Штрихи до портрета князя Лева Даниловича
Gespeichert in:
| Veröffentlicht in: | Україна в Центрально-Східній Європі |
|---|---|
| Datum: | 2005 |
| 1. Verfasser: | |
| Format: | Artikel |
| Sprache: | Ukrainian |
| Veröffentlicht: |
Інститут історії України НАН України
2005
|
| Schlagworte: | |
| Online Zugang: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63017 |
| Tags: |
Tag hinzufügen
Keine Tags, Fügen Sie den ersten Tag hinzu!
|
| Назва журналу: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Zitieren: | Штрихи до портрета князя Лева Даниловича / Л. Войтович // Україна в Центрально-Східній Європі: Зб. наук. пр. — К.: Інститут історії України НАН України, 2005. — Вип. 5. — С. 143-156. — Бібліогр.: 56 назв. — укр. |
Institution
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| id |
nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-63017 |
|---|---|
| record_format |
dspace |
| spelling |
Войтович, Л. 2014-05-29T12:16:02Z 2014-05-29T12:16:02Z 2005 Штрихи до портрета князя Лева Даниловича / Л. Войтович // Україна в Центрально-Східній Європі: Зб. наук. пр. — К.: Інститут історії України НАН України, 2005. — Вип. 5. — С. 143-156. — Бібліогр.: 56 назв. — укр. XXXX-0035 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63017 uk Інститут історії України НАН України Україна в Центрально-Східній Європі Історія Штрихи до портрета князя Лева Даниловича Article published earlier |
| institution |
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| collection |
DSpace DC |
| title |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича |
| spellingShingle |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича Войтович, Л. Історія |
| title_short |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича |
| title_full |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича |
| title_fullStr |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича |
| title_full_unstemmed |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича |
| title_sort |
штрихи до портрета князя лева даниловича |
| author |
Войтович, Л. |
| author_facet |
Войтович, Л. |
| topic |
Історія |
| topic_facet |
Історія |
| publishDate |
2005 |
| language |
Ukrainian |
| container_title |
Україна в Центрально-Східній Європі |
| publisher |
Інститут історії України НАН України |
| format |
Article |
| issn |
XXXX-0035 |
| url |
https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63017 |
| citation_txt |
Штрихи до портрета князя Лева Даниловича / Л. Войтович // Україна в Центрально-Східній Європі: Зб. наук. пр. — К.: Інститут історії України НАН України, 2005. — Вип. 5. — С. 143-156. — Бібліогр.: 56 назв. — укр. |
| work_keys_str_mv |
AT voitovičl štrihidoportretaknâzâlevadaniloviča |
| first_indexed |
2025-11-25T22:31:33Z |
| last_indexed |
2025-11-25T22:31:33Z |
| _version_ |
1850565621078556672 |
| fulltext |
Ëåîíòié Âîéòîâè÷
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß
ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
Á
óð õëè âå Õ²²² ñò., îñîá ëè âî éîãî äðó ãà ïî ëî âè íà, ïî âíi
òàºìíèöü i çà ãà äîê, îãîð íå íèõ ïà âó òèí íÿì òåì ðÿ âè i
çà áóò òÿ. Áðàê äæå ðåë íå äîç âî ëÿº ðîç â’ÿ çà òè áiëüøiñòü
ç íèõ. Ñå ðåä äåð æàâ íèõ ìóæiâ òîãî ÷àñó îäíiºþ ç íà é áiëüø ïî -
ìiòíèõ âè ìàëü î âóºòüñÿ ïî ñòàòü ãà ëèöü êî ãî êíÿ çÿ Ëåâà Äà íè ëî âè -
÷à, â îöiíöi ÿêî ãî çiáðà ëî ñÿ ÷è íå íà é áiëüøå âçàºìî âèê ëþ÷ íèõ äó -
ìîê. Äiÿëüíiñòü êíÿ çÿ ïðî òiêà ëà â ïåð iîä ïåð øèõ äå ñÿ òè ði÷ ìîí -
ãîëü ñüêîãî ïà íó âàí íÿ, â óìî âàõ ìàé æå áåç ïå ðåð âíèõ âiéí, êîëè
ïî ÷à ëà ðîç ñè ïà òè ñÿ çiáðà íà ç òà êè ìè òðóä íî ùà ìè äåð æà âà êî ðî ëÿ
Äà íè ëà, à íàä i¿ ïî çáó òè ñÿ îðäè íñüêî¿ îïiêè òà îò ðè ìà òè äî ïî ìî ãó
ç Çà õî äó ñòà ëè ïðè ìàð íè ìè. Ìîæ ëè âî, òîìó êíÿçü Ëåâ íå ïî òóð áó -
âàâ ñÿ ïðî âëàñ íî ãî ëiòî ïèñ öÿ, à âî ëèíñüêi ðå äàê òî ðè, êíÿçi ÿêèõ
äóæå íå ïðè õèëü íî ñòà âè ëè ñÿ äî ñâî ãî ñòàð øî ãî áðà òà, ïå ðåíåñ ëè
öþ íå ïðè ÿçíü íà ñòî ðiíêè Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî ãî ëiòî ïè ñó. Àëå
ïî ïðè âñå öå íà ñòî ðiíêàõ öiº¿ ïàì ’ÿò êè, à òà êîæ iíøèõ äî êó ìåíòiâ,
ïðî ñòó ïຠîá ðàç îä íî ãî ç íà é áiëüøèõ âiéñüêî âèõ i ïî ëiòè÷ íèõ
äiÿ÷iâ êíÿ æî¿ äîáè. Íà ïåâ íî, òà êîæ íå âè ïàä êî âî, ùî ñàìå Ëåâ Äà -
íè ëî âè÷ áóâ äóæå ïî ïó ëÿð íèì ñå ðåä ðiçíèõ âåðñòâ óêð à¿íñüêî ãî
íà ñå ëåí íÿ, îñîá ëè âî íà çåì ëÿõ ñâî¿õ êî ëèøíiõ êíÿçiâñòâ, âïðî -
äîâæ ÕV–XIX ñò., ïðî ùî ñâiä÷àòü ÿê íà ðîä íà òðà äèö iÿ, òàê i ÷èñ -
ëåííi ïiäðîá êè ãðà ìîò êíÿ çÿ.
Æèò òÿ i äiÿëüíiñòü êíÿ çÿ Ëåâà Äà íè ëî âè ÷à äîñëiäæåíi
òiëüêè ôðàã ìåí òàð íî1. ² áiëüøiñòü öèõ ôðàã ìåíòiâ çà ëè øà þòü ñÿ
äèñ êó ñiéíè ìè.
Âæå äàòè íà ðîä æåí íÿ i ñìåðòi Ëüâà Äà íè ëî âè ÷à âèê ëè êà þòü
ïî ëåì iêó. Áiëüøiñòü äîñëiäíèêiâ äà òó þòü éîãî íà ðîä æåí íÿ 1225 ð.2,
÷è 1228 ð.3 Ïðî à íàë içó âàâ øè âiäî ìîñòi äæå ðåë òà âåðñi¿ äîñëiä -
íèêiâ, Ä. Äîì áðî âñüêèé âiäíiñ ÷àñ íà ðîä æåí íÿ êíÿ çÿ äî ïåð iî äó
ìiæ 1225 òà 1229 ðð., ç ÷èì, íà ïåâ íî, ìîæ íà ïî ãî äè òè ñÿ4.
Óêðà¿íà â Öåíòðàëüíî-Ñõ³äí³é ªâðîï³, ¹ 5, 2005 143
Õðåñ íå iì’ÿ êíÿ çÿ — Îíóôðié (ïðî öå ñâiä÷àòü ïàò ðî íàëüíi
õðà ìè i ìî íàñ òèði ó Ëüâîâi òà Ëàâ ðîâi; ïðè ÷î ìó ó Ëàâðiâñüêî ìó
ìî íàñ òèði çíà õî äè ëà ñÿ ÷àñ òè íà ìî ùåé ñâ. Îíóô ðiÿ5, âè âå çå íà ç
Âiçàíòi¿ ìà òið’þ Ëåâà6; ìî íàñ òèð ó Ëàâ ðîâi ðîç áó äî âó âàâ ñÿ ó
Õ²²² ñò. i ïå ðå áó âàâ ïiä ïî ñòiéíîþ óâà ãîþ êíÿ çÿ, ÿêèé âèð iøèâ òóò
çà êií÷è òè ñâî¿ äíi7). Ä. Äîì áðî âñüêèé íå çðî çóìiâ ìî òè âàöié òà êî¿
ãiïî òå çè, ñïëó òàâ øè õðåñ íå iì’ÿ ç ÷åð íå ÷èì (ÿêå çà ëè øè ëî ñÿ íå -
âiäî ìèì)8. Ïî ìåð êíÿçü áëèçü êî 1301 ð. (ç öiºþ äà òîþ, çà ïðî ïî íî -
âà íîþ É. Õ. Åíãëåì (1796) òà Ì. Êà ðà ìçiíèì i ïiäòðè ìà íîþ
Ä. Çóá ðèöü êèì, I. Øà ðà íå âè ÷åì, Â. Àíòîíîâè÷åì òà ií., ïî â’ÿ çàíi
ïî âàæíi ñó ìíiâè, ÿêi ñòî ñó þòü ñÿ ãðà ìîò êíÿ çÿ çà 1299–1302 ðð.,
ïðè çíà íèõ ôàëü ñèô iêà òà ìè; îñòàí íÿ áåç ñ óìíiâíà çãàä êà ïðî íüî ãî
âiäíî ñèòü ñÿ äî çóñòði÷i ç ÷åñü êèì êî ðî ëåì Âàö ëà âîì ²² ó Áðíî ó
1299 ð.; Ä. Äîì áðî âñüêèé äàòóº ñìåðòü êíÿ çÿ 1299/1300 ðð.9, àëå
ðiçêà çìiíà ïî ëiòè êè ïðè ïà äຠâæå íà ïåð iîä ïiñëÿ çà ãè áåëi Íî ãàÿ ó
áèòâi ó ìiñöå âîñòi Êó êàí ëèê 15 âå ðåñ íÿ 1300 ð., ó ÿêié áðà ëè
ó÷àñòü i ãà ëèöüêi âiéñüêà, ïiñëÿ öüî ãî Ëåâ ùå ïðî æèâ ÿêèéñü ÷àñ ó
ìî íàñ òèði; ². Ìèöü êî, íà ïiäñòàâi çà ïè ñó ó ðó êî ïèñ íî ìó ªâàí ãåëi¿
Ñïàñü êî ãî ìî íàñ òè ðÿ âiä 16 áå ðåç íÿ 1301 ð. «çäðàâü æå êíÿ æå
áóäè» ó ïðè ñâÿòi êíÿ çþ Ëåâó, äàòóº éîãî ñìåðòü ÷à ñîì ïiñëÿ 16 áå -
ðåç íÿ 1301 — äî 1302 ð.10). Çà óñíîþ òðà äèöiºþ, íà ñõèëi ëiò Ëåâ
Äà íè ëî âè÷ ñòàâ ÷åí öåì i ïî ìåð ó ìî íàñ òèði ñâ. Îíóô ðiÿ ó Ëàâ ðîâi.
Îäíàê êàï ëè öÿ, äî ÿêî¿ òðà äèö iÿ ïðè â’ÿ çó âà ëà éîãî ìî ãè ëó, âè ÿ âè -
ëà ñÿ áó äî âîþ XVII–XVIII ñò.11 Ðîç ïîâiäü ïðî âiäíàé äåí íÿ ó
1767 ð. áà ãà òî¿ ãðîá íèöi êíÿ çÿ, ñðiáëî ç ÿêî¿ ïiøëî íà âiäíîâ ëåí íÿ
ìî íàñ òè ðÿ, íà ïåâ íî, âiäíî ñèòü ñÿ äî ãðîá íèöi ìîë äî âñüêî ãî ãîñ ïî -
äà ðÿ Ñòå ôà íà Ïåò ðè ÷åé êó (+ 1675), ÿêèé ðàç îì ç äðó æè íîþ áóâ
òóò ïî õî âà íèé, à êíÿ çÿ Ëåâà ÿê ÷åí öÿ ïî õî ðî íè ëè ó çâè ÷àé íî ìó
îäÿçi òà çâè ÷àéíié äî ìî âèíi12. Ëåâ Äà íè ëî âè÷ áóâ êíÿ çåì ïåðå -
ìèøëü ñüêèì (áë. 1240–1269), áå ëçüêèì (ïiñëÿ 1245–1269) i ãà -
ëèöü êèì (1264 — áë. 1301), ïðå òåí äó âàâ íà ëè òî âñüêó (1269 ð.) òà
ïî ëüñüêó (1289 ð.) ñïàä ùè íó, çäî áóâ âî ëîäi ííÿ íà Çà êàð ïàòòi òà
Ëþáëiíñüêó çåì ëþ.  îñòàííi ðîêè ñâî ãî æèò òÿ éîìó, î÷å âèä íî,
âäà ëî ñÿ âiäíî âè òè Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêó äåð æà âó, íà âiòü ó áiëü -
øèõ òå ðè òîð iàëü íèõ ðî çìiðàõ. Ïðàê òè÷ íî âñå æèò òÿ ïðî âiâøè ó
ñiäëi ç ìå ÷åì â ðó êàõ, «êíÿçü äó ìåí è õî ðî áîð íà ðàòè, íå ìà ëî áî
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
144
ïî êà çà ìóæüñòâî ñâîå âî ìíî ãûõ ðà òåõ»13, «âè íà õiäíèê ìà øèí äëÿ
çäî áó âàí íÿ ôîð òåöü»14, áðàâ ó÷àñòü ìàé æå ó âñiõ ïî õî äàõ ñâî ãî
áàòü êà, ïî ÷è íà þ ÷è ç ó÷àñòi ó áî ðîòüái ç ãà ëèöü êèì ïðå òåí äåí òîì
Ðîñ òèñ ëà âîì Ìè õàé ëî âè ÷åì ó 1244 ð. Ïiçíiøå éîìó äî âî äè ëî ñÿ
âî þ âà òè ìàé æå äî êiíöÿ æèò òÿ:
1244 ð. — ïî õiä ïðî òè ïðå òåí äåí òà íà ãà ëèöü êèé ïðå ñòîë
êíÿ çÿ Ðîñ òèñ ëà âà Ìè õàé ëî âè ÷à i íå âäà ëà áèò âà íà ð. Ñi÷íèöi, ëiâié
ïðè òîöi Âèøíi ó Ïå ðå ìèøëüñüêié çåìëi;
1245 ð. — ó÷àñòü ó çíà ìå íèòié áèòâi ïiä ßðîñ ëà âîì, äå êíÿçü
Ëåâ, ðàç îì ç áî ÿ ðè íîì Âà ñèëü êîì Ãàâ ðè ëî âè ÷åì, êî ìàí äó âàâ ïî ë -
êîì ëiâî¿ ðóêè, ÿêèé çiãðàâ ó öié áèòâi îäíó ç âèð iøàëü íèõ ðî ëåé
(áèò âà ðîç ïî ÷à ëà ñÿ àòà êîþ ïî ëêó ïðå òåí äåí òà íà ãà ëèöü êèé ïðå -
ñòîë êíÿ çÿ Ðîñ òèñ ëà âà Ìè õàé ëî âè ÷à, ÿêèé õîòiâ óäà ðè òè íà Ãî ëîâ -
íèé ïîëê i ïðî ðâà òè öåíòð ãà ëèöü êî-âî ëè íñüêî ãî âiéñüêà. Àëå íà -
çóñòði÷ éîìó âèñ òó ïèâ Ïå ðå äî âèé ïîëê äâiðñüêî ãî Àíäðiÿ, ÿêèé,
íà ïåâ íî, ïðî é øîâ â iíòåð âà ëàõ ìiæ ïî ëêà ìè Äà íè ëà i Âà ñèëü êà
Ðî ìà íî âè÷iâ. Íà âàëü íî àòà êó þ ÷è, ïðå òåí äåíò ñòàâ ïå ðå ìà ãà òè Ïå -
ðå äî âèé ïîëê, îä íî ÷àñ íî ïî ëüñüêèé ïîëê çâ’ÿ çàâ ñèëè âî ëè íÿí
êíÿ çÿ Âà ñèëü êà. Áà ÷à ÷è, ùî äâiðñüêèé Àíäðié òåð ïèòü ïî ðàç êó,
Äà íè ëî Ðî ìà íî âè÷ ïî ÷àâ ïî ñè ëà òè éîìó íà äî ïî ìî ãó ÷àñ òè íè ç
Ãî ëîâ íî ãî ïî ëêó. Àëå i âîíè íå âèò ðè ìà ëè i ñòà ëè âiäñòó ïà òè äî
Ñÿíó. Ïà ëà òèí Ôiëüíié, ÿêèé êî ìàí äó âàâ óãîð öÿ ìè, âèð iøèâ, ùî
íà ñòó ïèâ ïå ðå ëîì íèé ìî ìåíò, i ââiâ â äiþ ãî ëîâíi ñèëè, ïiäòðè -
ìàâ øè àòà êó êíÿ çÿ Ðîñ òèñ ëà âà. Òîäi ó áèò âó âñòó ïèâ Ãî ëîâ íèé
ïîëê, i áèò âà ðîç ïà ëà ñÿ íà äâà çiòêíåí íÿ: Ôiëüíiÿ i Ðîñ òèñ ëà âà Ìè -
õàé ëî âè ÷à ç ðåø òêà ìè Ïå ðå äî âî ãî òà Ãî ëîâ íèì ïî ëêà ìè i ïî ëÿêiâ
ç ïî ëêîì Âà ñèëü êà Ðî ìà íî âè ÷à. Äîëþ áèò âè âèð iøè ëà àòà êà
ñâiæî ãî ïî ëêó Ëåâà Äà íè ëî âè ÷à, ÿêèé óäà ðèâ ó ôëàíã óãîðöiâ, îá i -
éøîâ øè Ôiëüíiÿ. Óãî ðñüêèé ïî ëêî âî äåöü ïî òðà ïèâ â ïî ëîí, à
êíÿçü Ðîñ òèñ ëàâ ñòàâ âòiêà òè. Òîäi i ïî ëÿ êè âiäñòó ïè ëè ïåðåä
âîëèíÿíàìè15);
1249 ð. — ïî õiä íà Ñëîíiì â õîäi ó÷àñòi ãà ëèöü êî-âî ëè í -
ñüêèõ âiéñüê â ëè òîâñüêié óñî áèöi íà ñòî ðîíi Òîâ òè âè ëà;
1251–1252 ðð., çèìà — ó÷àñòü ó ïî õîäi ïðî òè ëè òî âñüêèõ
âiéñüê íà ïiäòðèì êó Òîâ òè âè ëà ç ïiíñüêè ìè êíÿ çÿ ìè, áèò âè íà
îç. Çüÿòi òà ð. Ùàð’¿;
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
145
1253 ð. — àê òèâ íà ó÷àñòü ó ÷åñü êî ìó ïî õîäi íà ïiäòðèì êó
áðà òà Ðî ìà íà â õîäi âiéíè çà Àâñòðiéñüêó ñïàä ùè íó;
1253–1254 ðð., çèìà — ïî õiä ó ÿò âÿçü êó çåì ëþ ïðî òè êíÿ çÿ
Ñòå êèí òà, â õîäi öiº¿ âiéíè ç íà êà çó êî ðî ëÿ Äà íè ëà øâèä êèì ìàð -
øåì ïå ðå êèäóº âiéñüêî äî Áà êî òè i ïðè âî äèòü äî ïî êî ðè áî ÿ ðè íà
Ìèë iÿ, ÿêèé ñòàâ îðäèíñüêèì áàñêàêîì;
1254–1255 ðð., çèìà — êà ðàëü íèé ïî õiä ó Áî ë îõiâñüêó çåì -
ëþ, êíÿçi ÿêî¿ ÿê îðäèíñüêi äàí íè êè ïiäòðè ìà ëè Êó ðåì ñó (Êî ðåí -
öó), ó âåðõiâ’ÿ Ïiâäåí íî ãî Áóãó;
1255–1256 ðð., çèìà — ïî õiä äî Íî âîã ðóä êà íà äî ïî ìî ãó
áðà òîâi Ðî ìà íîâi òà âiéíà ç ÿò âÿ ãà ìè;
1256 ð., ëiòî — îñiíü — ïî õiä äî Âîç âÿã ëÿ ó õîäi âiéíè ïðî òè
áî ë îõiâñüêèõ êíÿçiâ;
1258 ð. — îá îðî íà ñõiäíèõ êîð äîíiâ ïðî òè îðäèíöiâ;
1269 ð. — íå âäà ëà ñïðî áà îâî ëîä iòè ëè òî âñüêèì ïðå ñòî ëîì;
1272–1273 ðð. — ó÷àñòü ó ïî ëüñüêié óñî áèöi íà ñòî ðîíi ñâî -
ÿ êà Áî ëåñ ëà âà Âñòèä ëè âî ãî, ïî õî äè íà ÿòâÿãiâ;
1275 ð. — ïî õiä ç îðäèí öÿ ìè íà Ëèò âó ó âiäïîâiäü íà çäî áóò -
òÿ âå ëè êèì ëè òî âñüêèì êíÿ çåì Òðîé äå íîì Äîðîãè÷èíà;
1276 ð. — ïî õiä íà Ñëîíiì;
1277 ð. — ïî õiä ç îðäèí öÿ ìè íà Ëèò âó;
1279 ð. — âiéíà çà Ïîëüñüêó ñïàä ùè íó ïî ñìåðòi Áî ëåñ ëà âà
Âñòèä ëè âî ãî;
1280 ð. — ïî õiä íà Ïîëü ùó ç îðäèí öÿ ìè;
1281 ð. — ïðèºäíàí íÿ æóïè Áå ðåã òà iíøèõ âî ëîäiíü íà Çà -
êàð ïàòòi;
1282 ð. — ïî õiä ç Íîãàºì â Óãîð ùè íó;
1285 ð. — ïî õiä ç îðäèí öÿ ìè â Óãîð ùè íó, âiéíà ïðî òè
Ïîëüùi â ñî þçi ç Ëèò âîþ;
1287 ð. — ïî õiä ç îðäèí öÿ ìè ó Ïîëü ùó;
1289 ð. — ó÷àñòü ó ïî ëüñüêié óñî áèöi;
1290 ð. — ó÷àñòü ó ïî ëüñüêî-÷åñüêié âiéíi, çóñòði÷ ç ÷åñü êèì
êî ðî ëåì â Îïàâi;
1292 ð. — ïðèºäíàí íÿ Ëþáëiíñüêî¿ çåìëi;
1299 ð. — çóñòði÷ â Áðíî ç êî ðî ëåì Âàö ëà âîì ²²16.
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
146
Âè íè êຠçà ïè òàí íÿ, ÷îìó Ëåâ Äà íè ëî âè÷, ÿêî ãî çà õiäíi äæå -
ðå ëà òè òó ëó âà ëè «êî ðî ëåì», òàê i íå ïðè é íÿâ êî ð îëiâñüêî¿ êî ðî íè,
òîäi ÿê ¿¿ íî ñè ëè éîãî áàòü êî òà ñèí? Äà íè ëî Ðî ìà íî âè÷, ïðè é ìà þ -
÷è âiä ðè ìñüêî ãî ïàïè êî ð îëiâñüêó êî ðî íó é òè òó ëó þ ÷èñü «ñâiò -
ëiéøèì êî ðî ëåì Ðóñi» (êî ðî ëÿ ìè Ãàëiöi¿ òè òó ëó âà ëè ñÿ Àíäðié ²²
(1205–1235) òà éîãî ñèí Êàë ìàí (1215–1222), ïðè ÷î ìó îñòàííié
áóâ êî ðî íî âà íèé ó Ãà ëè÷i, ùî áóëî âèç íà íî ïà ïîþ, i ôàê òè÷ íî âî -
ëîäiâ ãà ëèöü êèì ïðå ñòî ëîì ó 1215–1219, 1220–1221 ðð.17; ÿêáè ó
Ðèìi âèð iøè ëè ïðî ñòî êî ðî íó âà òè Äà íè ëà Ðî ìà íî âè ÷à ãà ëèöü êîþ
êî ðî íîþ, éîãî iìå íó âà ëè á «rex Galiciae» ÷è «rex Galiciae et
Lodomeriae» ÿê òè òó ëó âàâ ñÿ ç 1206 ð. Àíäðié ²²18) i òèì ñà ìèì ïî -
ðó øó þ ÷è ïðà âà ñþ çå ðå íà — õàíà Çî ëî òî¿ Îðäè, íå ïðî ñòî ðîç ðè -
âàâ ç îðäè íñüêîþ çà ë åæíiñòþ, àëå é äåê ëà ðó âàâ ñâî¿ ïðà âà íà âñþ
Ðóñü, ÿêó ñïîä iâàâ ñÿ çâiëüíè òè âiä îðäè íñüêî¿ çà ëåæ íîñòi ïðè äî -
ïî ìîçi ïàïè i Çà õî äó19. Íå âèïàäêîâî ïiñëÿ ïîõîäiâ Áóðóíäàÿ
éîìó äîâåëîñÿ åìiãðóâàòè â Óãîðùèíó, çâiäêè âií ïîâåðíóâñÿ
òiëüêè ó 1262 ð.
Ëåâ Äà íè ëî âè÷ çiòêíóâ ñÿ ç iíøè ìè îá ñòà âè íà ìè. Ïiñëÿ ïî -
õîäiâ Áó ðóí äàÿ îðäè íñüêå ïà íó âàí íÿ áóëî âiäíîâ ëå íå, i Ëåâ ìó ñèâ
ðóé íó âà òè óêðiïëåí íÿ Ëüâî âà òà iíøèõ ìiñò. Íàäi¿, íà ðîä æåíi
âiéíîþ Áåð êå ç Êó ëà ãó, òà êîæ øâèä êî çãàñ ëè, à ïî ñìåðòi êî ðî ëÿ
Äà íè ëà éîãî äåð æà âà ïî ÷à ëà ðîç ïà äà òè ñÿ. Âà ñèëü êî Ðî ìà íî âè÷ ç
ñè íîì Âî ëî äè ìè ðîì çáå ðåã ëè Çà õiäíó Âî ëèíü. Ñõiäíà Âî ëèíü
îïè íè ëà ñÿ â ðó êàõ Ìñòèñ ëà âà Äà íè ëî âè ÷à, à Øâàðí Äà íè ëî âè÷
âî ëîäiâ Õîë ìîì i, ñïè ðà þ ÷èñü íà ðî äèííi ñòî ñóí êè ç Âîé øåë êîì
Ìiíäîâ ãî âè ÷åì, ÿêèé ïå ðå äàâ éîìó ëè òî âñüêèé ïðå ñòîë, âçà ãàëi
ïðå òåí äó âàâ íà ïåðøiñòü. Ëåâó Äà íè ëî âè ÷ó äiñòà ëè ñÿ Ãà ëèöü êå,
Ïå ðå ì èøëüñüêå òà Áå ëçüêå êí ÿçiâñòâà. Éîãî êîð äî íè áóëè íà é -
áiëüø äîñ òóïíi îðäèíñüêèì íàïàäàì. ² òóò âií áëèñêó÷å âè êî ðèñ -
òàâ çìiíó ó ïiâäåííèõ ñòåïàõ, ÿêà íàñòóïèëà ó êiíöi 1260-õ ðð.
Íî ãàé, âíóê Áó âà ëà — ìî ëîä øî ãî áðà òà Áàòó i Áåð êå, îäèí ç
ãî ëîâ íèõ ïî ëêî âîäöiâ Áåð êå, ó êiíöi 1260-õ — íà ïî ÷àò êó
1270-õ ðð. ïå ðå áðàâ ñÿ ó ñâî¿ âî ëîäi ííÿ ó Ïðè ÷îð íî ìîð’¿, ðîç -
ìiñòèâ øè ñâîþ ñòàâ êó â ²ñàê÷i â äåëüòi Äó íàþ. Äî 1280 ð. éîãî âà -
ñà ëà ìè ñòà ëè áîë ãàðñüêi äåð æà âè — Òèð íî âñüêå öà ðñòâî, Âiäè í -
ñüêå i Áðàí i÷å âñüêå êí ÿçiâñòâà20. Áîë ãà ðñüêèé öàð Ãå îðãié ² Òåð òåð
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
147
(1280–1292) ñïî ÷àò êó çìó øå íèé áóâ âè äà òè ñâîþ äî÷ êó çà ñèíà
Íî ãàÿ — Äæåêi, à ïî òiì âèñ ëà òè ñâî ãî ñèíà i ñïiâïðà âè òå ëÿ Òî äî ðà
Ñâÿ òîñ ëà âà çà ëîæ íè êîì ó ²ñàê÷i. Ó 1292 ð. äàí íè êîì Íî ãàÿ ñòàâ i
êî ðîëü Ñåðái¿, òà êîæ ïðè ñëàâ øè éîìó â çà ëîæ íè êè ñèíà òà âå ëè -
êèõ áîÿð21. Ôàê òè÷ íî Âiçàí òiÿ çíà õî äè ëà ñÿ ïiä âïëè âîì Íî ãàÿ i
ñïðî áè óõè ëè òè ñÿ âiä öüî ãî âïëè âó êà ðà ëè ñÿ ïî õî äà ìè íà çðà çîê
ïî õî äó 1297 ð., â ÿêî ìó âçÿ ëè ó÷àñòü áîë ãàðñüêi âiéñüêà. Íî ãàé
çáè ðàâ ïîä àò êè i ç Êðè ìó22. Ïðå òåí äó þ ÷è íà ÷iëüíå ìiñöå ó ÷îð íî -
ìîðñüêié òîðãiâëi, âií ïiääàâ ðóé íàöi¿ ãå íó åçüêi ôàê òîði¿ ó Êðè ìó â
1299 ð. Ìîæ ëè âî, ùî òóò ñâîþ ðîëü çiãðà ëè i âi÷íi ñó ïåðíè êè Ãå íó¿
âå íåö iàíöi, ÿêi ç 1294 ð. âñòà íî âè ëè ç Íîãàºì ïðè ÿçíi ñòî ñóí êè23.
Éîãî âiéñüêî îöiíþ âà ëè ó 30 òó ìåíiâ24.
Ç òîãî ÷àñó Íî ãàé ïî ÷àâ ïðî âà äè òè âëàñ íó ïî ëiòè êó, íå çâåð -
òà þ ÷è óâà ãè íà õàíiâ Çî ëî òî¿ Îðäè. Çîê ðå ìà, àð õè ìàí äðèò Ëå îíiä
ââà æàâ, ùî Íî ãàé âçà ãàëi ó 1270 ð. âiääiëèâ ñÿ âiä Çî ëî òî¿ Îðäè,
óòâî ðèâ øè âëàñ íó äåð æà âó25. Éîìó çà ïå ðå ÷ó âàâ Ì. Ñà ôàð -
ãàëiºâ26. ², ñïðàâäi, íà ïåð øèé ïî ãëÿä Íîãàºâi íå áóëî ïî òðå áè
óòâî ðþ âà òè îêðå ìó äåð æà âó. Áó äó ÷è ôàê òè÷ íî íå çà ëåæ íèì i íà é -
ñòàð øèì ñå ðåä íà ùàäêiâ Äæó÷i, âií ñòà âèâ íà ïðå ñòîë õàíiâ, ÿê êî -
ëèñü Áàòó — êà àíiâ. Àëå çà ëè øè ëî ñÿ íàä òî áà ãà òî ñâiä÷åíü ùîäî
íà ìà ãàíü Íî ãàÿ âiääiëè òè ñÿ âiä Çî ëî òî¿ Îðäè i ñòâî ðè òè âëàñ íó
äåð æà âó27. Îäíèì ç ãî ëîâ íèõ äî êàçiâ âèñ òó ïà þòü ìî íå òè, ÿêi Íî -
ãàé òà éîãî ñèí Äæå êå êàð áó âà ëè ç 1285 ïî 1301 ðð. ßêùî iñòîð iÿ ç
àíî íiìíè ìè ìî íå òà ìè ç 1290-õ ðð., ÿêi êàð áó âà ëè ñÿ â Êðè ìó, âè -
ãëÿ äàëà ùå ñóìíiâíîþ, i çäî ãàä êó Î. Ìàð êî âà28 ïðî áó âàâ ñïðîñ òó -
âà òè Ì. Âå ñå ëî âñüêèé29, òî àò ðè áó òàö iÿ ìî íåò, êàð áî âà íèõ â
²ñàê÷i íà Äó íà¿ ìiæ 30 æîâ òíÿ 1296 òà 8 ñåð ïíÿ 1301 ðð., º áåç ñ óì -
íiâíîþ30. Áiëüøå òîãî, ç îãëÿ äó íà òàêó ïðàê òè êó, ÿêà ñòè ìó ëþ âà -
ëà ðîç âè òîê öüî ãî ðåã iî íó, Òîê òà, éîãî áðàò Ñàñè-Áóêà òà ¿õ íà -
ñòóï íè êè áóëè çìó øåíi êàð áó âà òè ìî íå òè â ²ñàê÷i ìàé æå äî
1312 ð. Ñâî¿ ñïðî áè Íî ãàé íå ðå àë içó âàâ ïî âíiñòþ, íà ïåâ íî, ÷å ðåç
ñêðè òå áà æàí íÿ âñå æ òàêè ñòà òè õà íîì Çîëîòî¿ Îðäè.
Ëåâ Äà íè ëî âè÷ òà êîæ âèç íàâ çâåðõíiñòü Íî ãàÿ. ¯õ ñòî ñóí êè
ïî òðå áó þòü ãëèá øî ãî âèâ ÷åí íÿ. Îáèä âà ñòà ðà ëè ñÿ âè êî ðèñ òî âó -
âà òè öþ ñè òó àö iþ, çäàºòüñÿ, ùî Ëåâ Äà íè ëî âè÷ áiëüø åôåê òèâ íî.
Ó 1275 ð. ó âiäïîâiäü íà çäî áóò òÿ Äðî ãè ÷è íà âå ëè êèì ëè òî âñüêèì
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
148
êíÿ çåì Òðîé äå íîì, ãà ëèöü êèé êíÿçü ç äî ïî ìî ãîþ îðäè íñüêèõ
âiéñüê çäiéñíèâ ïî õiä ó Ëèò âó. Ó 1280 ð., ïðî äîâ æó þ ÷è áî ðîòü áó
çà ïî ëüñüêèé ïðå ñòîë, âií çíî âó ç îðäèí öÿ ìè õî äèâ ó ïî õiä â Ïîëü -
ùó. Ó 1282 òà 1285 ðð. ïî õî äè Ëåâà Äà íè ëî âè ÷à â Óãîð ùè íó ç
âiéñüêîì Íî ãàÿ òà êîæ áóëè çäiéñíåíi áiëüøå â éîãî iíòå ðå ñàõ, íiæ
â iíòå ðå ñàõ Íî ãàÿ31. Ñêîð iøå, â iíòå ðå ñàõ ðå àë içàöi¿ ñâî¿õ ïëàíiâ ó
ìàé áóò íüî ìó, Íî ãàé ðîç ãëÿ äàâ ïî òóæ íî ãî ãà ëèöü êî ãî êíÿ çÿ áiëü -
øå ÿê ñîþçíèêà, íiæ âàñàëà, íà ÷èþ äîïîìîãó ìiã ðîçðàõîâóâàòè, â
òîìó ÷èñëi i íà Áàëêàíàõ òà Äóíà¿.
Íî ãàé ïî ñòà âèâ íà ïðå ñòîë íå ñïî ñiáíî ãî Òóäå-Ìåí ãó (1282–
1287), à êîëè îñòàí íüî ãî óñó íó ëè öà ðå âè÷i íà ÷îëi ç Òå ëå áó ãîþ,
çiòêíóâ ñÿ iç ñïðî áà ìè íî âî ãî õàíà ðîç ïî ðÿä æà òè ñÿ óëóñ áå êîì i
éîãî âiéñüêîì. Íî ãàé äâi÷i îá äó ðèâ Òå ëå áó ãó â ïî õî äàõ íà Óãîð -
ùè íó i Ïîëü ùó. Äâîõ òèæ íå âà îá ëî ãà Ëüâî âà âiéñüêîì çî ëî òî îð -
äè íñüêî ãî õàíà ó 1287 ð., íà ïåâ íî, áóëà ðå àêöiºþ Òå ëå áó ãè íà íå -
âäà÷i ïî õî äó â Óãîð ùè íó, äå îðäèíñüêi âiéñüêà ïî íåñ ëè ñòðàøíi
âòðà òè ïðè ïå ðå õîäi ÷å ðåç ãîðè32. Ñõî æå, ùî íà òîé ÷àñ Ëåâ Äàíè -
ëî âè÷ çà ëè øàâ ñÿ ñî þç íè êîì Íî ãàÿ, ÿêèé çiãðàâ ñâîþ ðîëü â îðäèí -
ñüêèõ âòðà òàõ ó 1287 ð.
Îáèä âà, áåç ïå ðå÷ íî, ïðî ãðà ëè âiä öèõ àêöié. Ëåâ Äà íè ëî âè÷
i éîãî áðà òè çíî âó ñòà ëè áåç ïî ñå ðå äíiìè îðäè íñüêè ìè âàñ ñà ëà ìè,
à Íî ãàé òà êîæ çìó øå íèé áóâ âèñ ëà òè ñâî¿ âiéñüêà ó ïî õiä ïðî òè
Õó ëàãiäiâ, äå çëî æèâ ãî ëî âó åìið Áó ðóí äàé. Íå âè ïàä êî âî, ùî Íî -
ãàé íå òiëüêè ñêè íóâ, àëå é âè äàâ íà æîð ñòî êó ðîç ïðà âó Òå ëå áó ãó
òà öàðåâè÷iâ, ÿêi éîãî ïiäòðèìóâàëè.
Çà ëè øà þ ÷èñü îðäè íñüêèì âà ñà ëîì, Ëåâ Äà íè ëî âè÷ íå ìiã
îôiöiéíî ïðè é ìà òè êî ð îëiâñüêó êî ðî íó òà òè òóë, àëå, âìiëî âè êî -
ðèñ òî âó þ ÷è âà ñàëü íî-ñî þç íèöüêi ñòî ñóí êè ç Íîãàºì, âií íå òiëüêè
îá’ºäíàâ Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêó äåð æà âó, ÿêà ðîç äðî áè ëà ñÿ çíî âó
ïî ñìåðòi êî ðî ëÿ Äà íè ëà, àëå é çíà÷ íî ðîç øè ðèâ ¿¿ ìåæi. Äî ñà ìî¿
çà ãè áåëi Íî ãàÿ ãà ëèöüêi âiéñüêà áóëè ç íèì â íà é áiëüø äðà ìà òè÷íi
ìî ìåí òè éîãî æèò òÿ — ïiä ÷àñ áî ðîòü áè ç Òàõ òîþ ó 1299–1300 ðð.,
âêëþ ÷à þ ÷è áèò âó ó ìiñöå âîñòi Êó êàí ëèê (Êó ÿëü íèê?). Âæå ïiñëÿ
çà ãè áåëi Íî ãàÿ, êîëè Òîê òà i Ñàñè-Áóêà çâ’ÿ çà ëè ñâî¿ ñèëè ó áî -
ðîòüái ç éîãî íà ùàä êà ìè, êíÿçü Ëåâ ïiøîâ ó ìî íàñ òèð, à éîãî ñèí
Þðié íàä iâ êî ð îëiâñüêó êî ðî íó i îðãàí içó âàâ îêðå ìó ìèò ðî ïîë iþ,
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
149
êóäè ââiéøëè ºïàðõi¿ çå ìåëü, ùî âæå íå ïå ðå áó âà ëè â îðäèíñüêié
çà ëåæ íîñòi. Äåñü ó 1270-õ ðî êàõ ç äî ïî ìî ãîþ Íî ãàÿ Ëåâ Äà íè ëî -
âè÷ ïðèºäíàâ Êè¿âñüêó i, íà ïåâ íî, Ïå ðå ÿñ ëà âñüêó çåìëi. ² öi çåìëi
çíà õî äè ëè ñÿ ó ñêëàäi éîãî äåð æà âè (ìîæ ëè âî, ç âà ñàëü íè ìè êíÿ çÿ -
ìè â Îâðó÷i òà Ïî ðîññi — íà ùàä êà ìè Âî ëî äè ìè ðà Ðþ ðè êî âè ÷à)
àæ äî 1300–1301 ðð., êîëè Êè¿â ç äî ïî ìî ãîþ õàíà Òîõ òè îò ðè ìà ëà
ïó ò èâëüñüêà äè íàñ òiÿ â îñîái êíÿ çÿ Âî ëî äè ìè ðà- ²âàíà ²âà íî âè -
÷à33. Ó «Êíèçi çíàíü», âiäîìié çà òðüî ìà ìà íóñ êðèï òà ìè i äà òî -
âàíié áëèçü êî 1350 ð., äå îïè ñàíi ïî äî ðîæi êàñ ò èëü ñüêî ãî ìî íà -
õà- ôðàí öèñ êàí öÿ, çà Ïîëü ùåþ ïî ñòàâ ëå íå «êî ð î ëiâ ñòâî Ëüâà», äî
ñêëà äó ÿêî ãî âõî äèâ Êè¿â, i ïîä à íî éîãî ïðà ïîð — çå ëå íå ïî ëîò íè -
ùå ç ÷åð âî íèì õðåñ òîì34.
Áóëè çäî ãàä êè, ùî Ëåâ Äà íè ëî âè÷ îò ðè ìàâ Çà êàð ïàò òÿ ÿê
âiíî çà äðó æè íîþ Êîí ñòàíöiºþ i âæå ç 1251 ð. âî ëîäiâ, ïðè íàéìíi,
Áå ðåçü êîþ æó ïîþ. Öÿ ïðî áëå ìà çà ëè øàºòüñÿ äèñ êó ñiéíîþ. Õî÷à ó
1271 ð., ïiäïè ñó þ ÷è óãî äó ç ÷åñü êèì êî ðî ëåì, Ñòå ôàí V âêëþ ÷èâ
ó íå¿ i «çÿòÿ íà øî ãî Ëüâà ðóñü êî ãî êíÿ çÿ» («Leonem generum
nostrum Ruthenorum ducem»), àëå ó öüî ìó æ ðîöi Ñòå ôà íîì V áóâ
íàä à íèé ïðè âiëåé ì. Ëîì ïåð òñà ñó (Áå ðå ãî âó), ùî áóëî áè ïî ðó -
øåí íÿì ïðàâ ñþ çå ðå íà, ÿêáè æóïà íà ëå æà ëà Ëå âîâi Äà íè ëî âè ÷ó.
Ó 1281 ð. Ëåâ Äà íè ëî âè÷ çäiéñíèâ ïî õiä ó ñó ñiäíþ æóïó Óãî ÷ó àæ
äî Âèø êî âà, ùî äîç âî ëÿº ïðè ïóñ òè òè, ùî êíÿçü ìàâ âæå òå ðè òîði¿
çà Êàð ïà òà ìè. Ó 1283 òà 1285 ðð. çóñòði÷à þòü ñÿ çâiñòêè ïðî ïî õî äè
Ëüâà Äà íè ëî âè ÷à â Óæà íñüêó æóïó (äðó ãèé ðàç ç òà òà ðà ìè).
 1291 ð., ó âiéíi óãîðöiâ ç Àâñòðiºþ, ãà ëèöüêi âiéñüêà äî ïî ìà ãà ëè
êî ðî ëåâi Àíäðiþ III35. I, íà ðåøòi, â äî êó ìåíòi 1299 ð. íàä æó ïàí áå -
ðåçü êèé Ãðè ãîðié íà çâà íèé «óðÿä íè êîì Ëüâà êíÿ çÿ ðóñü êî ãî»
(«Nos Gregorius comes de Beregh officialis Leu ducis Ruthenorum et
quotuor iudices nobelium de eodem damus pro memoria»36). Ïiä
1307 ð. öåé äîñ òîé íèê çãà äà íèé âäðó ãå37. Çðî çóì iëî, ùî öåé íàä -
æó ïàí Ãðè ãîðié (à íå Ãå îðãié) íå ìiã áóòè òî òîæ íèì ç êíÿ çåì
Þðiºì Ëüâî âè ÷åì, ÿê öå äî ïóñ êຠÑ. Ôå äà êà38. Îòæå ìîæ íà íå ñó -
ìíiâà òè ñÿ, ùî, ïðè íàéìíi, äåñü ç 1280 ð. ÷àñ òè íà Çà êàð ïàò òÿ,
âêëþ ÷à þ ÷è Áå ðåçü êó æóïó i ùå ÿêiñü âî ëîäi ííÿ, áóëà ïiä ñþ çå ðåí i -
òå òîì Ãà ëèöü êî¿ äåð æà âè. Ãåðá ì. Ëîì ïåð òñàñ (Áå ðå ãî âî), ÿêå ç
1271 ð. áóëî öåí òðîì æóïè Áå ðåã, ïî âíiñòþ ñïiâïà äຠç ðàííiì ãåð -
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
150
áîì Ëüâî âà. Öåé ãåðá ìiã áóòè íàä à íèì êíÿ çåì Ëå âîì Äà íè ëî âè -
÷åì öåí òðó ñâî¿õ âî ëîäiíü ó Çà êàð ïàòòi39. Öiêà âî, ùî â óãî ðñüêî ìó
äî êó ìåíòi ç 1277 ð. âêà çó âà ëî ñÿ, ùî ëiñ Êî áè ëè ïiâäå ííiøå
ì. Áàðäiºâà çíà õî äèòü ñÿ «áiëÿ çà ñiê íà øî ãî êî ð îëiâñòâà i êî ðî -
ëiâñòâ Ïîëüùi òà Ðóñi»40. À çà àâ òî ðîì «Ïîëüñüêî-óãî ðñüêî¿ õðîí -
i êè», áiëÿ Ñî ëî íî ãî ãðà äó ó Ñëî âà÷ ÷èíi ñõî äè ëè ñÿ êîð äî íè «ìiæ
óãîð öÿ ìè, ðó ñè íà ìè i ïî ëÿ êà ìè»41. Äå ÿêi iñòî ðè êè ñõèëüíi ââà æà -
òè, ùî êðiì æóïè Áå ðåã äî ñêëà äó çà êàð ïà òñüêèõ âî ëîäiíü ãà ëèöü -
êèõ êî ðîëiâ íà ëå æà ëè i ìà ðà ìî ðîñüêi çåìëi ç Õóñ òîì42, àëå äëÿ
öüî ãî íåìຠäî êàçiâ. Òàê ñàìî áðà êóº äî êàçiâ ñòî ñîâ íî âåðñi¿
Þ. Õè ìèí öÿ, íiáè òå ðè òîð iÿ êîì iòà òó Ñïiø ïðèºäíà ëà ñÿ äî Ãà -
ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè ó 1286 ð. âíà ñëiäîê ïî âñòàí íÿ ó
ñðiáíèõ êî ïàëü íÿõ, ïiäòðè ìà íî ãî ìiñöå âè ìè «ðóñü êè ìè ìàã íà òà -
ìè», ÿêå áóëî ñïðî âî êî âà íå áó äiâíèö òâîì íiìåöü êè ìè êî ëî íiñòà -
ìè ñâî¿õ õðàìiâ òà ìî íàñ òèðiâ43. Áiëüø àð ãó ìåí òî âà íî âèã ëÿ äàº
çäî ãàä êà Ì. Òðî ÿ íà ïðî ïðèºäíàí íÿ âíà ñëiäîê ïî õî äó 1283 ð. çà -
õiäíî¿ ÷àñ òè íè Çà êàð ïàò òÿ «âiä íè íiøíüî ãî Áå ðå ãî âà äî ãîðè Ìà -
êî âè öÿ»44, áî ç ëèñ òà êî ðî ëÿ Êàð ëà Ðî áåð òà âèï ëè âàº, ùî çà ìîê
Mackk ó æóïi Øà ðîø äî ïî ÷àò êó 1320-õ ðð. íà ëå æàâ ðóñü êèì êíÿ -
çÿì45. Àëå öå ìîã ëî ñòà òè ñÿ i ðàí iøå (ñó äÿ ÷è ç äî êó ìåí òà 1277 ð.), i
ïiçíiøå (ó ïåð iîä áî ðîòü áè çà ñïàä ùè íó Àðïàäîâè÷iâ ó 1301–
1321 ðð.) òà òðè âà òè íå äîâ ãî. Ëåâ Äà íè ëî âè÷ çóìiâ çáå ðåã òè i çíà÷ -
íó ÷àñ òè íó âî ëîäiíü ó Ïî íèççi Äíiñòðà òà Äó íàþ. Íà ïåâ íî, ùî íå
òiëüêè Áiëãî ðîä (àð õå î ëî ãi÷íèé ìà òåð iàë íå çà ïå ðå÷ íî ñâiä÷èòü
ïðî ïiäíå ñåí íÿ òà iíòåí ñèâ íó çà áó äî âó ìiñòà â êiíöi Õ²²² ñò.; õà ðàê -
òåð öüî ãî áó äiâíèö òâà i çíàé äåíi ìà òåð ià ëè íå ïî ëè øà þòü ñóìíiâiâ
ùîäî éîãî ñõî æîñòi ç iíøè ìè îðäè íñüêèìè ïî ëi åòíi÷íè ìè ìiñòà -
ìè46, ïðàâ äà, ó ìiñòi áóëî ïðè ñóòíº ñëîâ ’ÿ íñüêå íà ñå ëåí íÿ, i
áiëüøiñòü çíàõ iäîê çáðî¿ àáî ¿¿ åëå ìåíòiâ ðóñü êî ãî ïî õîä æåí íÿ47;
îðäèíñüêi ìî íå òè, çíàé äåíi ó ìiñòi, ìà ñî âî ïî ÷è íà þòü ñÿ ç åïî õè
õàíà Óçáå êà (1313–1339); íà ïî ðòî ëà íàõ Ìàð iíî Ñà íó äà (1321)48,
Ïiöiãàíi (ïî ÷à òîê 1330-õ)49 òà Âåñ êîí òå (1327)50 ìiñòî Ìàâ ðî êàñ -
òðî çîá ðà æå íî ç ïðà ïî ðîì, íà ÿêî ìó äæó ÷è äñüêà òàì ãà i ïiâìiñÿöü;
ìîæ íà ïðè ïóñ êà òè, ùî ïðî öåñ ïå ðå õî äó ìiñòà ïiä ïðÿ ìå îðäè í -
ñüêå ïà íó âàí íÿ ïî ÷àâ ñÿ â ÷àñè Íî ãàÿ i çà âåð øèâ ñÿ ïðè Óçáå êó),
àëå é ií øi ìiñòà êî ëèø íüî¿ Äíi ñòðî âñüêî-Áèð ëà äñüêî¿ âî ëîñòi ïî ñ -
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
151
òó ïî âî ïå ðå õî äè ëè ïiä ïðÿ ìó îðäè íñüêó çâåðõíiñòü. Ìîæ ëè âî, ùî
ïåâ íèé ÷àñ çáåð iãà ëà ñÿ ïîä âiéíà ïiäïî ðÿä êî âàíiñòü, à äå ÿêi ÷àñ òè -
íè öiº¿ âî ëîñòi çà ëè øà ëè ñÿ â ñêëàäi Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè
äî ïî ÷àò êó Õ²V ñò. Òàê, òàêå äî ñèòü ïðàâ äè âå äæå ðå ëî, ÿê «Flos
historiàrum Terrae Orientis», âiäçíà ÷è ëî: «Ðóñü — âå ëè ÷åç íà êðà¿ íà,
ìåæóº ç Ãðåöiºþ, Áîë ãàðiºþ; öÿ êðà¿ íà… òå ïåð ïëà òèòü äà íè íó òà -
òà ðàì, à êíÿ çåì ¿¿ Ëåâ»51. Ïðî äàâ íþ íà ëåæíiñòü öèõ òå ðè òîðié äî
Ãà ëèöü êî¿ çåìëi ñâiä÷èòü i ðÿä iíøèõ àð ãó ìåíòiâ, çîê ðå ìà, òî ï î -
íiìi÷íèõ 52, à òà êîæ âêëþ ÷åí íÿ âiðìå íñüêèõ ïà ðàôié ó Ñå ðåòi, Ñî -
÷àâi (Ñó ÷àâi) òà Ìîë äîâi äî ëüâiâñüêî¿ âiðìå íñüêî¿ ºïèñ êîïi¿ ó êîí -
äà êó âiä 13 ñåð ïíÿ 1388 ð. êà òîë iêî ñà Òå î äî ðî âà ²², iç çãàä êîþ ïðî
Ëüâiâ ÿê «íà é áëà ãîñ ëî âå ííiøó, ùî îõî ðî íÿºòüñÿ Áî ãîì, ñòî ëè öþ,
ñëàâ íó ìàòið ìiñò õðèñ òè ÿ íñüêèõ êî ðîëiâ», ùî âiäáè âຠ÷àñè Ãà -
ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè53.
Ó 1292 ð. áóëî ïðèºäíà íî Ëþáëií òà Ëþáëiíñüêó çåì ëþ.
Áëèçü êî 1246/1251 ðð. Ëåâ Äà íè ëî âè÷ îäðó æèâ ñÿ ç Êîí -
ñòàíöiºþ, äî÷ êîþ óãî ðñüêî ãî êî ðî ëÿ Áåëè IV54. Âîíà ïî ìåð ëà òðî -
õè ðàí iøå ÷î ëîâ iêà. Íàâ êî ëî öüî ãî øëþ áó, îñî áè ñà ìî¿ êíÿ ãèíi,
÷èñ ëà i äîëi ¿õ äiòåé òà êîæ âèñ òà ÷ຠëå ãåíä i ñó ïåðå÷îê iñòî ðèêiâ55.
Iìå íåì Ëåâà íà çâà íî ìiñòî Ëüâiâ, ÿêå áóëî çà ñíî âà íå êíÿ çåì
Ëå âîì (â ÷îìó íå ñó ìíiâà ëè ñÿ õðî íiñòè Ãðó íå âåã, Êðî ìåð,
Àëüíïåê, Çiìî ðî âè÷, ïî å òè XVI–XVII ñò., i ïðî ùî ñâiä÷èâ ëà òè í -
ñü êèé íà ïèñ íà Ãà ëèöüêié áðàìi: «Êíÿçü Ëåâ ïî êëàâ ìåíi ïiäâà ëè -
íè. Íà ùàä êè äàëè iì’ÿ Ëå îí òî ïîëiñ») i ñòà ëî ñòî ëè öåþ Ãà ëèöü êî -
ãî êî ð îëiâñòâà ùå â îñòàííié ÷âåðòi ÕIII ñò.56 Öå — òà êîæ øòðèõ
äî ïî ðòðå òó, àëå âîä íî ÷àñ âæå òåìà îêðå ìî ãî äîñëiäæåí íÿ.
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
152
1Ãðó øå âñüêèé Ì. ×è ìàºìî àâ òåí òè÷íi ãðà ìî òè êíÿ çÿ Ëåâà // Çà ïèñ êè ÍÒØ. —
Ò. 45. — 1902. — Ñ. 1–22; Ëèí íè ÷åí êî È. À. Ãðà ìî òû Ãà ëèö êî ãî êíÿ çÿ Ëüâà è
çíà ÷å íèå ïîä ëîæ íûõ äî êó ìåí òîâ êàê èñ òî ðè ÷åñ êî ãî èñ òî÷ íè êà // Èçâåñ òèÿ
Îòäå ëå íèÿ ðóñ ñêî ãî ÿçû êà è ñëî âåñ òíîñ òè. — Ò. 9. — Êí. 1. — 1904. —
Ñ. 80–102; Ãåí ñüî ðñüêèé À. ². Ç êî ìåí òàðiâ äî Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî ãî ëiòî ïè ñó
(âî ëè íñüêî-ãà ëèöüêi ãðà ìî òè Õ²²² ñò.) // ²ñòî ðè÷íi äæå ðå ëà òà ¿õ âè êî ðèñ òàí -
íÿ. — Ò. 4. — Êè¿â, 1964. — Ñ. 171–184; Ìàð êå âè÷ Î. Íåâ iäî ìà ãðà ìî òà êíÿ çÿ
Ëüâà Äà íè ëî âè ÷à // Àðõiâè Óêðà¿ íè — 1968. — N 5. — Ñ. 23–29; Êóï ÷è íñüêèé
Î. À. Äîñëiäæåí íÿ òà ïó áëiêàöi¿ ãðà ìîò Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî ãî êí ÿçiâñòâà ó
XVIII ñò. // Êè¿âñüêà Ðóñü: Êóëü òó ðà, òðà äèöi¿. — Êè¿â, 1982. — Ñ. 129–149;
²íêií Â. ×è º iñòî ðè÷ íà îñíî âà â ôàëü ñèô iêà òàõ ãðà ìîò Ëüâà Äà íè ëî âè ÷à? //
Âiñíèê Ëüâiâñüêî ãî óíiâåð ñè òå òó. Ñåð iÿ iñòî ðè÷ íà. — Âèï. 24. Ç iñòîði¿ ñòà ðî -
äàâ íîñòi i ñå ðåä íüîâi ÷÷ÿ. — Ëüâiâ, 1988. — Ñ. 60; Âîé òî âè÷ Ë. Óäiëüíi êí ÿ -
çiâñòâà Ðþ ðè êî âè÷iâ i Ãå äèì iíî âè÷iâ Õ²²–XVI ñò. — Ëüâiâ, 1996. — Ñ. 89–97;
Éîãî æ. Êíÿçiâñüêi äè íàñòi¿ Ñõiäíî¿ ªâðî ïè (êiíåöü ²Õ — ïî ÷à òîê ÕVI ñò.). Ñêëàä,
ñóñïiëüíà i ïî ëiòè÷ íà ðîëü. — Ëüâiâ, 2000. — Ñ. 26, 62, 90, 98, 185, 227, 230,
284–288, 376, 417–418, 425, 438, 441–442, 445–446, 450, 454, 457, 467, 499,
514; Éîãî æ. Äå áóëà ñòî ëè öÿ Ëåâà Äà íè ëî âè ÷à? (Äæå ðå ëîç íàâ ÷èé àñ ïåêò ïðî -
áëå ìè) // Äî äæå ðåë. Çáiðíèê íà óêî âèõ ïðàöü íà ïî øà íó Îëå ãà Êóï ÷è íñüêî ãî ç
íà ãî äè éîãî 70-ði÷÷ÿ. — Ò. 1. — Êè¿â-Ëüâiâ, 2004. — Ñ. 712–720; Éîãî æ.
Âiéñüêî âå ìèñ òåö òâî Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè: êíÿçü Ëåâ Äà íè ëî âè÷ //
Âiñíèê Íàö iî íàëü íî ãî óíiâåð ñè òå òó «Ëüâiâñüêà ïî ëiòå õíiêà». — ¹ 502. Äåð æà -
âà òà àð ìiÿ. — 2004. — Ñ. 13–18; Ìèöü êî ². Ïðî ïî ÷àò êè Ñâÿ òî î í óôði¿âñüêî ãî
ìî íàñ òè ðÿ ó Ëàâ ðîâi // Ëàâ ðà (Ëüâiâ). — Ò. 6. — 1999. — Ñ. 31–34; Éîãî æ. ²ñòîð iÿ
Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè ó ãå íå à ëî ãi÷íèõ ñþ æå òàõ // Çíàê (Ëüâiâ). —
×. 20. — 2000. — Ñ. 2–3; Éîãî æ. Êî ðî ëå âè÷ Ëåâ Äà íè ëî âè÷ òà äàâíié Ëüâiâ
(ñòî ðiíêè ç êíè ãè) // Ëüâiâñüêà áðà ìà. — 2001. — ¹ 9–10 (81–82). — Ñ. 18–23;
Éîãî æ. Äå æ ìî ãè ëà êíÿ çÿ Ëåâà? // Ñòà ðî ñ àìáiðùè íà. — Ò. 2. — 2002. —
Ñ. 46–48; Éîãî æ. Íàé øà íîâíiøi õðèñ òè ÿíñüêi ñâÿòi êðàþ // Òàì ñàìî. —
Ñ. 86–109; Éîãî æ. Êðàé îá è òå ëåé // Òàì ñàìî. — Ñ. 120–144; Éîãî æ. Ôå íî ìåí
ãðà ìîò êíÿ çÿ Ëåâà // Òàì ñàìî. — Ñ. 187–194; Ðî ìàí, ºðì. Ìî ãè ëà êíÿ çÿ Ëåâà i
Ëàâðñüêèé íå êðî ïîëü // Ëàâ ðà. — Ò. 4. — 1999. — Ñ. 44–47; D¹browski D.
Stosunki polityczne Lwa Dani³owicza z s¹siadami zachodnimi w latach 1264–
1299/1300 r. // Ãà ëè ÷è íà òà Âî ëèíü ó äîáó ñå ðåä íüîâi ÷÷ÿ. ²ñòî ðè÷íi òà êóëü òó -
ðî ëîãi÷íi ñòóäi¿. — Ò. 3. Äî 800-ði÷÷ÿ ç äíÿ íà ðîä æåí íÿ Äà íè ëà Ãà ëèöü êî ãî. —
Ëüâiâ, 2001. — Ñ. 42–69; Ib., Rodowód Romanowiczów ksi¹¿¹t halicko-
wo³yñskich. — Poznañ; Wroc³aw, 2002. — S. 101–114; Ib., Romanowicze w
rocznikach polskich // Äî äæå ðåë. Çáiðíèê íà óêî âèõ ïðàöü íà ïî øà íó Îëå ãà Êóï -
÷è íñüêî ãî ç íà ãî äè éîãî 70-ði÷÷ÿ. — Ò. 1. — Ëüâiâ, 2004. — Ñ. 487–497.
2Ãðó øå âñüêèé Ì. Ñ. ²ñòîð iÿ Óêðà¿ íè-Ðóñè. — Ò. 3. — Ñ. 568; Stökl G. Das Für -
stentum Galizien-Wolhynien // Handbuch der Geschichte Russlands. — T. 1 / Red.
M. Hellman. — Stuttgart, 1981. — S. 527; Êîò ëÿð Ì. Ô. Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêà
Ðóñü. — Êè¿â, 1998. — Ñ. 225.
3Baumgarten N. Genealoges et mariages occidentaux des Rurikides Russes du X-e
au XIII-e siecle. — Ð. 47–49; Dworzaczek W. Genealogia. Tablice. — Warszawa,
1959. — Tabl. 27; Âîé òî âè÷ Ë. Ãå íå à ëîã iÿ äè íàñòi¿ Ðþ ðè êî âè÷iâ. — Êè¿â,
1990. — Ñ. 112, 117; Éîãî æ. Êíÿçiâñüêi äè íàñòi¿… — Ñ. 227.
4D¹browski D. Rodowód Romanowiczów… — S. 101–103.
5Òè õî ìè ðîâ Ì. Ñïè ñîê ðóñ ñêèõ ãî ðî äîâ äàëü íèõ è áëèæ íèõ // Èñòî ðè ÷åñ êèå çà -
ïèñ êè. — Ò. 40. — 1952. — Ñ. 223, 224.
6Ìèöü êî ². Íàé äàâíiøi õðèñ òè ÿíñüêi ñâÿ òèíi êðàþ // Ñòà ðî ñ àìáiðùè íà. — Ò. 2. —
2002. — Ñ. 96.
7Ìèöü êî ². Ïðî ïî ÷àò êè Ñâÿ òî î í óôði¿âñüêî ãî ìî íàñ òè ðÿ ó Ëàâ ðîâi // Ëàâ ðà
(Ëüâiâ). — Ò. 6. — 1999. — Ñ. 31–34; Ðîæ êî Ì. Ïðî äå ÿêi îá îðîííi Ïðå îá ðà -
æåíñüêi ìî íàñ òèði Õ²²² ñò. â Ãà ëè ÷èíi // Ëàâ ðà (Ëüâiâ). — Ò. 1. — 1999. —
Ñ. 42–44; Âóéöiê Â. Õðàì Õ²²² ñò. Ñïàñü êî ãî ìî íàñ òè ðÿ áiëÿ Ñòà ðî ãî Ñàì áî ðà //
Òàì ñàìî. — Ñ. 50–55.
8D¹browski D. Rodowód Romanowiczów… — S. 102.
9 Ib. — S. 103–107.
153
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
10Ìèöü êî ². Äå æ ìî ãè ëà êíÿ çÿ Ëåâà? — Ñ. 46.
11Ïëî ùàí ñêèé Â. Ëàâ ðîâ — ñåëî è ìî íàñ òûðü â Ñàì áîð ñêîì îêðó ãå // Íàóê. ñá.,
èçä. Ëè òå ðà òóð íûì îá-âîì Ãà ëèö êî-Ðóñ ñêîé ìà òè öû. — Ëüâîâ, 1866; Ìà ëåâ -
ñêàÿ Ì. Â. Àðõèòåêòóðíî-àð õå î ëî ãè ÷åñ êèå èñ ñëå äî âà íèÿ â Ëüâîâ ñêîé îá ëàñ -
òè // Àðõåîëîãè÷åñêèå îò êðû òèÿ çà 1980 ã. — Ìîñ êâà, 1981. — Ñ. 278.
12Ìèöü êî ². Äå æ ìî ãè ëà êíÿ çÿ Ëåâà? — Ñ. 46–48.
13ÏÑÐË. — Ò. 2. — Ñòá. 935.
14Zimorowicz J. B. Opera guibus res gestae urbis Leopolis illustrantur / Ed.
C. Heck. — Leopoli, 1899. — P. 54.
15Âîé òî âè÷ Ë. Âiéñüêî âå ìèñ òåö òâî Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè… — Ñ. 16–17.
16Âîé òî âè÷ Ë. Óäiëüíi êí ÿçiâñòâà… — Ñ. 89–90.
17Êðèï ’ÿ êå âè÷ I. Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêå êí ÿçiâñòâî. — Ëüâiâ, 1999. — Ñ. 114–118;
Theiner A. Vetera Monumenta Poloniae et Lithuniae… ex tabularis vaticanis. —
T. 1. — Romae, 1860. — N 65; Codex diplomaticus Arpadianus continuates / Ed.
C. Wenzel. — T. 4. — Pest, 1864. — N 227; Wertner M. Az Árpádok családi
története. — Nagybecskerek, 1892.
18Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis / Ed. G. Fejer. — T. 3. —
V. 1. — Buda, 1829. — P. 31–32
19Âîé òî âè÷ Ë. Êî ð îëiâñòâî Ðóñi: ðå àëüíiñòü i ìiôè // Äðî ãî áèöü êèé êðàºçíàâ ÷èé
çáiðíèê. — Âèï. 7. — Äðî ãî áè÷, 2003. — Ñ. 63–71.
20Íè êîâ Ï. Òà òà ðî-áúëãàð ñêè îò íî øå íèÿ ïðå çú ñðåä íè òå âå êî âå ñú îãëåäú êúìú
öà ðó âàí íå ãî íà Ñìè ëå öà // Ãî äèø íèê íà Ñî ôèé ñêà òà óíè âåð ñè òåò. Èñòî ðè -
êî-ôè ëî ëî ãè ÷åñ êè ôà êóë òåò. — Ò. 15/16. — Ñî ôèÿ, 1921. — Ñ. 15.
21Òàì æå. — Ñ. 25.
22Òè çåí ãà ó çåí Â. Ã. Ñáîð íèê ìà òå ðè à ëîâ, îò íî ñÿ ùèõ ñÿ ê èñ òî ðè èè Çî ëî òîé
Îðäû. — Ò. 1. Èçâëå ÷å íèÿ èç ñî ÷è íå íèé àðàá ñêèõ. — Ñàíêò-Ïå òåð áóðã,
1884. — Ñ. 111.
23Êî íî âà ëî âà È. Ã., Ðóñ ñåâ Í. Ä. Î ïî ëè òè ÷åñ êîì ïî ëî æå íèè ðå ãè î íà äíåñ òðîâ -
ñêî-äó íàé ñêèõ ñòå ïåé â ïåð âîé òðå òè ÕIV â. // Ñî öè àëü íî-ýêî íî ìè ÷åñ êàÿ è ïî -
ëè òè ÷åñ êàÿ èñ òî ðèÿ Ìîë äà âèè ïå ðè î äà ôå î äà ëèç ìà. — Êè øè íåâ, 1988. —
Ñ. 33–45.
24Òè çåí ãà ó çåí Â. Ã. Ñáîð íèê ìà òå ðè à ëîâ… — Ò. 2. — Ñ. 71.
25Ëå î íèä, àð õè ìàí äðèò. Õàí Íî ãàé è åãî âëè ÿ íèå íà Ðîñ ñèþ è þæ íûõ ñëà âÿí //
×òå íèÿ â ÌÎÈÄÐ. — 1863. — Êí. 3. — Ñ. 37.
26Ñà ôàð ãà ëè åâ Ì. Ã. Ðàñ ïàä Çî ëî òîé Îðäû… — Ñ. 59.
27Ðóñ ñåâ Í. Ä. Ìîë äà âèÿ â «òåì íå âåêà»: Ìà òå ðè à ëû ê îñìûñ ëå íèþ êóëü òóð -
íî-èñ òî ðè ÷åñ êèõ ïðî öåñ ñîâ // Stratum plus. — 1999. — ¹ 5. Íåñ ëà âÿí ñêîå â
ñëà âÿí ñêîì ìèðå. — Ñ. 379–407.
28Ìàð êîâ À. Ê. Î ìî íå òàõ õàíà Íî ãàÿ. Îòòèñê èç III òîìà «Òðó äîâ Ìîñ êîâ ñêî ãî íó -
ìèç ìà òè ÷åñ êî ãî îá ùåñ òâà». — Ìîñ êâà, 1902. — Ñ. 3.
29Âå ñå ëîâ ñêèé Í. È. Õàí èç òåì íè êîâ Çî ëî òîé Îðäû. Íî ãàé è åãî âðå ìÿ. — Ïåò -
ðîã ðàä, 1922. — Ñ. 39–51, 54.
30 Iliescu O., Simion G. Le grand tresor des XIII et XIV siecles trouve en Dobroudja //
Revue des Etudes Sud-Est Europeennes. — 1964. — T. 2. — N. 1–2. — P. 220,
226. — Fig. 38.
31Âîé òî âè÷ Ë. Óäiëüíi êí ÿçiâñòâà Ðþ ðè êî âè÷iâ i Ãå äèì iíî âè÷iâ ó ÕII–XVI ñò. —
Ëüâiâ, 1996. — Ñ. 89–90.
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
154
32ÏÑÐË. — Ò. 2. — Ñòá. 894.
33Âîé òî âè÷ Ë. Â. Êè¿âñüêi êíÿçi ç ïó ò èâëüñüêî¿ äè íàñòi¿ // Êè¿â. — 1991. — ¹ 8. —
Ñ. 149–150; Éîãî æ. Óäiëüíi êí ÿçiâñòâà Ðþ ðè êî âè÷iâ i Ãå äèì iíî âè÷iâ ó
Õ²²–XV ñò. — Ñ. 159.
34Êëèì êå âè÷ Ð. Ëüâiâ i Óêðà¿ íà â íà é äà âíiøî ìó ãå ðàëü äè÷ íî ìó òâîði // Õðîí i -
êà–2000. — Êè¿â, 2000. — Âèï. 35–36. — Ñ. 106; Ãðå ÷è ëî À. Òå ðè òîð iàëüíi ñèì -
âî ëè Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêî¿ äåð æà âè (Õ²²² — ïî÷. Õ²V ñò.). — Êî ðîëü Äà íè ëî Ðî -
ìà íî âè÷ i éîãî ìiñöå â óêðà¿íñüêié iñòîði¿. Ìà òåð ià ëè ìiæíà ðîä íî¿ íà óêî âî¿ êîí -
ôå ðåíöi¿ (Ëüâiâ, 29–30 ëèñ òî ïà äà 2001 ð.). — Ëüâiâ, 2003. — Ñ. 133; Êíèø ß. Á.
Ëüâiâñüêå êî ð îëiâñòâî // Ïîñ òóï (Ëüâiâ). — 2003. — ¹ 129; áiëüø äå òàëü íî öå
áóëî âèñâiòëå íî ó äî ïîâiäi ß. Êíè øà «Äåð æà âà Ðî ìà íî âè÷iâ çà êî ðî ëÿ Þðiÿ i
óòâî ðåí íÿ Ãà ëèöü êî¿ ìèò ðî ïîëi¿» íà Ìiæíà ðîäíié êîí ôå ðåíöi¿, ïðè ñâÿ ÷åíié
750-ði÷÷þ êî ðî íàöi¿ êî ðî ëÿ Äà íè ëà i 700-ði÷÷þ âñòà íîâ ëåí íÿ Ãà ëèöü êî¿ ìèò ðî -
ïîëi¿ (Ëüâiâ, 8–9.11.2003 ð., ìà òåð ià ëè ó äðóöi).
35Ãðó øå âñüêèé Ì. Iñòîð iÿ Óêðà¿ íè-Ðóñè. — Ò. 3. — Ëüâiâ, 1905. — Ñ. 98–100.
36Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus as civilis / Ed. G. Fejer. — Ò. 6. —
Vol. 2. — Budae, 1830. — P. 216–217.
37 Ib. — P. 213–214, 239–240.
38Ôå äà êà Ñ. Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêà äåð æà âà i Çà êàð ïàò òÿ // Êî ðîëü Äà íè ëî Ðî ìà -
íî âè÷ i éîãî ìiñöå â óêðà¿íñüêié iñòîði¿. — Ëüâiâ, 2003. — Ñ. 71.
39Ïà ÷î âñüêèé Â. Ñðiáíà çåì ëÿ. — Óæãî ðîä, 1993. — Ñ. 41.
40Wenzel G. Codex diplomaticus Arpadianus cortinuatus. — Pest, 1811. —
P. 166–167.
41Ñòàâ ðî âñüêèé Î. Ñëî âàöü êî-ïî ëüñüêî-óãî ðñüêå ïðè êîð äîí íÿ äî XVIII ñò. —
Ïðÿøiâ, 1967. — Ñ. 14, 377.
42Âå ãåø Ì. Ëåâ Äà íè ëî âè÷ // Â÷åíi, ïèñü ìåí íè êè i ïî ëiòè÷íi äiÿ÷i ïðî Óêðà¿ íó. —
Âèï. 2. — Óæãî ðîä, 1996. — Ñ. 34–39.
43Õè ìå íåöü Þ. Çà êàð ïàò òÿ — çåì ëÿ óêð à¿íñüêî¿ äåð æà âè. — Óæãî ðîä, 1991. —
Ñ. 17.
44Òðî ÿí Ì. Ìó ê à÷iâñüêèé çà ìîê. — Óæãî ðîä, 1982. — Ñ. 9.
45Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus as civilis / Ed. G. Fejer. — Ò. 8. —
Vol. 2. — Budae, 1834. — P. 326.
46Åãî ðîâ Â. Ë. Èñòî ðè ÷åñ êàÿ ãå îã ðà ôèÿ Çî ëî òîé Îðäû â ÕIII–XIV ââ. — Ìîñ êâà,
1985. — Ñ. 79–82; Êðàâ ÷åí êî À. À. Ñðåä íå âå êî âûé Áåë ãî ðîä íà Äíåñ òðå (êî -
íåö ÕIII–XIV â.). — Êèåâ, 1986.
47Êðàâ ÷åí êî À. À. Ñðåä íå âå êî âûé Áåë ãî ðîä… — Ñ. 83–84.
48Popescu-Spineni M. România in istoria cartografici pânô la 1600. — Vol. 1. —
Bucureºti, 1938. — P. 74.
49Åãî ðîâ Â. Ë. Èñòî ðè ÷åñ êàÿ ãå îã ðà ôèÿ… — Ñ. 136, 139.
50Nordenskiöld A. E. Periplus. — Stockholm, 1897. — P. 33. — Taf. VII.
51Ïà øó òî Â. Ò. Î÷åð êè ïî èñ òî ðèè Ãà ëèö êî-Âî ëûí ñêîé Ðóñè. — Ìîñ êâà, 1950. —
Ñ. 302.
52Öi àð ãó ìåí òè áóëè çiáðàíi ó äî ïîâiäi Àíäðiÿíà Øèé ÷ó êà (Ðó ìóí iÿ) «Äî ïè òàí íÿ
ïiâäåí íèõ êîð äîíiâ Ãà ëèöü êî¿ Ðóñi (çà ìà òåð ià ëà ìè âiç àíòiéñüêî¿ iñòîð iîã ðà -
ôi¿)», âè ãî ëî øåíié íà Ï’ÿ òî ìó ìiæíà ðîä íî ìó êîí ãðåñi óêðà¿íiñòiâ ó ×åðíiâöÿõ
28.08.2002 ð. íà çà ñiäàííi ñåêöi¿ «Ãà ëèöü êî-Âî ëè íñüêå êí ÿçiâñòâî». Íà æàëü
âîíè çà ëè øè ëè ñÿ íå îïó áëiêî âà íè ìè.
ØÒÐÈÕÈ ÄÎ ÏÎÐÒÐÅÒÀ ÊÍßÇß ËÅÂÀ ÄÀÍÈËÎÂÈ×À
155
53Äàø êå âè÷ ß. Äàâíié Ëüâiâ ó âiðìå íñüêèõ òà âiðìå íî-êèï ÷àöü êèõ äæå ðå ëàõ //
Óêðà¿ íà â ìè íó ëî ìó. — Âè ïóñê 1. — Êè¿â; Ëüâiâ, 1992. — Ñ. 10–11.
54Wertner M. Az Árpádok czaládi története. — Nagybecskerek, 1892. — Ð. 485–488;
Codex diplomaticus Hungariae ecclesiasticus ac civilis / Ed. G. Fejer. — Ò. 7. —
Buda, 1832. — Ð. 216.
55Kristó Gy. Károly Robert elsö felesége // Acta Universitatis Szegediensis de Attila
József nominatae. Acta Historica — T. 86. — 1983. — 27–301; Ib. Orosz Hercegnö
volt e Károly Robert elsö felesége? // Aetas. — 1994. — N 1. — 194–1991; Sroka S.
Wokol maria¿u Karola Roberta z Piastówn¹ slask¹ Mari¹ // Bieletyn Polskiego
Towarzystwa Heraldycznego. — N 11. — 1994. — S. 1–5; Ib. Genealogia
Andegawenów wêgierskich. — Kraków, 1999. — S. 21–28; Øèø êà Î. Êîí ñòàí -
öiÿ — äðó æè íà ÷è ìà ÷ó õà Ëåâà? // Ãà ëèöü êà áðà ìà. — 2001. — ¹ 9–10
(81–82). — Ñ. 17; Âîé òî âè÷ Ë. Ùå îäíà çà ãàä êà ãå íå à ëîãi¿ Ðî ìà íî âè÷iâ: ×è
iñíó âà ëà êî ðî ëå âà Ìàð iÿ Ëüâiâíà? // À ñº ºãî ñðºáðî. Çáiðíèê ïðàöü íà ïî øà íó
÷ëå íà-êî ðåñ ïîí äåí òà ÍÀÍ Óêðà¿ íè Ì. Ô. Êîò ëÿ ðà ç íà ãî äè éîãî 70-ði÷÷ÿ. —
Êè¿â, 2002. — Ñ. 161–164.
56Âîé òî âè÷ Ë. Óäiëüíi êí ÿçiâñòâà Ðþ ðè êî âè÷iâ i Ãå äèì iíî âè÷iâ… — Ñ. 89–90;
Éîãî æ. Äå áóëà ñòî ëè öÿ Ëåâà Äà íè ëî âè ÷à? (Äæå ðå ëîç íàâ ÷èé àñ ïåêò ïðî áëå -
ìè) // Äî äæå ðåë. Çáiðíèê íà óêî âèõ ïðàöü íà ïî øà íó Îëå ãà Êóï ÷è íñüêî ãî ç íà -
ãî äè éîãî 70-ði÷÷ÿ. — Ò. 1. — Êè¿â; Ëüâiâ, 2004. — Ñ. 712–720.
ËÅÎÍÒIÉ ÂÎÉÒÎÂÈ×
156
|