Право як право або евристика правозапитування
У статті осмислюються деякі філософські аспекти права, зокрема правозапитування як особлива сфера праворозуміння. Вказується на зв’язок нормативності розуму з ненормативною суттю буття. Саме це спонукає розум постійно переоцінювати свою власну нормативність. Право й виступає особливим посередником м...
Saved in:
| Published in: | Альманах права |
|---|---|
| Date: | 2011 |
| Main Author: | |
| Format: | Article |
| Language: | Ukrainian |
| Published: |
Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України
2011
|
| Subjects: | |
| Online Access: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63143 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Journal Title: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Cite this: | Право як право або евристика правозапитування / О.Б. Костенко // Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 108-111. — укр. |
Institution
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| _version_ | 1860156901609701376 |
|---|---|
| author | Костенко, О.Б. |
| author_facet | Костенко, О.Б. |
| citation_txt | Право як право або евристика правозапитування / О.Б. Костенко // Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 108-111. — укр. |
| collection | DSpace DC |
| container_title | Альманах права |
| description | У статті осмислюються деякі філософські аспекти права, зокрема правозапитування як особлива сфера праворозуміння. Вказується на зв’язок нормативності розуму з ненормативною суттю буття. Саме це спонукає розум постійно переоцінювати свою власну нормативність. Право й виступає особливим посередником між розумом та природою людини.
В статье осмысливаются некоторые философские аспекты права, в частности вопрос к праву как особая сфера правопонимания. Указывается на связь нормативности ума с ненормативной сутью бытия.Именно это побуждает ум постоянно переоценивать свою собственную нормативность. Право и выступает особым посредником между разумом и природой человека.
In the article are comprehended some philosophical aspects of the right, in particular to a question to the right as special sphere of legal understanding. It is underlined communication normative mind legal with a substandard essence of life. It induces mind constantly to overestimate own normative. The right also acts as the special intermediary between reason and human nature.
|
| first_indexed | 2025-12-07T17:53:08Z |
| format | Article |
| fulltext |
ÓÄÊ340.1
ÎëåêñàíäðÁîðèñîâè÷Êîñòåíêî,
äîöåíòêàôåäðèòåîð³¿òà³ñòîð³¿
äåðæàâè³ïðàâàþðèäè÷íîãî
ôàêóëüòåòóÊè¿âñüêîãîíàö³îíàëüíîãî
óí³âåðñèòåòó³ìåí³ÒàðàñàØåâ÷åíêà,
êàíäèäàòþðèäè÷íèõíàóê
ÏÐÀÂÎßÊÏÐÀÂÎÀÁÎÅÂÐÈÑÒÈÊÀÏÐÀÂÎÇÀÏÈÒÓÂÀÍÍß
Ùî º «ïðà âî»? Ó ÷î ìó ñóòü â³÷íî ãî çà ïè òàí íÿ ïðî íüî ãî? Ùî ó «ïðàâ³» ïðè ìó øóº íàñ
çà ïè òó âà òè? Ïðî ùî ó «ïðàâ³» íå ìîæ íà íå çà ïè òó âà òè? ×î ìó ìè íå ìî æå ìî íå çà ïè òó âà òè ïðî
«ïðà âî»? ×î ìó íå îáõ³äí³ñòü çà ïè òó âàí íÿ ïîâ’ÿçà íà ç íå îáõ³äí³ñòþ çðî çóì³òè ñà ìó ïðè ðî äó ïðà-
âî âî ãî «÷î ìó»? ×î ìó íàñ â³÷íî ñïî êó øຠöå ïè òàí íÿ, öå ñà ìå ñå áå ïî æè ðà þ ÷å çà ïè òàí íÿ ïðî
«ïðà âî»? Çà ïè òàí íÿ, ÿêå íå ñå â ñîá³ ïå ÷àò êó äå ÿ êî¿ àïð³îð íîñò³. Çà ïè òàí íÿ, ÿê ïå ðå äó ìî âà áóäü-
ÿêèõ ðîç äóì³â, ùî íà âà æó þòü ñÿ çà íó ðè òè ñå áå â «ïðà âî âó» ñóá ñòàíö³þ, ÿê â äå ÿ êå ìå òàô³çè÷ íå
÷îð íè ëî, ÿêèì ïè øóòü ÷îð íèì ïî-á³ëî ìó. Àëå ÷è çãîä íå «ïðà âî» ãðà òè ðîëü íå âèí íî ãî ôî íó, ùî
ãî òî âå â³äáè òè êîíô³ãó ðàö³þ íà ïè ñà íî ãî ÿê äå ÿ êó åê ñ ïàíñ³þ íîð ìà òèâ íî ãî, íå áå ðó ÷è ïðè öüî ìó
â³äïîâ³äàëüí³ñòü çà ñåíñ öèõ «÷îð íèõ» ñèì âîë³â, ùî âñòà íî âè ëè íà ö³é êî ëèñü ³äå àëü íî ÷èñò³é
ïî âåðõí³ ñâîþ âëà äó? ² ÷è ñòຠç ÷à ñîì, íà ïè ñà íå «÷îð íèì», ³íøèì âèì³ðîì «á³ëî ãî», ñïå êó ëÿ-
òèâ íîþ ³ëþ糺þ, ùî ïðèé íÿ ëà â æåðò âó ÷è ñ òî òó ïðà âî âî¿ ôîð ìè, ïî òåíö³þ ¿¿ íå çà ïëÿ ìî âà íî¿ òà
íå ðå àë³çî âà íî¿ íîð ìà òèâ íîñò³? Íîð ìà òèâ íîñò³, ÿêà º ïå ðå äó ìî âîþ áóäü-ÿêî ãî äèñ êóð ñó, ÿêèé
õî ÷å ñòà òè «ïðà âî âèì» ³ ðå àë³çó âà òè ñÿ ÷å ðåç íà ïè ñàí íÿ. Ðå àë³çó âà òè ñÿ ÷å ðåç íå îáõ³äí³ñòü ïî øó-
êó ðî çó ìó ÿê «íî òàð³óñà», ùî ìî æå çàâ³ðè òè íà ïè ñà íèé òåêñò. Ðî çó ìó, ùî îïî ñå ðåä êî âóº ñâîºþ
ïðè ðî äîþ íåñê³í÷åí íó ÷åð ãó íà øèõ ñïðîá íîð ìà òèâ íî îñÿã íó òè ùîñü íå íîð ìà òèâ íå ó âñåñâ³ò³.
Ðî çó ìó, â äçåð êàëü íîñò³ ÿêî ãî ìè îñÿ ãàºìî âëàñ íó íå íîð ìà òèâí³ñòü, ùî â³äáè âຠíîð ìà òèâí³ñòü
áóò òÿ.
×î ìó «ïðà âî»? ×è ìîæ íà ïî áà ÷è òè â ïðè ðîä³ «ïðà âà» çà ïè òàí íÿ ïðî ñà ìî ãî ñå áå? Ùî ³ ÷èì
º «ïðà âî» äëÿ ñå áå? ×èì ³ íàâ³òü, ìîæ ëè âî, êèì âî íî º äëÿ íàñ? Ò³ëüêè âè ÿâ ëÿ þ ÷è ñå áå ÿê
ïî íÿò òÿ, ñëî âî, ³äåþ, ñèì âîë - â³÷í³ ñóò íîñò³ ðàö³îíàëü íî ãî ïðî ñòî ðó, «ïðà âî» çóñòð³÷àºòüñÿ ç
ñó ùîþ ïî çà ñî áîþ ³ððàö³îíàëüí³ñòþ. Ñà ìå öå ïî íó ðþº çà ïè òàí íÿ â àá ñóðä, ùî ðÿ òóº ñå áå ã³ìíà-
ìè ìåðò âî¿ òàâ òî ëî㳿, íåñê³í÷åí íî¿ ñà ìî³äåí òèô³êàö³¿ òî ãî, ùî ³äåí òèô³êóºòüñÿ. Ñà ìå çà ïè òàí íÿ
ïðî «ïðà âî» ñòຠäëÿ íàñ äå ÿ êîþ ôîð ìîþ ìîæ ëè âî¿ â³äïîâ³ä³. ³äïîâ³ä³ ñà ìèì ñîá³. ³äïîâ³ääþ
ÿê íà䳺þ, ùî ãð³õ çà ïè òàí íÿ íå ñòà íå ñêëà äîì çëî ÷è íó íà Ñòðàø íî ìó ñóä³ «ôîð ìàëü íî-ïðà âî âî¿
ëîã³êè» àáî «ëîã³êè ïðà âî âèõ ôîðì». ³äïîâ³ääþ, ÿêà íå ñòà íå íàñ çà ñó ä æó âà òè çà ïè òàí íÿ ïðî
òå, - ÿêó ôîð ìó ìຠïè òàí íÿ ïðî «ïðà âî» ³ ÿêó ôîð ìó ïî âèí íà ìà òè â³äïîâ³äü? Àëå êî ëè ³ çà
ÿêèõ óìîâ íà ðî ä æóºòüñÿ ñà ìå çà ïè òàí íÿ ïðî «ïðà âî»? Ñê³ëüêè ÷à ñó â³äïîâ³äü ãî òî âà ÷å êà òè ñà ìà
ñå áå? ² ÷è íå ñòà íå äëÿ íàñ ñà ìå î÷³êó âàí íÿ â³äïîâ³ä³ êà¿íî âîþ ïå ÷àò êîþ â³÷íî ãî íå çà äî âî ëåí íÿ
çì³ñòîì çà ïè òàí íÿ? Íå çà äî âî ëåí íÿ, ÿêå ïî ðî ä æóº íå âèç íà ÷åí³ñòü ó ñïðèé íÿòò³ â³äïîâ³ä³, ïî ðî ä-
æóº ïî ÷óò òÿ ðîç ãóá ëå íîñò³ â³ä òî ãî, ùî â³äïîâ³äü ðàï òîì ïå ðå òâî ðþºòüñÿ ëè øå íà ³íøó ôîð ìó
ïî ñòàâ ëå íî ãî ïè òàí íÿ. ³äïîâ³ä³ ïðè ðå ÷åí³ íà øèì ñà ìî çà ïè òó âàí íÿì. Ìîæ ëè âî, ëåã øå, êî ëè
â³äïîâ³äü äຠõòîñü ³íøèé. Àëå é ïè òàí íÿ ïðè ðå ÷åí³ íà «çà âäàí íÿ» â³äïîâ³ä³. À òî ìó çóñòð³÷
ïè òàí íÿ ³ â³äïîâ³ä³ ïà ðà äîê ñàëü íà. Öÿ çóñòð³÷ ³ º ïå ðå òè íàí íÿì äå ÿ êèõ ñåíñ³â, ç ÿêèõ íà ðî ä-
æóºòüñÿ íå ñà ìå «ïðà âî», à éî ãî ðî çóì³ííÿ.
Ñà ìå ó öüî ìó ïå ðå òèí³ íà ðî ä æóºòüñÿ åâ ðè ñ òè÷ íèé âèì³ð «íå íîð ìà òèâ íî¿ íîð ìà òèâ íîñò³» ÿê
ñìèñ ëî âî ãî ïî ëÿ ïðà âî ðî çóì³ííÿ. Íå íîð ìà òèâí³ñòü ïè òàí íÿ ³ íîð ìà òèâí³ñòü â³äïîâ³ä³ ïðî «ïðà-
âî» ñòè êà þòü ñÿ. Ïðè êëàä öüî ãî ç³òêíåí íÿ â³äáè âຠ³ ì³é àâ òîðñü êèé äèñ êóðñ, çà ðó÷ íè êà ìè ÿêî ãî
º ÿê ÿ ñàì, òàê ³ òîé, õòî çà ðàç îñ ìèñ ëþº ö³ ðÿä êè. ×î ìó çà ðó÷ íè êà ìè? Òî ìó ùî ñàì äèñ êóðñ
ïðî ïðà âî âå «çà ïè òàí íÿ» íå ìî æå íå áó òè íå íîð ìà òèâ íèì. À òî ìó ìîæ íà ãî âî ðè òè ïðî äâà
âèì³ðè íîð ìà òèâ íîñò³:
1. íîð ìà òèâí³ñòü ñà ìî ãî äèñ êóð ñó, ÿê íîð ìà òèâí³ñòü éî ãî ëîã³÷íî¿ ôîð ìè;
2. íîð ìà òèâí³ñòü «ïðà âî âî ãî» çì³ñòó äèñ êóð ñó ïðî «ïðà âî».
Ïðè öüî ìó ö³ äâà âè äè íîð ìà òèâ íîñò³ êîí êó ðó þòü îäèí ç îä íèì çà äî ñòîâ³ðí³ñòü, ³ñòèíí³ñòü
«ïðà âî âî ãî çì³ñòó». Çì³ñò áóäü-ÿêî ãî äèñ êóð ñó, ùî îñ ìèñ ëþº ïðè ðî äó «ïðà âà», íå ìî æå íå áó òè
íîð ìà òèâ íèì. Ìîæ ëè âî, ñà ìå, òî ìó ñòó äåí òè - ïåð øî êóðñ íè êè þðè äè÷ íèõ ôà êóëü òåò³â, òàê íîð-
ìà òèâ íî ñïðèé ìà þòü òå î ðå òè êî-ïðà âî âèé äèñ êóðñ. Òî ìó é íå ìîæ ëè âî çà áî ðî íè òè íîð ìà òèâ íîñò³
äèñ êóð ñó ïðèé ìà òè òó àáî ³íøó ñòî ðî íó â ñïîð³ ì³æ «ïè òàí íÿì» òà «â³äïîâ³ääþ» ïðî ñóòü «ïðà-
108
Êàòåãîð³ÿïðàâîðîçóì³ííÿ:òåîðåòèêî-ïðàâîâèéàñïåêò
âà»? Àëå ñà ìå «çà ïè òàí íÿ» ïåð øèì ïå ðåé ìຠíà ñå áå êðè òè÷ íèé ïî ãëÿä ö³º¿ íîð ìà òèâ íîñò³. ²
íà ìà ãàºòüñÿ óñþ «â³äïîâ³äàëüí³ñòü» ïå ðå êëà ñ òè ñà ìå íà «â³äïîâ³äü». Íå õàé â³äïîâ³äü «â³äïîâ³äົ.
Àëå äî ëÿ áóäü-ÿêî¿ â³äïîâ³ä³ - áó òè íîð ìà òèâ íîþ. ² íå âàæ ëè âî, ùî öÿ íîð ìà òèâí³ñòü ïå ðå áó âàº
çà âäÿ êè ï³äêàçö³ «ðî çó ìó ïðè ðî äè» àáî «ïðè ðî äè ðî çó ìó» ÿê äæå ðåë îïîâ³ä³ íà øî ãî äèñ êóð ñó.
Àëå, ùî ïðè öüî ìó ìຠîñîá ëè âó åâ ðè ñ òè÷ íó ö³íí³ñòü òàê öå òå, ùî öÿ íîð ìà òèâ íà «øïàð ãàë êà»
ïðè ðî äè áåç ñè ëà ïå ðåä çà ïè òàí íÿì ïðî íå¿ ñà ìó. Öå áåç ñèë ëÿ º ðå çóëü òà òîì «åâ ðè ñ òè÷ íî ãî àë ãî-
ðèò ìó» ñà ìî ãî «çà ïè òàí íÿ», ùî ïî ðî ä æóº ïà ðà äîê ñè, ÿêèõ òàê áî ÿòü ñÿ çà ïðî ã ðà ìî âàí³ñòü íà
íîð ìà òèâí³ñòü «â³äïîâ³ä³». Îñü ÷î ìó «ïðà âî» ñïî ÷àò êó ÷è íèòü îï³ð «ïðà âî âî ìó» õà ðàê òå ðó âëàñ-
íî ãî (ïà ðà äîêñ!) çà ïè òàí íÿ ïðî ñóòü «ïðà âà».
Îñü ÷î ìó «ïðà âî» íà çà ïè òàí íÿ ïðî «ïðà âî» íå ïîâ’ÿçà íå îáîâ’ÿç êîì ïå ðå äðî çóì³ííÿ íîð-
ìà òèâ íî¿ ñóò³ ñà ìî ãî «ïðà âî çà ïè òó âàí íÿ». Àëå ïè òàí íÿ ïî ñòàâ ëå íå. À «â³äïîâ³äü» íå ïðàã íå íà
öþ çóñòð³÷ ç «ïè òàí íÿì». Òóò çàâæäè º òåì ïî ðàëü íèé ðîç ðèâ. «Óðè âàºòüñÿ çâ’ÿçîê ÷àñ³â»? Íîð-
ìà òèâ íèé çâ’ÿçîê? Ìèòü ìîâ ÷àí íÿ ðî çó ìó, ÿê ãî ëî âíî ãî ðå äàê òî ðà «ïðà âî âî ãî» äèñ êóð ñó ïå ðåä
íîð ìà òèâ íèì àê òîì ëîã³çî âàí íî¿ ñà ìîì³ñòèô³êàö³¿. Ðî çóì îá äó ðþº «ïè òàí íÿ», ïðè ìó øó þ ÷è éî ãî
ñóòü ³ çíà ÷åí íÿ ïå ðå õî äè òè íà á³ê «â³äïîâ³ä³». Ìå òàô³çè÷ íà îïå ðàö³ÿ ðî çó ìó íàä ïî íÿò òÿì «ïðà-
âî» çà ÷à ðî âóº äî ñ êî íàë³ñòþ ³íñòðó ìåí òàëü íî-àíàë³òè÷ íî ãî ìè ñ òåöòâà ïî íÿòü-õ³ðóðã³â, äî ñ êî-
íàë³ñòþ ó ñïðàâ³ ðîç êëà äàí íÿ ³ ðîç ðè âó ö³ë³ñíî¿ ³äå¿ «ïðà âà» ó «ïè òàíí³» - íà ñêëà äîâ³ ÷à ñ òè íè
ó «â³äïîâ³ä³». ² óñ³ ðî çóì³þòü, ùî ÷å ðåç ïðèç ìó «â³äïîâ³ä³» ìè âæå ³íàê øå áà ÷è ìî é ñà ìå «ïè òàí-
íÿ». «Â³äïîâ³ä³» ñïî êó øà þòü «ïè òàí íÿ». Íà íå âèí íó ÷è ñ òî òó «ïè òàí íÿ» ìè çàâæäè äè âè ìî ñÿ
÷å ðåç ïðèç ìó âæå êî ëèñü äà íèõ «â³äïîâ³äåé». Àëå ïî ðÿ òó íîê «ïè òàí íÿì» ïðî «ïðà âî» ïðè õî äèòü
â³ä ñà ìî¿ ³äå¿ çà ïè òó âàí íÿ. Çà ïè òó âàí íÿ î÷è ùຠñâîºþ åâ ðè ñ òè÷ íîþ ñè ëîþ ïåð øî ñ òâî ðå íó òðàíñ-
öåí äåíò íó ³äåþ «ïðà âà». ×è çàâæäè ìè ìî æå ìî â³äíî âè òè äî ñòîâ³ðí³ñòü ïåð âèí íî ãî ñåí ñó «ïðà-
âà» ï³ñëÿ òî ãî, ÿê ïðî éî ãî ñóòü âæå äà íà «â³äïîâ³äü»? Õòî çäàò íèé, îñÿ ãà þ ÷è çì³ñò «ïðà âà» ó
«â³äïîâ³ä³», íå çà áó òè éî ãî äî ñòîâ³ðí³ñòü, ö³ë³ñíèé îá ðàç òà ñà ìî òî òîæ íþ óí³âåð ñàëü íó îäè-
íè÷í³ñòü, íå îïî ñå ðåä êî âà íîþ íîð ìà òèâí³ñòþ? Õòî çäàò íèé âè ò ðè ìà òè ñïî êó ñó «â³äïîâ³ä³» ïðî
ïðè ðî äó «ïðà âà»? Ñïî êó ñó íî âèç íîþ ñåíñ³â, òâîð÷³ñòþ ñè ñ òåì íî ãî ðîç ðè âàí íÿ ö³ëî ãî íà ÷à ñ òè-
íè. Ñïî êó ñó «ïðà âî âè ìè» óëàì êà ìè, ç ¿õ áëà ãàí íÿì ³ íà䳺þ íà áó òè ñà ìîñò³éíîãî ñòà òó ñó ïðà-
âî âî ãî «ö³ëî ãî», ñòà òó ñó ñà ìî ãî «ïðà âà», éî ãî ³äå àëü íî ãî ³ àá ñî ëþò íî ãî ñó âå ðåí³òå òó. Ñïî êó ñó
íà ðî ä æåí íÿì ìå òî äî ëî㳿 «ð³çíî ãî» ïðà âî ðî çóì³ííÿ. Ñïî êó ñó äóì êîþ ïðî òå, ùî ïðè ðî äà
ö³ë³ñíî ãî ïðà âî ðî çóì³ííÿ ìîæ ëè âà ëè øå çà âäÿ êè ç’ÿñî âàí³é ïðè ðîä³ ñêëà äî âèõ ÷à ñ òèí â ¿õ àâ òî-
íîìí³é ôóíêö³îíàëü íîñò³ òà íîð ìà òèâí³é íå çà ëåæ íîñò³. Ñïî êó ñó êîíôë³êòîì ö³ëî ãî ³ ÷à ñ òèí.
Ñïî êó ñó ä³àëåê òè êîþ âî ðî ãó þ ÷èõ äèñ êóðñ³â ç ëàá³ðèí òà ìè ëîã³÷íèõ ñòðóê òóð, â ÿêèõ íå ñòðàø íî
é çà ãó áè òè ñÿ. Ñïî êó ñó íåñê³í÷åí íîþ ñêëàäí³ñòþ òà ïðàã íåí íÿì äî ð³âíî âà ãè. гâíî âà ãè, ÿêà ó
áóäü-ÿêó ìèòü ãî òî âà ñòà òè á³ôóð êàö³éíîþ ïà ñò êîþ íà øî¿ ïðè ðî äè. Ïðè ðî äè, ÿêà íå ñïðèé ìàº
ñåðé îç íî íà øó äóì êó ïðî íå¿. Ïðè ðî äè, ÿêà áàé äó æà äî ôîðì íà øî ãî äèñ êóð ñó. Ïðè ðî äè, ùî
çà ïå ðå ÷óº ñâîþ «ïðè ðîä íî-ïðà âî âó» ñóá ñòàíö³àëüí³ñòü. Ïðè ðî äè æè âî¿, ÷óòòºâî¿, ñêî ðî ìè íó ùî¿,
íå äî ñêî íà ëî¿ òà ñìåðò íî¿. Ïðè ðî äè, ùî çà ïå ðå ÷óº àá ñî ëþòí³ñòü ³ íå ïðè ðîäí³ñòü íà øî ãî «ïðà âî-
âî ãî» äèñ êóð ñó. Àëå ñà ìå öå çà ïå ðå ÷åí íÿ ãå íå ðóº ïðîñò³ð êîí ñåí ñó ñó äëÿ òèõ, õòî ãî òî âèé ïðèé-
íÿ òè ³äå î ëîã³þ «ïðè ðîä íîñò³» ÿê ì³ôî ëîã³çî âà íó ìð³þ ïðî ñà ìèõ ñå áå. Ìð³þ ñà ìî ãî äèñ êóð ñó
ñòà òè ïðè ðîä íèì. Ìð³þ, îáåð íå íó ó ìè íó ëå. Ìð³þ äèñ êóð ñó ïðî «çî ëî òó äî áó» ñâî ãî âëàñ íî ãî
áóò òÿ ç éî ãî ïî íÿò³éíîþ ÷è ñ òî òîþ òà ïðî ñòîþ ºäí³ñòþ ç ïðè ðî äîþ. Ìð³þ òèõ, õòî é ñüî ãîäí³
ãî òî âèé âè ïðî áó âà òè íà íîð ìà òèâ íó ì³öí³ñòü ïðè ðîä íó «ïå ÷àëü» ñâ ïàì’ÿò³ ïî äî ñò ðóê òóðí³é
ö³ë³ñíîñò³ íå íîð ìà òèâ íî ãî áóò òÿ. Ìð³þ òèõ, õòî ãî òî âèé ñâî¿ìè ñïî ãà äà ìè ïî âåð íó òè ó â³÷í³ñòü
ñâîþ ³ñòî ðè÷ íó ñóòü, ñòâî ðè òè ñâîþ âëàñ íó ³ñòîð³þ «ïðà âî âèõ» çãà äîê òà ïî äà ðó âà òè ñîá³ íîð-
ìà òèâ íó ëîã³êó ³ñòî ðè÷ íî¿ ðå àëü íîñò³. ² îñü ïî êîë³ííÿ çà ïî êîë³ííÿì íàø³ «ì𳿻 äà þòü âèç íà-
÷åí íÿ óñü î ìó òà óñ³ì. Ìè ðîç êðè âàºìî ìèñ ëè ìó äóì êîþ ³ íå ìèñ ëè ìó íå äóì êîþ íåñê³í÷åíí³ñòü
ð³çíî ìàí³òíèõ ñòî ñóíê³â ç³ ñâîºþ âëàñ íîþ ïðè ðî äîþ. Âè ðîá ëÿºìî ëîã³÷íèé ³ìóí³òåò â³ä ñà äî ìà-
çîõ³ñòñüêî ãî ñïî ñ òå ðå æåí íÿ çà ìó êà ìè, à ³íêî ëè é çà ãè áåë ëþ â ñóá’ºêò - ïðå äè êà òèâí³é «â’ÿç-
íèö³» ñà ìî òî òîæ íüî¿ ñóò³ «ïðà âà», ùî ïðîé ø ëî ïðî öå äó ðó âèç íà ÷åí íÿ. Öÿ çà ãè áåëü ³ìà íåíò íà
òðàã³÷í³é äîë³ ìà òåð³àëü íî-ïðå äè êà òèâ íî ãî ñâ³òó. Ñâ³òó, ùî îñè ðîò³â, â ÿêî ìó æèâ³ îá ðà çè ïëà-
òîí³âñüêèõ ³äåé íàä³âà þòü ïî íÿò³éí³ ìà ñ êè ³ ãðà þòü ðîë³ âèç íà÷ íèê³â òà ³äåí òèô³êà òîð³â «ïðà âà».
² öÿ çà ãè áåëü íå çàâæäè ëè øå ñèì âîë³÷íà. Ó í³é º ïðî âè íà íà øî ãî ðî çó ìó, ùî çà õî ïèâ ñÿ ìð³ºþ.
Ðî çó ìó, ùî â³äêðèâ ó ñîá³ âëàñ íå çàä çåð êàë ëÿ, ç ìîæ ëèâ³ñòþ çíà õî äè òè ùîñü íî âå ó ñâî¿õ
íåñê³í÷åí íèõ â³äî á ðà æåí íÿõ, ôîð ìàõ òà îá ðà çàõ. Ðî çó ìó, ÿêèé óí³âåð ñàë³çóº ñâîþ ðàö³îíàëüí³ñòü,
âè êî ðè ñ òî âóº ñâ³é ïî íÿò³éíî-ïðå äè êà òèâ íèé äàð, òà é ó íàñë³äêó çðà ä æóº ñâî¿ì íîð ìà òèâ íèì
îïî ñå ðåä êó âàí íÿì òðàíñ öåí äåíò íó òà ïî çà ïî íÿò³éíó ÷è ñ òî òó «ïðà âà». Ðî çó ìó, ùî ïðî ãà íÿº íà øó
ïðè ðî äó ñêð³çü ïå ðå õðåñ íèé ëîã³çî âà íèé âî ãîíü ñõåì ³ ñè ñ òåì, ïðàê òèê ³ ìå òîä³â ïðî ÿñ íåí íÿ ¿¿
ÊîñòåíêîÎ.Á.Ïðàâîÿêïðàâîàáîåâðèñòèêàïðàâîçàïèòóâàííÿ
109
ïðè ðîä íî¿ «ïðà âîñò³». Ðî çó ìó, ùî çà âà æຠïðè ðîä³ âãà äà òè ùîñü ñïðàâæíº â ñàì³é ñîá³. Ðî çó ìó
ç éî ãî ïå ðå îäÿ ãàí íÿì â ³ððàö³îíàëü íå. Ðî çó ìó, ÷èé øëÿõ äî «ïðà âà» ñòຠïåð ìà íåíò íèì ïëþ-
ðàë³ñòè÷ íèì ìà ñ êà ðà äîì íîð ìà òèâ íèõ ìå òî äî ëîã³é. Ðî çó ìó, ç ÿêèì ïðè ðî äà âæå ³ íå çíຠêó äè
³ íàâ³ùî éòè. ² íà ðåøò³, ðî çó ìó, ÿêèé âæå ³ ñàì ñå áå äàâ íî ââà æຠïðè ðî äîþ. Òà âñå æ çíà õî äÿ-
÷èñü ó ëå ùà òàõ ëîã³êè, «ïðà âî» çáåð³ãຠïåð âèíí³ñòü âëàñ íî¿ ñìèñ ëî âî¿ ãðàâ³òàö³¿, ùî ³ñíó âà ëà äî
«âå ëè êî ãî âè áó õó ñë³â», íà ðî ä æåí íÿ åëå ìåí òàð íèõ ðî çóì íèõ ÷à ñ òè íîê, ÿê³ äëÿ êî ãîñü ñòà ëè
ð³âíè ìè ñà ìî ìó Áî ãîâ³. Áî ãîâ³, ùî çíຠð³çíè öþ ì³æ ñëî âà ìè ³ òèì, ùî ö³ ñëî âà îç íà ÷à þòü ³
ìàðê³ðó þòü. Áî ãîâ³, ùî çíຠìå æó ì³æ ðî çó ìîì òà éî ãî â³ääçåð êà ëå íèì õà î ñîì - àá ñóð äîì. Àëå
÷è ñòà íå íàì äî ñòóï íå öå áî æå ñò âåí íå çíàí íÿ? ² ÷è ñòà íå íîð ìà òèâí³ñòü àá ñóð äó øëÿ õîì «ñïî-
ãà äó» ñóò³ «ïðà âà». Óñâ³äî ìëåí íÿ íå îáõ³äíîñò³ ïðîé òè öåé øëÿõ ïðè âî äèòü íàñ äî ðî çóì³ííÿ
ñâî ãî «ïðà âà» íà ðî çóì³ííÿ ïåð âèí íî ãî ñåí ñó õà î ñó. «Ïðà âà» íà âèñ íî âîê ïðî íåâ³äîì³ñòü ïåð-
âèí íî ãî ñåí ñó «ïðà âà». «Ïðà âà» íà âèç íàí íÿ ñå áå ïî òåðï³ëè ìè â³ä «ëîã³÷íî ãî» áåç ïðàâ’ÿ. «Ïðà-
âà» íà íî âå ðî çóì³ííÿ «íîð ìà òèâ íîñò³» ÿê «ïðè ðîä íî ãî» ïî äà ðóí êà Áî ãà àáî «áî æå ñò âåí íî ãî»
- Ïðè ðî äè. À ìî æå, é ïî äà ðó íîê ² Êàí òà çãî äèòü ñÿ â óñâ³äî ìëåíí³ ðî çó ìîì íå îáõ³äíîñò³ êðè òè÷-
íî ãî äî ñå áå â³äíî øåí íÿ, áåç ÿêî ãî ïåð âèí íà ïðè ðîäí³ñòü, ÷è ñ òî òà ³ ñà ìî ïðî çîð³ñòü «ïðà âà»
çà ëè øàòü ñÿ ëè øå «þðè äè÷ íè ìè» ô³êö³ÿìè. À ìî æå é ñà ìà ñå ñ ò ðà Áî ãà - äî ëÿ, â îñîá³ íå îáõ³äíîñò³
ï³äêè íå é ñâ³é ïî äà ðó íîê, ùîá ìè çíî âó â³ä÷ó ëè ñå áå ¿¿ óëþá ëå íè ìè ä³òüìè ç ïðà âîì íà ÷àð³âí³
ìîæ ëè âîñò³ ó êàç êîâ³é ðå àëü íîñò³. ² îñü ìè âæå ãî òîâ³ ïðî áà ÷è òè ñëàá êîñò³ ñà ìî¿ «íå îáõ³äíîñò³»,
ÿêà íå áà æຠçíà òè ï³äñòà âè ñâî ãî âëàñ íî ãî áóò òÿ. ² âçà ãàë³ ïî äÿ êó âà òè ¿é çà ö³ íîð ìà òèâí³
òàºìíèö³, ÿê³ íàì äî âå äåòü ñÿ ðîç ãà äó âà òè, çà ëè øà þ ÷è íà ïàì’ÿòü ñîá³ òå, ùî íå ìî æå áó òè ðîç-
ãà äà íî í³êî ëè…
Ùî º «ïðà âî» ó ïðè ðîä³ öüî ãî «í³êî ëè»? ßê «í³êî ëè» ñï³ââ³äíî ñèòü ñÿ ç íîð ìà òèâí³ñòþ? ×è
ìî æå áó òè íå ãà òèâ íèì ïðèí öè ïîì àá ñî ëþò íî¿ ïðè ðî äè «ïðà âà»? Àá ñî ëþòí³ñòü «ïðà âà» – öå
ôîð ìà éî ãî ³äå à ëó ³ äî ñ êî íà ëîñò³. Äî ö³º¿ ôîð ìè ïðàã íå íà ðî ä æå íèé ðî çó ìîì ö³íí³ñíèé ñâ³ò
â³äíîñ íèõ óí³âåð ñàë³é – «ïðà âà» ÿê ìîæ ëè âîñò³ ³ ñâî áî äè, ïðàâ äè ³ ñïðà âåä ëè âîñò³, ïðàâë³ííÿ
ïðà âèëü íî ãî. ̳æ àá ñî ëþòí³ñòþ ³ â³äíîñí³ñòþ öèõ íîð ìà òèâ íèõ àêñ³îì ³ ðîç òà øî âóºòüñÿ êîð-
äîí – «í³êî ëè». «Í³êî ëè» º çà ïå ðå ÷åí íÿ ÷à ñîì, ÿê ³íñòðó ìåí òîì ï³çíàí íÿ, ñâ âëàñ íî¿ àá ñî ëþò-
íî¿ íîð ìà òèâ íîñò³. «Í³êî ëè» çâ’ÿçóº íàñ ç â³ðîþ â ìîæ ëèâ³ñòü âçàºìî çà ïå ðå ÷åí íÿ àá ñî ëþ òó ³
â³äíîñ íî ãî. Öå çà ïå ðå ÷åí íÿ 䳺âå. Âî íî äຠìîæ ëèâ³ñòü áëèæ ÷å ï³ä³éòè äî ðå àëü íîñò³, ùî ïðàã íå
äî ïðà âî âî¿, àá ñî ëþò íî¿ ôîð ìè. Âî íî ç ìóæí³ñòþ ïî ðî ä æóº â ö³é ðå àëü íîñò³: íå ïðà âå é íå ñïðà-
âåä ëèâ³ñòü, íå ïðàâ äó é íå ïðà âèëüí³ñòü. ² ñà ìå ÷å ðåç â³ðó, à íå ÷å ðåç ðàö³îíàëüí³ñòü äຠìîæ-
ëèâ³ñòü îñÿã íó òè åâ ðè ñ òè÷ íó ïðè ðî äó «ïðà âà». Ñà ìå ìîæ ëèâ³ñòü çà ïå ðå ÷åí íÿ «ïðà âà» «ïðà âîì»
ïî âåð òຠíîð ìà òèâ íîñò³ ñïðàâæí³é, ïåð âèí íèé ñåíñ. ²äåÿ ðå àëü íî ãî «ïðà âî âî ãî» çà ïå ðå ÷åí íÿ
óðè âàºòüñÿ â ÷è ñ òèé ñâ³ò ìîæ ëè âî ñ òåé, âè áó õຠéî ãî ñâî áî äîþ, ÿê íàé áà æàí³ø³é ìîæ ëè âîñò³.
Ìîæ ëè âîñò³, ÿêà ³ íå äຠóð âà òè ñÿ «çâ’ÿç êó ÷àñ³â». Àëå ïðè öüî ìó ÿê æå âàæ êî ìèñ ëè òè «ñâî áî-
äó». ßê âàæ êî âèç íà âà òè ¿¿ íå ãà òèâ íó ïî òóæí³ñòü. Ìî æå â í³é ³ º äæå ðå ëî é ïî ÷à òîê «ïðà âà»? À
åíåð㳺þ öüî ãî äæå ðå ëà ³ º íå ãà òèâí³ñòü? Íå ãà òèâí³ñòü, ùî áó ëà ó Áî ãà. Íå ãà òèâí³ñòü ÿê çà ñà äà
çà ïå ðå ÷åí íÿ? ßê âàæ êî ñòà âè òè â àá ñî ëþò íó áå çîä íþ ïè òàí íÿ: êèì íå áóâ Áîã íà ïî ÷àò êó ñà ìî-
ãî ñå áå? Ùî ïî ðî ä æóº áî æå ñò âåíí³ñòü â ñèë³ «ïðà âà», ùî çà ïå ðå ÷óº ³ ñà ìî çà ïå ðå ÷óº? Ùî çà âäÿ-
êè «ïðà âó» õî ÷å çà ïå ðå ÷ó âà òè Áîã? ² ÷è õî ÷å ñà ìå ïðà âî áó òè «íå ãà òèâ íîþ» ñè ëîþ Áî ãà? Éî ãî
íîð ìà òèâ íèì «í³ùî»? Ñà ìå íîð ìà òèâí³ñòü «í³ùî» çâ’ÿçóº íàñ ³ç ñòà íîì ïå ðåä ñâî áî äè. Ñà ìå öå
â³ä÷óò òÿ íà ïå ðåä ñâî áî äè º ÷è ñ òîþ ïî òåíö³ºþ «ïðà âà». À òî ìó ³äåÿ ïðà âà íà ìè ñïðèé ìàºòüñÿ ÿê
çà ïå ðå ÷åí íÿ áåç ïðàâ’ÿ ÿê óìî âè íå ñâî áî äè. ² ïðà âî ïðè õî äèòü óñë³ä àíî쳿, ÿê ïî ðî ä æå íå íåþ
çà ïå ðå ÷åí íÿ, ùî çà òâåð ä æóº ñâ³é îñîá ëè âèé ïåð âèí íèé íå ãà òèâ íèé ñåíñ. Ñà ìå ÷å ðåç öå çà ïå ðå-
÷åí íÿ «ïðà âî» ñòâî ðþº ñâîº ³íøå, ñâîþ âëàñ íó ïðàâ äó ÿê ïðà âèëü íèé îá ðàç ó íå ïðà âèëü íî ìó
äçåð êàë³. Çâ³äñè ó «ïðàâ³» çàâæäè º ïåâ íà êðè âèç íà, îá ìàí, ³ëþ çîðí³ñòü. Çà âäÿ êè ö³é ñïî òâî ðå-
íîñò³ ìè ùå ðå àëüí³øå áà ÷è ìî êîíôë³êò íîðì, â³äíî ñèí òà ö³ííî ñ òåé ÿê ìî äóñ³â òðè âèì³ðíî ãî
«ïðà âî âî ãî» ïðî ñòî ðó. Àëå ìîæ ëèâ³ñòü äå ÿ êî ãî «÷åò âåð òî ãî âèì³ðó» âè ñ òó ïຠÿê íàä³ÿ íà ñâî áî-
äó ³ ïî ðÿ òó íîê ñà ìî ãî ïðà âà, ÿê éî ãî âëàñ íà ðå ôëåêñ³ÿ, ³íòðî ñ ïåêö³ÿ òà âíóòð³øíÿ ³íòå ã ðàö³ÿ.
Ïðà âî ìèñ ëèòü ñå áå ÿê àá ñî ëþò íèé ôî êóñ óñ³õ ìîæ ëè âèõ ëþäñü êèõ ³ íå ëþäñü êèõ âèì³ð³â. Ó
ïðà âà çàâæäè º ìîæ ëèâ³ñòü ñòà òè íå ïðà âîì, ïî áà ÷è òè ñâ³é ïåð âèí íèé ñòàí íå ãà òèâ íî¿
ïî òåíö³éíîñò³ ó âñåñâ³ò³, âñå ïîã ëè íà þ ÷ó ïî ðîæ íå ÷ó. Ïðà âî ÿê çà ïå ðå ÷åí íÿ áî æå ñò âåí íî ãî çà ïå-
ðå ÷åí íÿ, äî ëຠ³ ñâ³é âëàñ íèé çà êîí, òà êèé, ùî ïî ðî ä æóº ñâîº ³íøå, ñâî ãî íîð ìà òèâ íî ãî âî ðî ãà.
Ó ÷î ìó áóò òÿ ïðà âà? Ó ïî øó êó, çíà õî ä æåíí³, âè ÿâ ëåíí³ àá ñî ëþò íî¿ æèòòºâîñò³ ñà ìî ãî áóò-
òÿ. Ó ìîæ ëè âîñò³ áó òè «÷è ñ òîþ» äî íîð ìà òèâ íîþ ìîæ ëèâ³ñòþ ñâî áî äè. Ó ìîæ ëè âîñò³ áó òè âëàñ-
íå «ïðà âî âîþ» ìîæ ëèâ³ñòþ âè áî ðó ì³æ «äî á ðîì» ³ «çëîì», «ùà ñ òÿì» ³ «íå ùà ñ òÿì». Çà âäÿ êè
110
Êàòåãîð³ÿïðàâîðîçóì³ííÿ:òåîðåòèêî-ïðàâîâèéàñïåêò
«ïðà âó» ëþ äè íà ñïî êó øຠñâîº ïî òåíö³éíå íå ùà ñ òÿ. Çà âäÿ êè «ïðà âó» ëþäñü êà íå äî ñêî íàë³ñòü
îò ðè ìóº áî æå ñò âåí íèé âèì³ð. Çà âäÿ êè «ïðà âó» çó ìîâ ëþºòüñÿ àïð³îð íà ãð³õîâí³ñòü áóò òÿ. Ïðà âî
ñòຠíîð ìà òèâ íèì ïðî ñòî ðîì ðå àë³çàö³¿ ñâî áî äè ÿê ìîæ ëè âîñò³ ëþ äè íè áó òè ñî áîþ ³ áó òè ³íøîþ.
Øëÿ õè «ïðà âà» íå ñïîâ³äèì³. Íå ñïîâ³äèì³ñòü «ïðà âî âî ãî» ãð³õî ïàä³ííÿ â òî ìó é ïî ëÿ ãàº, ùîá
ëþ äè íà ïî ïðî âèä³ííþ Áî ãà - ñâîºþ ñâî áî äîþ ³ ñòðàæ äàí íÿì ï³çíà ëà ðÿò³âíó ÷è ñ òî òó «ïðà âî âî¿»
â³ðè, â³ðè â ïî çà ìåæ íó ïî ÷àò êîâ³ñòü ñâî ãî ïðè çíà ÷åí íÿ çà çíà òè «ïðà âî âó» ³ñòè íó, ïðàâ äó é ñïðà-
âåä ëèâ³ñòü. Ëþ äè íà îò ðè ìà ëà ñâîº âëàñ íå «ëþäñü êå ïðà âî» - ïðà âî ïðà âè òè ñâî¿ì âëà ñíèì
ëþäñü êèì âèì³ðîì. À òà êîæ ïðà âî íà äî ñÿã íåí íÿ òî ãî, ùî öÿ çà äà íà «ëþ äÿí³ñòü» ñà ìå â î÷àõ
Áî ãà íà áó âຠâ ñîá³ äå ÿ êî¿ íàä ëþäñü êî¿ ñè ëè. ³ðà â ïðà âî, â³ðà ïðà âà ³ ïðà âî â³ðè. Íîð ìà òèâ íà
òð³éöÿ ëþäñü êî¿ äîë³, ùî äà ðóº íàä³þ íà ïî ðÿ òó íîê. Àëå ïî ðÿ òó íîê ëè øå â íîð ìà òèâ íî ìó âèì³ð³
íå áàé äó æî¿ äî íàñ áî æå ñò âåí íî¿ äîë³. Äîë³, ùî âèì³ðþºòüñÿ æåðò âî ïðè íå ñåí íÿì íîð ìà òèâ íîñò³.
Öåé îñ òàíí³é îá ðàç «ïðà âà» çíî âó ïî âåð òຠñå áå äî ïè òàí íÿ ïðî ñå áå. ² ðîç êðè âຠñâîº ³íøå ó
«â³äïîâ³ä³» ó ôîðì³ òåê ñ òó, «â³äïîâ³ä³» ÿê ìî ëèòâ³ çðî çóì³òè, ïðî áà ÷è òè òà âðÿ òó âà òè íà øó íîð-
ìà òèâí³ñòü. Íîð ìà òèâí³ñòü, ÿêà ðîç êðè âàºòüñÿ â êîæí³é 䳿, â êîæ íî ìó àêò³ ºäíîñò³ «ïè òàí íÿ-
â³äïîâ³ä³», â êîæ íî ìó ñèì âîë³÷íî ìó çíà êó, àä ðå ñî âà íî ìó ëîã³ö³ íà øî ãî ðî çó ìó. Êî æåí þðè äè÷-
íèé òåêñò º íîð ìà òèâ íèì äè òÿì «ïè òàí íÿ» ³ «â³äïîâ³ä³» ïðî ñóòü ïðà âà. Íîð ìà òèâí³ñòü
ïîñì³õàºòüñÿ áî ðîòüá³ «ïðà âî âèõ» äó ìîê, ïî çèö³é, äî ê ò ðèí, øê³ë, ÿê³ ïîò³ì ðîçë³òà þòü ñÿ äî ñâî¿õ
ë³êàð³â çàë³êî âó âà òè ñâî¿ «ö³íí³ñí³» ðà íè é ÷è ñ òè òè çà áðóä íåí³ â ÷îð íè ëî ðå àëü íîñò³ þðè äè÷ íå
îïåð³ííÿ. Ïðà âî «çà ñó ä æå íå» íà åâ ðè ñ òè÷ íå ñèì âîë³çó âàí íÿ íà øî ãî íîð ìà òèâ íî ãî íàòõ íåí íÿ.
Ñèì âîë³çó âàí íÿ íà øî ãî ñà ìî âè ïðàâ äàí íÿ. Ïðà âî – ñà ìî òî òîæí³é ñèì âîë íà øî ãî ïî ðÿ òóí êó
÷å ðåç æåð òîâí³ ìó êè íîð ìà òèâ íî ãî ðîçï’ÿò òÿ ñïðà âåä ëè âîñò³, ð³âíîñò³ ³ ñâî áî äè... Ðîçï’ÿò òÿ íà
äèñ êóð ñèâ íî ìó õðåñò³ íîð ìî òâîð ÷îñò³. Òâîð ÷îñò³ çà ïè òó âà òè. Ïðà âî çàâæäè º ïðà âîì ³ â òîé æ
÷àñ º ÷è ìîñü ³íøèì. Àëå ÷è áó äå öå ³íøå «ïðà âîì» ³ ÷è ãî òî âî íèì áó òè?
ÊîñòåíêîÎ.Á.Ïðàâîÿêïðàâîàáîåâðèñòèêàïðàâîçàïèòóâàííÿ
Ó ñòàòò³ îñ ìèñ ëþ þòü ñÿ äå ÿê³ ô³ëî ñîôñüê³ àñ ïåê òè ïðà âà, çî ê ðå ìà ïðà âî çà ïè òó âàí íÿ ÿê îñîá ëè âà ñôå-
ðà ïðà âî ðî çóì³ííÿ. Âêà çóºòüñÿ íà çâ’ÿçîê íîð ìà òèâ íîñò³ ðî çó ìó ç íå íîð ìà òèâ íîþ ñóò òþ áóò òÿ. Ñà ìå öå
ñïî íó êຠðî çóì ïîñò³éíî ïå ðå îö³íþ âà òè ñâîþ âëàñ íó íîð ìà òèâí³ñòü. Ïðà âî é âè ñ òó ïຠîñîá ëè âèì ïî ñå ðåä-
íè êîì ì³æ ðî çó ìîì òà ïðè ðî äîþ ëþ äè íè.
Êëþ÷îâ³ ñëîâà: åâ ðè ñ òè êà ïðà âî ðî çóì³ííÿ, ïðà âî çà ïè òó âàí íÿ, ïðà âî âà íå ãà òèâí³ñòü, ïðà âî âèé âèì³ð
ïðè ðî äè ëþ äè íè.
ÊîñòåíêîÀ.Á.Ïðàâîêàêïðàâîèëèýâðèñòèêàïðàâîâîïðîøàíèÿ
 ñòà òüå îñ ìûñ ëè âà þò ñÿ íå êî òî ðûå ôè ëî ñîô ñêèå àñ ïåê òû ïðà âà, â ÷à ñò íî ñ òè âî ïðî ñ ê ïðà âó êàê îñî-
áàÿ ñôå ðà ïðà âî ïî íè ìà íèÿ. Óêà çû âà åò ñÿ íà ñâÿçü íîð ìà òèâ íî ñ òè óìà ñ íå íîð ìà òèâ íîé ñó òüþ áû òèÿ.
Èìåí íî ýòî ïî áóæ äà åò óì ïî ñòî ÿí íî ïå ðå îöå íè âàòü ñâîþ ñîá ñò âåí íóþ íîð ìà òèâ íîñòü. Ïðà âî è âû ñòó ïà åò
îñî áûì ïî ñðåä íè êîì ìåæ äó ðà çó ìîì è ïðè ðî äîé ÷å ëî âå êà.
Êëþ÷åâûåñëîâà: ýâ ðè ñ òè êà ïðà âî ïî íè ìà íèÿ, ïðà âî âî ïðî øà íèå, ïðà âî âàÿ íå ãà òèâ íîñòü, ïðà âî âîå èç ìå-
ðå íèå ïðè ðî äû ÷å ëî âå êà.
KostenkoA.Rightsashumanorheuristicslaw-questioning
In the article are comprehended some philosophical aspects of the right, in particular to a question to the
right as special sphere of legal understanding. It is underlined communication normative mind legal with a sub-
standard essence of life. It induces mind constantly to overestimate own normative. The right also acts as the
special intermediary between reason and human nature.
Keywords: heuristics of legal understanding, question to the right, legal negativity, legal measurement of
human nature.
ÊîñòåíêîÎ.Á.Ïðàâîÿêïðàâîàáîåâðèñòèêàïðàâîçàïèòóâàííÿ
111
ÊÀÒÅÃÎÐ²ß ÏÐÀÂÎÐÎÇÓ̲ÍÍß: ÒÅÎÐÅÒÈÊÎ-ÏÐÀÂÎÂÈÉ ÀÑÏÅÊÒ
ÏÐÀÂÎ ßÊ ÏÐÀÂÎ ÀÁÎ ÅÂÐÈÑÒÈÊÀ ÏÐÀÂÎÇÀÏÈÒÓÂÀÍÍß
|
| id | nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-63143 |
| institution | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| issn | XXXX-0113 |
| language | Ukrainian |
| last_indexed | 2025-12-07T17:53:08Z |
| publishDate | 2011 |
| publisher | Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України |
| record_format | dspace |
| spelling | Костенко, О.Б. 2014-05-29T19:11:45Z 2014-05-29T19:11:45Z 2011 Право як право або евристика правозапитування / О.Б. Костенко // Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 108-111. — укр. XXXX-0113 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63143 340.1 У статті осмислюються деякі філософські аспекти права, зокрема правозапитування як особлива сфера праворозуміння. Вказується на зв’язок нормативності розуму з ненормативною суттю буття. Саме це спонукає розум постійно переоцінювати свою власну нормативність. Право й виступає особливим посередником між розумом та природою людини. В статье осмысливаются некоторые философские аспекты права, в частности вопрос к праву как особая сфера правопонимания. Указывается на связь нормативности ума с ненормативной сутью бытия.Именно это побуждает ум постоянно переоценивать свою собственную нормативность. Право и выступает особым посредником между разумом и природой человека. In the article are comprehended some philosophical aspects of the right, in particular to a question to the right as special sphere of legal understanding. It is underlined communication normative mind legal with a substandard essence of life. It induces mind constantly to overestimate own normative. The right also acts as the special intermediary between reason and human nature. uk Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України Альманах права Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект Право як право або евристика правозапитування Право как право или евристика правовопрошания Rights as human or heuristics law-questioning Article published earlier |
| spellingShingle | Право як право або евристика правозапитування Костенко, О.Б. Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект |
| title | Право як право або евристика правозапитування |
| title_alt | Право как право или евристика правовопрошания Rights as human or heuristics law-questioning |
| title_full | Право як право або евристика правозапитування |
| title_fullStr | Право як право або евристика правозапитування |
| title_full_unstemmed | Право як право або евристика правозапитування |
| title_short | Право як право або евристика правозапитування |
| title_sort | право як право або евристика правозапитування |
| topic | Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект |
| topic_facet | Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект |
| url | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63143 |
| work_keys_str_mv | AT kostenkoob pravoâkpravoaboevristikapravozapituvannâ AT kostenkoob pravokakpravoilievristikapravovoprošaniâ AT kostenkoob rightsashumanorheuristicslawquestioning |