè âî ñ òåé ïî âåä³íêè ñóá’ºêòà. Òà êèì ÷è íîì, âèâ ÷åí íÿ ðå àëü íîñò³ ïðà âî âî ãî ñòà òó ñó íå îáõ³äíî
çä³éñíþ âà òè çà äî ïî ìî ãîþ àíàë³çó ôàê òè÷ íî¿ ïî âåä³íêè ñóá’ºêòà, â ÿê³é â³äòâî ðþ þòü ñÿ ãà ðàí òî-
âàí³ äåð æà âîþ òà ñóñï³ëüñòâîì ìî äåë³ ïî âåä³íêè.
Ïðà âîâ³ â³äíî ñè íè ó ñâî¿é êîí ñò ðóêö³¿ ì³ñòÿòü çì³ñò, ñóá’ºêò òà îá’ºêò. Çì³ñò ðîç ãëÿ äàºòüñÿ
ó äâîõ ïëî ùè íàõ – ôàê òè÷í³é òà þðè äè÷í³é. Ïðè öüî ìó, ÿê ùî þðè äè÷ íèé çì³ñò îáó ìîâ ëþºòüñÿ
çì³ñòîì ïðà âî âî¿ íîð ìè, òî ôàê òè÷ íèé õà ðàê òå ðè çóºòüñÿ âè êëþ÷ íî çà äî ïî ìî ãîþ àíàë³çó ä³ÿëü-
íîñò³ ñóá’ºêòà ïðà âîâ³äíî ñèí. Ëè øå òà êèé ï³äõ³ä äຠóÿâ ëåí íÿ ïðî ñòàí ïðà âî ïî ðÿä êó, ïðî óç ãî-
ä æåí³ñòü ïðàâ òà îáîâ’ÿçê³â, ¿õ â³äïîâ³äí³ñòü ïî òðå áàì òà ³íòå ðå ñàì ñóñï³ëüñòâà.
Àíàë³ç ïðà âî âî¿ êóëü òó ðè ñóñï³ëüñòâà, ïðà âî âî¿ ñâ³äî ìîñò³ ëþ äè íè, ñîö³àëü íî¿ ãðó ïè – íå
çä³éñíþºòüñÿ áåç âêëþ ÷åí íÿ äî ìå òî äî ëî㳿 äîñë³äæåí íÿ ä³ÿëüí³ñíî ãî êîì ïî íåí òó. Êóëü òó ðà
âêëþ ÷ຠåëå ìåí òè ñòà òè÷ íî ãî òà äè íàì³÷íî ãî õà ðàê òå ðó, àëå ïðî êóëü òó ðó ìîæ íà ñó äè òè ëè øå
÷å ðåç ïðèç ìó ¿¿ çîâí³øíüî ãî ïðî ÿâó. Ãëè áî êå çíàí íÿ òà ðî çóì³ííÿ ïðà âà ùå íå ñâ³ä÷èòü ïðî âè ñî-
êèé ð³âåíü ïðà âî âî¿ êóëü òó ðè. Ëè øå íà ÿâí³ñòü ôàê òó ïðà âîì³ðíî¿ ïî âåä³íêè ñâ³ä÷èòü ïðî
íà ÿâí³ñòü ó ñóá’ºêòà â³äïîâ³äíèõ ïðà âî âèõ çíàíü, íà âè ÷îê òà âì³íü ùî äî çä³éñíåí íÿ ïðà âà,
ñïðèé íÿò òÿ àáî çà ïå ðå ÷åí íÿ éî ãî íà ñòà íîâ.
Ïî çà çîâí³øí³ìè ôîð ìà ìè æèòòºä³ÿëü íîñò³ ëþ äè íè ³ñíóº ¿¿ âíóòð³øí³é ñâ³ò – ïðà âîâ³
åìîö³¿, ïî ÷óò òÿ, ñè ñ òå ìà ïðà âî âèõ ö³ííî ñ òåé, óÿâ ëåí íÿ ïðî ñïðà âåä ëè âå òà íå ñïðà âåä ëè âå, ïå ðå-
êî íàí íÿ ùî äî ïðà âà áà æà íî ãî òà ³ñíó þ ÷î ãî. Àëå â äà íî ìó àñ ïåêò³ ä³ÿëü í³ñíèé ï³äõ³ä äîç âî ëÿº
íå ï³äì³íè òè âíóòð³øíº çîâí³øí³ì (ä³ÿëüí³ñíèì, ïî âåä³íêî âèì), à ïî ñòà âè òè ¿õ ó ïåâ íó
çà ëåæí³ñòü, â ÿê³é ä³ÿëüí³ñòü ñóá’ºêòà äîç âî ëÿº ïî ÿñ íè òè ³íøå ïðà âî âå ÿâè ùå, ÿêèì îáó ìîâ ëå íà.
Ïè òàí íÿ çà êîí íîñò³ òà ïðà âî ïî ðÿä êó – òà êîæ ïî ÿñ íþ þòü ñÿ òà àíàë³çó þòü ñÿ íà ï³äñòàâ³ âèâ-
÷åí íÿ íå ò³ëüêè çì³ñòó íîð ìà òèâ íèõ ïðè ïèñ³â, à é ç óðà õó âàí íÿì ñòà òè ñ òè÷ íèõ äà íèõ êðèì³íî-
ãåí íî¿ ñè òó àö³¿, äå çà îñ íî âó áå ðóòü ñÿ ê³ëüê³ñíî-ÿê³ñí³ ïî êàç íè êè ëþäñü êî¿ ïî âåä³íêè, ùî çíà õî-
äÿòü ñÿ ó ñôåð³ ïðà âî âî ãî âïëè âó. Àíàë³ç ä³ÿëü íîñò³ ëþ äè íè äîç âî ëÿº òà êîæ îõà ðàê òå ðè çó âà òè
ñòàí 䳺âîñò³ çà êî íî äàâ ñò âà.
Çà ãà ëîì, ñë³ä çâåð íó òè óâà ãó íà òå, ùî ïðà âî, ÿêå ñïðèé ìàºòüñÿ ñó ÷àñ íîþ þðè äè÷ íîþ
íà óêîþ ÿê ö³ë³ñíå òà áà ãà òî ã ðàí íå ÿâè ùå, îòî òîæ íþºòüñÿ ç ì³ðîþ ñâî áî äè òà ñïðà âåä ëè âîñò³, ùî
çíà õî äèòü ñâ³é âè ðàç ó ñè ñ òåì³ çà ãàëü íî îáîâ’ÿç êî âèõ ôîð ìàëü íî âèç íà ÷å íèõ ïðà âèë ïî âåä³íêè,
à, îò æå, ñâî¿ì îñ íîâ íèì ôóíêö³îíàëü íèì ïðè çíà ÷åí íÿì ìຠðå ãó ëþ âàí íÿ ïî âåä³íêè ñîö³àëü íèõ
ñóá’ºêò³â. Öå äîç âî ëÿº çðî áè òè âèñ íî âîê ïðî òå, ùî ôóíêö³îíàëü íà ðå ãó ëÿ òèâí³ñòü ïðà âà ìî æå
áó òè îõà ðàê òå ðè çî âà íà çà äî ïî ìî ãîþ òà êî ãî ïî ÿñ íþ þ ÷î ãî ôàê òî ðó, ÿê ä³ÿëüí³ñòü éî ãî àä ðå-
ñàò³â – òîá òî ñóá’ºêò³â ïðà âà.
Àëå, ùî ñà ìå õà ðàê òå ðè çó âà òè ó ä³ÿëü íîñò³ ëþ äè íè, ÿê³ ðè ñè, åëå ìåí òè ìî æóòü ñòà òè êî ðè-
ñíè ìè òà çíà ÷ó ùè ìè ïðè ¿¿ âèñâ³òëåíí³ ÿê ïî ÿñ íþ þ ÷î ãî ôàê òî ðà?
Îä íèì ³ç öåí ò ðàëü íèõ àñ ïåêò³â ó õà ðàê òå ðè ñ òèö³ ïåâ íî ãî âè äó ñîö³àëü íî¿ ä³ÿëü íîñò³ º âèç-
íà ÷åí íÿ åëå ìåíò íî ãî ñêëà äó ¿¿ âíóòð³øíüî¿ áó äî âè. Àëå ñòðóê òóð íà õà ðàê òå ðè ñ òè êà ìຠñâî¿
îñîá ëè âîñò³, çà ëåæ íî â³ä òî ãî, ùî ðî çóì³òè ï³ä ñòðóê òó ðîþ.
Ó ïðî öåñ³ äîñë³äæåí íÿ ñôå ðè ïðà âî âî¿ ðî áî òè ç âè êî ðè ñ òàí íÿì ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³ àáî
ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó äîö³ëüíèì º ïè òàí íÿ íå ò³ëüêè ïðî ïðèí öè ïè, òè ïî ëîã³þ, åôåê òèâí³ñòü
ä³ÿëü íîñò³, à é ïðî àë ãî ðèòì, âíóòð³øíüî ëîã³÷íó ñõå ìó ä³ÿëü íîñò³.
Ó äîñë³äæåí íÿõ ñòðóê òó ðè ä³ÿëü íîñò³ ñå ðåä ³íøèõ íàéá³ëüøî ãî óñï³õó äî ñÿã ëè ïðåä ñòàâ íè-
êè ïñè õî ëî㳿, ÿê³ ïðî ïî íó þòü ïðî âî äè òè àíàë³ç ÷å ðåç ñóá’ºêòèâ íèé ðîçð³ç, ÿêèé õî ÷à é
âèñâ³òëþºòüñÿ ó ñó ÷àñ íèõ ïñè õî ëîã³÷íèõ êîí öåïö³ÿõ ïî-ð³çíî ìó, àëå ðà çîì ³ç òèì ìຠðÿä çà ãàëü-
ÃóñàðºâÑ.Ä.ijÿëüí³ñíèéï³äõ³äóñòðóêòóð³ìåòîäîëî㳿ñó÷àñíîãîïðàâîçíàâñòâà
31
íèõ õà ðàê òå ðè ñ òèê. ßê ñêëà äîâ³ ä³ÿëü íîñò³ á³ëüø³ñòü â÷å íèõ âèç íà þòü òàê³: ìî òèâ, ö³ëü, ïëà íó-
âàí íÿ ä³ÿëü íîñò³, ïå ðå ðîá êà ïî òî÷ íî¿ ³íôîð ìàö³¿, îïå ðà òèâ íèé îá ðàç (òà êîí öåï òó àëü íà ìî äåëü),
ïðèé íÿò òÿ ð³øåíü, 䳿, ïå ðåâ³ðêà ðå çóëü òàò³â, êî ðåêö³¿ ä³é [3, ñ. 216].
Ïîä³áíèé ñïîñ³á äîñë³äæåí íÿ ñôå ðè ïðà âà òà êîæ ìî æå áó òè âè êî ðè ñ òà íèé, àëå çà óìîâ,
ÿê ùî îá’ºêòîì ï³çíàí íÿ áó äå îñî áà þðè ñ òà, éî ãî ïðî ôåñ³éíî-ïñè õî ëîã³÷í³ ÿêîñò³, àë ãî ðèò ìè ïðî-
ôåñ³éíî ãî ìèñ ëåí íÿ, ³íòå ëåê òó àëü íî¿ ä³ÿëü íîñò³, äå, â³äïîâ³äíî, ä³ÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä äîç âî ëÿº ðîç-
êðè òè âëà ñ òè âîñò³ ñóá’ºêòà ïðà âî âî¿ ñôå ðè, ¿¿ ñóá’ºêòèâ íèé ïëàí.
Íà â³äì³íó â³ä äîñë³äæåíü, ÿê³ ïðî âî äè ëè ñÿ â³ò÷èç íÿ íè ìè àâ òî ðà ìè, ïðåä ñòàâ íè êè çàõ³äíî¿
íà óêè ãî âî ðè ëè çà ãà ëîì íå ïðî ñòðóê òó ðó ä³ÿëü íîñò³, à ïðî ñòðóê òó ðó ïî âåä³íêè. Òà êå ñòà íî âè ùå
ïî ÿñ íþºòüñÿ, íà ñàì ïå ðåä, ïî øè ðåí íÿì ³äåé â³äî ìèõ àìå ðè êàíñü êèõ ïñè õî ëîã³â òà äîì³íó âàí íÿì
ïðî òÿ ãîì äå ñÿ òèë³òü òà êî ãî íà ïðÿ ìó àìå ðè êàíñü êî¿ ïñè õî ëî㳿, ÿê á³õåâ³îðèçì [6 ñ. 101-102],
çã³äíî ç ïî ëî æåí íÿ ìè ÿêî ãî ëþ äè íà, ¿¿ ïî âåä³íêà âèâ ÷à ëè ñÿ íå íà ï³äñòàâ³ ô³ëî ñîô³¿ ïî çè òèâ³çìó.
Îä íàê, ó ïðà öÿõ çà çíà ÷å íèõ àâ òîð³â ïðå âà ëþº ñó òî ïñè õî ëîã³÷íèé àíàë³ç ïî âåä³íêè, ñòðóê òó ðó
ÿêî¿ âî íè ïîâ’ÿçó âà ëè ³ç ïëà íó âàí íÿì. Òî ìó â ìå æàõ âèâ ÷åí íÿ ìå òî äè êè ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó
öåé àñ ïåêò ìî æå áó òè âè êî ðè ñ òà íèé ëè øå ÿê äî ïîâ íþ þ ÷èé êîì ïî íåíò ïðè âèñâ³òëåíí³
âíóòð³øíüî¿ ñòî ðî íè ä³ÿëü íîñò³ [5].
Ñå ðåä ô³ëî ñîôñü êî-ñîö³îëîã³÷íèõ äîñë³äæåíü ïðè âåð òà þòü äî ñå áå óâà ãó ïðàö³ àâ òîð³â, äå ç
âè êî ðè ñ òàí íÿì îá’ºêòèâ íî-ñîö³îëîã³÷íî ãî ï³äõî äó ñòðóê òó ðà ä³ÿëü íîñò³ îñî áè ìî æå áó òè ðîç ã ëÿ-
íó òà ÷å ðåç çà ãàëü íó ñòðóê òó ðó ñóñï³ëüíî¿ ä³ÿëü íîñò³. Òàê, íà ïðè êëàä, ó â³ò÷èç íÿí³é ë³òå ðà òóð³
éäåòü ñÿ ïðî òå, ùî ó ñòðóê òóð³ ä³ÿëü íîñò³ îñî áè ïðè ñóòí³ âñ³ ñòðóê òóðí³ êîì ïî íåí òè ñóñï³ëüíî¿
ä³ÿëü íîñò³, ÿê³ ïðî ÿâ ëÿ þòü ñÿ ó ïåâí³é ôîðì³ ïðî ÿâó àê òèâ íîñò³.  ðå çóëü òàò³ òà êî ãî óÿâ ëåí íÿ
ñòðóê òó ðà ³íäèâ³äó àëü íî¿ ä³ÿëü íîñò³ íà ãà äóº ñâî ãî ðî äó àí ñàìáëü ð³çíèõ òèï³â ä³ÿëü íîñò³
ñóñï³ëüíî¿ [1, ñ. 62-89].
Àëå íå ìåíø âàæ ëè âèì ³ êî ðè ñíèì äëÿ ìå òî äî ëî㳿 íà øî ãî äîñë³äæåí íÿ º âèñ íî âîê àâ òî ðà
öè òî âà íî¿ ïðàö³, ùî ñòðóê òó ðà ³íäèâ³äó àëü íî¿ ä³ÿëü íîñò³ º ïîõ³äíîþ â³ä ñòðóê òó ðè ñóñï³ëüíî¿
ä³ÿëü íîñò³, ñòî ñîâ íî ÿêî¿ íå âè ðîá ëå íî ºäè íèõ êðè òåð³¿â ñòðóê òó ðó âàí íÿ. Òà êèõ êðè òåð³¿â ìî æå
áó òè áåçë³÷, òî ìó ï³ä ÷àñ òå î ðå òè÷ íî¿ ïî áó äî âè ñòðóê òó ðè íå îáõ³äíî ÷³òêî óÿâ ëÿ òè ö³ëü òà ìå òî-
äî ëîã³÷íå ïðè çíà ÷åí íÿ ñòðóê òó ðè ó ïî äàëü øî ìó íà óêî âî ìó äîñë³äæåíí³. Ïðè öüî ìó, íà âðÿä ÷è
ìîæ íà ñêîí ñò ðó þ âà òè ºäè íî ïðà âèëü íó ñòðóê òóð íó ìî äåëü ä³ÿëü íîñò³. Êî ðåêòí³ òà ïðà âîì³ðí³
ñòðóê òó ðè ä³ÿëü íîñò³, óò âî ðåí³ íà îä íî ìó ð³âí³ àá ñò ðà ãó âàí íÿ, ìî æóòü âè ÿ âè òè ñÿ íå äî ñòàòí³ìè
íà ³íøî ìó ð³âí³ äëÿ ðîçâ’ÿçàí íÿ ³íøèõ òå î ðå òè÷ íèõ çà âäàíü [1, ñ. 64].
Îò æå, íà ï³äñòàâ³ óçà ãàëü íåí íÿ îñ íîâ íèõ äæå ðåë, ïðè ñâÿ ÷å íèõ ïðî áëåì³ ä³ÿëü íîñò³ òà ìå òî-
äî ëî㳿 ¿¿ äîñë³äæåí íÿ, º ìîæ ëè âèì ñôîð ìó ëþ âà òè âèç íà ÷åí íÿ äî áà çî âèõ êà òå ãîð³é.
Ìå òîä (ïðèí öèï) ä³ÿëü íîñò³ – ìå òî äî ëîã³÷íà óñ òà íîâ êà, ïðèé îì, ñóòü ÿêî ãî ïî ëÿ ãຠó âèç-
íàíí³ ëþäñü êî¿ ä³ÿëü íîñò³ ÿê äå òåðì³íàí òà ³ñíó âàí íÿ ñóñï³ëüñòâà. Äîç âî ëÿº áó äó âà òè íà óêîâ³
ïðî ãíî çè, âè ñó âà òè ã³ïî òå çè ñòî ñîâ íî ïðè ÷èí íèõ çâ’ÿçê³â ì³æ ïîä³ÿìè àáî ÿâè ùà ìè ñóñï³ëüíî ãî
æèò òÿ ÷å ðåç ïðèç ìó ¿õ îáó ìîâ ëå íîñò³ ïðåä ìåò íîþ ä³ÿëüí³ñòþ ÷ëåí³â ñóñï³ëüñòâà.
ijÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä– ãàð ìîí³éíà ñó êóïí³ñòü óñ òà íî âîê, ïðèé îì³â, àí ñàìáëü ìå òîä³â, ñå ðåä
ÿêèõ ìå òîä ä³ÿëü íîñò³ ââà æàºòüñÿ ïðîâ³äíèì, à ³íø³ ñòî ñîâ íî íüî ãî âè êî íó þòü îá ñëó ãî âó þ ÷ó
ðîëü. Öåé ï³äõ³ä äîç âî ëÿº ñêîí öåí ò ðó âà òè óâà ãó äîñë³äíè êà íå ò³ëüêè íà ïðî áëåì³ âëàñ íå ä³ÿëü-
íîñò³, à é íà ³íøèõ ÿâè ùàõ, ó ñï³ââ³äíî øåíí³ àáî âçàºìî䳿 ç ÿêè ìè çíà õî äèòü ñÿ ä³ÿëüí³ñòü.
Áå ðó ÷è äî óâà ãè âèñ ëîâ ëþ âàí íÿ çà ñòå ðåæ ëè âî ãî õà ðàê òå ðó, ñë³ä êîí ñòà òó âà òè äî ñèòü øè ðîê³
ìîæ ëè âîñò³ çà ñòî ñó âàí íÿ êà òå ãî𳿠«ä³ÿëüí³ñòü» ÿê ïî ÿñ íþ þ ÷èé ïðèí öèï àáî ìå òîä ï³çíàí íÿ ó
ñôåð³ ïðà âî âèõ äîñë³äæåíü. Öå ìî æóòü áó òè äîñë³äæåí íÿ, ïðè ñâÿ ÷åí³ âèâ ÷åí íþ îê ðå ìî âçÿ òî¿
îñî áè, êî ëåê òè âó îñ³á, ñòà íó âçàºìî䳿 ñëóæá, ï³äðîçä³ë³â, óñ òà íîâ, à òà êîæ ïè òàí íÿ, ïîâ’ÿçàí³ ç
ôóíêö³îíó âàí íÿì ñîö³àëü íî-ïðà âî âî ãî ³íñòè òó òó, ãà ëóç³ ïðà âî âèõ ðîá³ò, ÿêîñò³ íîð ìà òèâ íî¿ áà çè
ä³ÿëü íîñò³, ïðî áëå ìàì ðå àë³çàö³¿ ïðà âà, çà áåç ïå ÷åí íÿ ðå æè ìó çà êîí íîñò³ òî ùî. Ïðè öüî ìó íå î-
áîâ’ÿç êî âî, ùîá ïðåä ìå òîì âèâ ÷åí íÿ áó ëî ÿâè ùå äè íàì³÷íî ãî ïî õî ä æåí íÿ. Ãî ëî âíîþ ðè ñîþ
ìå òî äà ä³ÿëü íîñò³ º ìîæ ëèâ³ñòü ï³çíàí íÿ ÿâè ùà ïðà âî âî¿ ä³éñíîñò³ ÷å ðåç ïðèç ìó âêëþ ÷åí íÿ äî
óìîâ éî ãî ³ñíó âàí íÿ ôàê òî ðà ëþäñü êî¿ ä³ÿëü íîñò³.
Ñïè ðà þ ÷èñü íà çäî áóò êè ïñè õî ëî㳿, ñîö³îëî㳿, ³ç âè êî ðè ñ òàí íÿì ïðèí öè ïó ä³ÿëü íîñò³,
ïðåä ìå òîì ï³çíàí íÿ ìî æå âè ñ òó ïà òè, íà ïðè êëàä, ³ ïðà âî âà ñâ³äîì³ñòü îñî áè, àëå â àñ ïåêò³ ¿¿
àïë³êàö³¿ íà ïðåä ìåò íó ä³ÿëüí³ñòü ëþ äè íè øëÿ õîì àíàë³çó îê ðå ìèõ àêò³â ïî âåä³íêè, çó ìîâ ëå íèõ
ò³ºþ ÷è ³íøîþ æèòòºâîþ ñè òó àö³ºþ.
ijÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä ó ïðà âî âèõ äîñë³äæåí íÿõ ìî æå áó òè òà êîæ çà ñòî ñî âà íèé äî ÿâèù òà êî ãî
êëà ñó, ÿê ìå õàí³çì, àïà ðàò äåð æà âè, ðå àë³çàö³ÿ ïðà âà, çà êîíí³ñòü, ïðà âîâ³ â³äíî ñè íè, ïðà âî âà ñè ñ-
òå ìà, ïðà âî îõî ðîí íà ä³ÿëüí³ñòü äåð æà âè, ä³ÿ íîð ìè ïðà âà. Íà â³äì³íó â³ä ìå òî äó, ä³ÿëüí³ñíèé
32
Äîêòðèíàëüíåáà÷åííÿïðîáëåìèïðàâîðîçóì³ííÿâñó÷àñíèõóìîâàõ
ï³äõ³ä äîç âî ëÿº ñòà âè òè òà ðîçâ’ÿçó âà òè á³ëüø ñêëàäí³ íà óêî âî-ï³çíà âàëüí³ çà âäàí íÿ, ùî ï³äòâåð-
ä æóºòüñÿ ðîç øè ðåí íÿì éî ãî ï³çíà âàëü íî ãî ³íñòðó ìåí òàð³þ.
Ñïèñîêë³òåðàòóðè:
1. ÁåêåøêèíàÈ.Ý. Ñòðóê òó ðà ëè÷ íî ñ òè (ìå òî äî ëî ãè ÷å ñ êèé àíà ëèç) / È. Ý. Áå áåø êè íà. – Ê.: Íà óêî-
âà äóì êà, 1986. — 130 ñ.
2. Äåÿòåëüíûéïîä õîä â ïñè õî ëî ãèè: ïðî áëå ìû è ïåð ïåê òè âû: [ñá. íà ó÷. òð.] / [ïîä ðåä. Â. Â. Äà âû-
äî âà è Ä. À. Ëå îí òü å âà]. – Ì.: Èçä-âî ÀÍ ÑÑÑÐ, 1990. – 180 ñ.
3. ËîìîâÁ.Ô. Ìå òî äî ëî ãè ÷å ñ êèå è òå î ðå òè ÷å ñ êèå ïðî áëå ìû ïñè õî ëî ãèè / Á. Ô. Ëî ìîâ. — Ì.: Íà óêà,
1984. — 445 ñ.
4. ÌàðêñÊ. Ñî ÷è íå íèÿ / Ê. Ìàðêñ, Ô. Ýí ãåëüñ. – Ì.: Ïî ëè òèç äàò, 1972. – Ò. 23. – Ñ. 188-189.
5. ÌèëëüÄæ.Ñ. Ñè ñ òå ìà ëî ãè êè ñèë ëî ãè ñ òè ÷å ñ êîé è èí äóê òèâ íîé / Äæ. Ñ. Ìèëëü. — Ì.: Èçä-âî
Ã. À. Ëå ìà íà, 1914. – 880 ñ.
6. Ñëîâíèê ³íøî ìîâ íèõ ñë³â. – Ê.: ÃÐÓЪ ÀÍ ÓÐÑÐ, 1975. – 775 ñ.
ÃóñàðºâÑ.Ä.ijÿëüí³ñíèéï³äõ³äóñòðóêòóð³ìåòîäîëî㳿ñó÷àñíîãîïðàâîçíàâñòâà
Ó ñòàòò³ âèñâ³òëþ þòü ñÿ ïè òàí íÿ ñòà íîâ ëåí íÿ ä³ÿëüí³ñíî ãî ï³äõî äó, çà ñíî âà íî ãî íà ïî ÿñ íåíí³ ñîö³àëü-
íèõ ÿâèù ôàê òî ðîì ëþäñü êî¿ ïî âåä³íêè.
Êëþ÷îâ³ñëîâà: ä³ÿëüí³ñòü, ïî âåä³íêà, ìå òîä ä³ÿëü íîñò³, ïðèí öèï ä³ÿëü íîñò³, ä³ÿëüí³ñíèé ï³äõ³ä.
ÃóñàðåâÑ.Ä. Äåÿòåëüíîñòíûéïîäõîäâñòðóêòóðåìåòîäîëîãèèñîâðåìåííîãîïðàâîâåäåíèÿ
 ñòà òüå îñ âå ùà þò ñÿ âî ïðî ñû ñòà íîâ ëå íèÿ äå ÿ òåëü íî ñò íî ãî ïîä õî äà, îñ íî âàí íî ãî íà îáü ÿñ íå íèè
ñî öè àëü íûõ ÿâ ëå íèé ôàê òî ðîì ÷å ëî âå ÷å ñ êîé äå ÿ òåëü íî ñ òè.
Êëþ÷åâûåñëîâà: äå ÿ òåëü íîñòü, ìå òîä äå ÿ òåëü íî ñ òè, ïðèí öèï äå ÿ òåëü íî ñ òè, äå ÿ òåëü íî ñò íûé ïîä õîä.
GusarevS.Activeapproachisinthestructureofmethodologyofmodernjurisprudence
In the article are illuminated the questions of becoming of the active approach based on explanation of the
social phenomens by the factor of human activity.
Keywords: activity, method of activity, principle of activity, active approach.
ÃóñàðºâÑ.Ä.ijÿëüí³ñíèéï³äõ³äóñòðóêòóð³ìåòîäîëî㳿ñó÷àñíîãîïðàâîçíàâñòâà
33
ÄÎÊÒÐÈÍÀËÜÍÅ ÁÀ×ÅÍÍß ÏÐÎÁËÅÌÈ ÏÐÀÂÎÐÎÇÓ̲ÍÍß Â ÑÓ×ÀÑÍÈÕ ÓÌÎÂÀÕ
IJßËÜͲÑÍÈÉ Ï²ÄÕ²Ä Ó ÑÒÐÓÊÒÓв ÌÅÒÎÄÎËÎò¯ ÑÓ×ÀÑÍÎÃÎ ÏÐÀÂÎÇÍÀÂÑÒÂÀ
|
| id | nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-62880 |
| institution | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| issn | XXXX-0113 |
| language | Ukrainian |
| last_indexed | 2025-11-24T08:02:13Z |
| publishDate | 2011 |
| publisher | Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України |
| record_format | dspace |
| spelling | Гусарєв, С.Д. 2014-05-27T17:01:19Z 2014-05-27T17:01:19Z 2011 Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства / С.Д. Гусарєв / Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 29-33. — Бібліогр.: 6 назв. — укр. XXXX-0113 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/62880 341.320 У статті висвітлюються питання становлення діяльнісного підходу, заснованого на поясненні соціальних явищ фактором людської поведінки. В статье освещаются вопросы становления деятельностного подхода, основанного на обьяснении социальных явлений фактором человеческой деятельности. In the article are illuminated the questions of becoming of the active approach based on explanation of the social phenomens by the factor of human activity. uk Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України Альманах права Доктринальне бачення проблеми праворозуміння в сучасних умовах Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства Деятельностный подход в структуре методологии современного правоведения Active approach is in the structure of methodology of modern jurisprudence Article published earlier |
| spellingShingle | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства Гусарєв, С.Д. Доктринальне бачення проблеми праворозуміння в сучасних умовах |
| title | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства |
| title_alt | Деятельностный подход в структуре методологии современного правоведения Active approach is in the structure of methodology of modern jurisprudence |
| title_full | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства |
| title_fullStr | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства |
| title_full_unstemmed | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства |
| title_short | Діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства |
| title_sort | діяльнісний підхід у структурі методології сучасного правознавства |
| topic | Доктринальне бачення проблеми праворозуміння в сучасних умовах |
| topic_facet | Доктринальне бачення проблеми праворозуміння в сучасних умовах |
| url | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/62880 |
| work_keys_str_mv | AT gusarêvsd díâlʹnísniipídhídustrukturímetodologíísučasnogopravoznavstva AT gusarêvsd deâtelʹnostnyipodhodvstrukturemetodologiisovremennogopravovedeniâ AT gusarêvsd activeapproachisinthestructureofmethodologyofmodernjurisprudence |