Праворозуміння в Україні
У статті досліджуються сучасні підходи до праворозуміння в Україні у світлі учень про державу та право. В статье исследуются современные подходы к правопониманию в Украине в свете учений о государстве и праве. In the article considered current approaches to law comprehension in Ukraine in light of s...
Saved in:
| Published in: | Альманах права |
|---|---|
| Date: | 2011 |
| Main Author: | |
| Format: | Article |
| Language: | Ukrainian |
| Published: |
Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України
2011
|
| Subjects: | |
| Online Access: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63144 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Journal Title: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Cite this: | Праворозуміння в Україні / К.О. Настечко // Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 138-140. — Бібліогр.: 7 назв. — укр. |
Institution
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| id |
nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-63144 |
|---|---|
| record_format |
dspace |
| spelling |
Настечко, К.О. 2014-05-29T19:16:26Z 2014-05-29T19:16:26Z 2011 Праворозуміння в Україні / К.О. Настечко // Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 138-140. — Бібліогр.: 7 назв. — укр. XXXX-0113 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63144 340.1 У статті досліджуються сучасні підходи до праворозуміння в Україні у світлі учень про державу та право. В статье исследуются современные подходы к правопониманию в Украине в свете учений о государстве и праве. In the article considered current approaches to law comprehension in Ukraine in light of studies on state and law. uk Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України Альманах права Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект Праворозуміння в Україні Правопонимание в Украине Legal understanding in Ukraine Article published earlier |
| institution |
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| collection |
DSpace DC |
| title |
Праворозуміння в Україні |
| spellingShingle |
Праворозуміння в Україні Настечко, К.О. Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект |
| title_short |
Праворозуміння в Україні |
| title_full |
Праворозуміння в Україні |
| title_fullStr |
Праворозуміння в Україні |
| title_full_unstemmed |
Праворозуміння в Україні |
| title_sort |
праворозуміння в україні |
| author |
Настечко, К.О. |
| author_facet |
Настечко, К.О. |
| topic |
Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект |
| topic_facet |
Категорія праворозуміння: теоретико-правовий аспект |
| publishDate |
2011 |
| language |
Ukrainian |
| container_title |
Альманах права |
| publisher |
Інститут держави і права ім. В.М. Корецького НАН України |
| format |
Article |
| title_alt |
Правопонимание в Украине Legal understanding in Ukraine |
| description |
У статті досліджуються сучасні підходи до праворозуміння в Україні у світлі учень про державу та право.
В статье исследуются современные подходы к правопониманию в Украине в свете учений о государстве и праве.
In the article considered current approaches to law comprehension in Ukraine in light of studies on state and law.
|
| issn |
XXXX-0113 |
| url |
https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/63144 |
| citation_txt |
Праворозуміння в Україні / К.О. Настечко // Альманах права. — 2011. — Вип. 2. — С. 138-140. — Бібліогр.: 7 назв. — укр. |
| work_keys_str_mv |
AT nastečkoko pravorozumínnâvukraíní AT nastečkoko pravoponimanievukraine AT nastečkoko legalunderstandinginukraine |
| first_indexed |
2025-11-26T16:10:10Z |
| last_indexed |
2025-11-26T16:10:10Z |
| _version_ |
1850627435443257344 |
| fulltext |
ÓÄÊ340.1
ÊàòåðèíàÎëåêñàíäð³âíàÍàñòå÷êî,
ìîëîäøèéíàóêîâèéñï³âðîá³òíèê
²íñòèòóòóäåðæàâè³ïðàâà
³ì.Â.Ì.ÊîðåöüêîãîÍÀÍÓêðà¿íè,
êàíäèäàòþðèäè÷íèõíàóê
ÏÐÀÂÎÐÎÇÓ̲ÍÍßÂÓÊÐÀ¯Í²
Ïðà âî ðî çóì³ííÿ – öå ïðî öåñ ³ ðå çóëü òàò ðî çó ìî âî¿ ä³ÿëü íîñò³ ëþ äè íè, ñïðÿ ìî âà íî¿ íà
ï³çíàí íÿ ïðà âà, éî ãî ñïðèé íÿò òÿ ³ â³äíî øåí íÿ äî íüî ãî ÿê äî ö³ë³ñíî ãî ñîö³àëü íî ãî ÿâè ùà.
Ï. Ðàá³íî âè÷ çà çíà ÷àº, ùî ïðà âî ðî çóì³ííÿ – öå ï³çíàí íÿ (ïðà âà), õè áóº, ÿê âè äàºòüñÿ, íà
ëîã³÷íå êî ëî: àä æå ïåðø í³æ äîñë³äæó âà òè (ï³çíà âà òè, óñâ³äî ìëþ âà òè) «ïðà âî», äîñë³äíè êîâ³
ÿê ðàç ³ ñë³ä ïî ïå ðåä íüî çíà òè (âèð³øè òè, êîí ñòà òó âà òè, çà äåê ëà ðó âà òè), à ùî æ ÿâ ëÿº ñî áîþ, íà
éî ãî äóì êó, òå ÿâè ùå, êî ò ðå â³í â³äî á ðà æຠé ïî çíà ÷ຠòåðì³íî-ïî íÿò òÿì ïðà âà. À òàê³ çíàí íÿ,
âî ÷å âèäü, ³ º í³÷èì ³íøèì, ÿê ïðà âî ðî çóì³ííÿì, ïðè íàéìí³ éî ãî ñåð öå âè íîþ [4, ñ. 3-7].
Ïðà âî ðî çóì³ííÿ – öå â³äî á ðà æåí íÿ ó ëþäñüê³é ñâ³äî ìîñò³ çà äî ïî ìî ãîþ òåðì³íî-ïî íÿò òÿ
«ïðà âî» òî ãî ÿâè ùà, ÿêå º ³ñòîò íèì äëÿ ³ñíó âàí íÿ é ðîç âèò êó ñóá’ºêòà. Îò æå, öå ðîç’ÿñ íåí íÿ
(³íòåð ïðå òàö³ÿ) òî ãî, ÿê³ ç âè ùåç ãà äà íèõ ÿâèù â³äî á ðà æà þòü ñÿ ïî íÿò òÿì, ùî ïî çíà ÷å íå òåðì³íîì
«ïðà âî». Äî òà êèõ ÿâèù (ôå íî ìåí³â) íà ëå æà ëè é íà ëå æàòü ïåâí³ ëþäñüê³ ìîæ ëè âîñò³ (ñâî áî äè),
â³äíî ñè íè, ³íòå ðå ñè (ïî òðå áè), 䳿, à òà êîæ ¿õ ïñèõ³÷í³ â³äî á ðà æåí íÿ (ïðà âè ëà ïî âåä³íêè, ³äå¿,
ïî ÷óò òÿ òî ùî).
Îò æå, íå îáõ³äíî ÷³òêî â³äð³çíÿ òè òàê³ äâà ñà ìîñò³éí³ îá’ºêòè, ôå íî ìå íè: ïåð øèé – öå ïðà-
âî ÿâè ùà (òîá òî ò³ ÿâè ùà, êîòð³ ó ëþäñüê³é ñâ³äî ìîñò³ â³äî á ðà æà þòü ñÿ ïî íÿò òÿì, ÿêå ïî çíà-
÷àºòüñÿ ñëî âîì «ïðà âî» àáî ³íøèì ñëî âîì ÷è çíà êîì, îä íî çíà÷ íèì ³ç âêà çà íèì òåðì³íîì); à
äðó ãèé – öå ïðà âî íàç âè (òîá òî ñëî âà àáî æ ³íø³ çíà êè, ùî âè êî ðè ñ òî âó þòü ñÿ äëÿ íà çè âàí íÿ,
«ìàð êó âàí íÿ» òà êèõ ïî íÿòü) [3].
Ââà æàºìî, ùî ïðà âî ðî çóì³ííÿ âïëè âຠíà òå, ÿê³ ïðà âîâ³ íîð ìè áó äóòü ó ìàé áóò íü î ìó ðå ãó-
ëþ âà òè ïî âåä³íêó ãðî ìà äÿí â êðà¿í³.
Â. Êîïºé÷è êîâ çà çíà ÷àº, ùî ëþ äè íà, çì³íþ þ ÷è óìî âè æèò òÿ çì³íþºòüñÿ ñà ìà [1, ñ. 11].
Ëþ äè – íå â àá ñò ðàêö³¿, à â ÿêîñò³ ä³éñíî æè âèõ, îñîá ëè âèõ ³íäèâ³ä³â – öå ñóñï³ëüñòâî. ßê³ º
³íäèâ³äè, òà êèé é ñà ìèé öåé ñóñï³ëüíèé çâ’ÿçîê. Ç ïëè íîì ÷à ñó çì³íþ þòü ñÿ ìî òè âè ïî âåä³íêè
ëþ äåé, ¿õ ³íòå ðå ñè, çì³ñò ³ ôîð ìè ñà ìî¿ ïî âåä³íêè, ùî ó ïîâí³é ì³ð³ ïî âèí íî âðà õî âó âà òè ñÿ ç
ìå òîþ çà áåç ïå ÷åí íÿ åôåê òèâ íîñò³ ïðà âà [1, ñ. 14], âèç íà ÷à òè ñïðÿ ìî âàí³ñòü íà ôîð ìó âàí íÿ ëþ äè-
íè, ÿêà âò³ëèòü ó ñîá³ óñ³ ðè ñè ô³çè÷ íî äî ñ êî íà ëî¿ òà âñå ñòî ðîí íüî ðîç âè íó òî¿ îñî áè ñ òîñò³ [1, ñ.
18-19]. Äåð æà âà íå ñòâî ðþº ïðà âà. Çà âäàí íÿ ä³éñíî äå ìî êðà òè÷ íî¿ äåð æà âè ïî ëÿ ãຠâ òî ìó, ùîá
íàéá³ëüø ïî âíî â³äî á ðà çè òè òà çàêð³ïè òè ó ä³þ÷î ìó çà êî íî äàâñòâ³ ïðè òà ìàíí³ ëþäñüê³é îñî áè ñ-
òîñò³ ïðà âà òà ñâî áî äè, íå ïå ðå âè ùó þ ÷è ïî òðåá ñóñï³ëüñòâà, âèç íà ÷è òè ¿¿ îáîâ’ÿç êè [1, ñ. 22].
Îò æå, íîð ìà ïðà âà ìຠâ³äïîâ³äà òè ïî òðå áàì ³ âè ìî ãàì ñó ÷àñ íî ãî ñóñï³ëüñòâà, áó òè éî ãî þðè-
äè÷ íèì «â³äî á ðà æåí íÿì».
Ï. Íåä áàé ëî â³äì³÷àº, ùî â áà ãà òü îõ àê òàõ ÷è îê ðå ìèõ ¿õ ÷à ñ òè íàõ ì³ñòÿòü ñÿ ð³çí³ ìî òè âó-
âàí íÿ äî âè äàí íÿ çà êî íî äàâ ÷èõ àêò³â, äåê ëà ðàö³é çà ãàëü íî ïîë³òè÷ íî ãî õà ðàê òå ðó, çà ãàëü íî-
ïîë³òè÷í³ âèñ íîâ êè, ïðî ãî ëî øó þòü ñÿ ëî çóí ãè, çà êëè êè òà ïî áà æàí íÿ. Íå º íîð ìà ìè ïðà âà ð³çí³
ïî ÿñ íåí íÿ, ïðèì³òêè ó çà êî íàõ, äå â³äñóòí³ ïðè ïè ñè çà ãàëü íî îáîâ’ÿç êî âî ãî õà ðàê òå ðó [2, ñ. 74].
Çà çíà ÷è ìî, ùî ñë³ä ðîçð³çíÿ òè çà ãàëü íî îáîâ’ÿç êîâ³ñòü íîð ìè ïðà âà òà ¿¿ ³ìïå ðà òèâí³ñòü. Î. Ñêà-
êóí ñòâåð ä æóº, ùî íîð ìà ïðà âà – öå çà ãàëü íî îáîâ’ÿç êî âå ïðà âè ëî ïî âåä³íêè, ÿêå âè õî äèòü â³ä
äåð æà âè ³ ïî âèí íå ñïðèé ìà òè ñÿ ÿê êåð³âíèöòâî äî 䳿, êî ò ðå íå ï³äëÿ ãຠîá ãî âî ðåí íþ ùî äî
äîö³ëüíîñò³. ²ìïå ðà òèâí³ íîð ìè – öå íîð ìè, ùî âè ðà æà þòü ó êà òå ãî ðè÷ íèõ ðîç ïî ðÿ ä æåí íÿõ äåð-
æà âè ÷³òêî ïî çíà ÷åí³ ä³¿ ³ íå äî ïó ñ êà þòü í³ÿêèõ â³äõè ëåíü â³ä âè ÷åðï íî ãî ïå ðåë³êó ïðàâ ³ îáîâ
‘ÿçê³â ñóá’ºêò³â. ²íàê øå: ³ìïå ðà òèâí³ íîð ìè ïðÿ ìî íà êà çó þòü ïðà âè ëà ïî âåä³íêè. Äèñ ïî çè òèâí³
– íîð ìè, ó ÿêèõ äåð æà âà íà êà çóº âàð³àíò ïî âåä³íêè, àëå ÿê³ äîç âî ëÿ þòü ñòî ðî íàì ðå ãó ëü î âà íèõ
â³äíî ñèí ñà ìèì âèç íà ÷à òè ïðà âà é îáîâ’ÿç êè â îê ðå ìèõ âè ïàä êàõ (ðîçï³çíà þòü ñÿ ÷å ðåç ôîð ìó-
ëþ âàí íÿ: «çà â³äñóò íîñò³ ³íøî¿ óãî äè», «ÿê ùî ³íøå íå âñòà íîâ ëå íî â äî ãî âîð³» òà ³í.). ²íàê øå:
äèñ ïî çè òèâí³ íîð ìè íà äà þòü ñâî áî äó âè áî ðó ïî âåä³íêè [6, ñ. 275]. Îò æå, çà ãàëü íî îáîâ’ÿç êîâ³ñòü
íîð ìè ïðà âà – öå ¿¿ þðè äè÷ íà îç íà êà. Ïðî òå, ³ìïå ðà òèâí³ òà äèñ ïî çè òèâí³ íîð ìè – öå âè äè íîðì
ïðà âà. Ïî âèí íà ³ñíó âà òè ïåâ íà òåõí³êà íà ïè ñàí íÿ íîð ìè ïðà âà, ÿêà îä íî ÷àñ íî ìຠâðà õî âó âà òè
¿¿ çà ãàëü íî îáîâ’ÿç êî âèé õà ðàê òåð ³ ïðè öüî ìó áó òè ñïðÿ ìî âà íà àáî íà âñòà íîâ ëåí íÿ ³ìïå ðà òèâ-
138
Êàòåãîð³ÿïðàâîðîçóì³ííÿ:òåîðåòèêî-ïðàâîâèéàñïåêò
íî ãî ïðà âè ëà ïî âåä³íêè àáî äèñ ïî çè òèâ íî ãî, îá ðà íî ãî íà ðîç ñóä ñòîð³í ïðà âè ëà ïî âåä³íêè. Ïðè
öüî ìó, âî íà íå ïî âèí íà ì³ñòè òè çàé âèõ, íå þðè äè÷ íèõ ñë³â, ñëî âî ñïî ëó ÷åíü, ðîç äóì³â, ïðî ïî çèö³é
ïðî ÿê³ çà çíà ÷ຠÏ. Íåä áàé ëî.
Ââà æàºìî, ùî ñë³ä ïðàã íó òè òî ãî, ùîá â³ðíî îáè ðà þ ÷è ñëî âà, ÿê³ ñêëà äà þòü íîð ìó ïðà âà,
âêëà äà òè ó íå¿ ìàê ñè ìàëü íî ïî âíèé, ÷³òêèé òà îä íî çíà÷ íî ñïðèé íÿ òèé çì³ñò. Çâà æà þ ÷è íà òå,
ùî íîð ìà ïðà âà º ïðî äóê òîì ä³ÿëü íîñò³ ëþ äè íè, ¿¿ ³íòå ëåê òó àëü íèõ çä³áíî ñ òåé, ðî çó ìó, ñë³ä çâåð-
íó òè óâà ãó íà òå, ùî ïè ñà òè íîð ìè ïðà âà ìà þòü ôàõ³âö³-þðè ñ òè, çäàòí³ äî àíàë³çó, òàê³, ùî âì³ëî
âî ëîä³þòü ìî âîþ, ïå ðåä áà ÷à þòü ìîæ ëèâ³ âàð³àí òè òà íàñë³äêè ¿¿ ìàé áóò íü î ãî çà ñòî ñó âàí íÿ. Íîð-
ìà ïðà âà ìຠñëó ãó âà òè óò âåð ä æåí íþ ïðèí öè ïó âåð õî âåí ñò âà ïðà âà ó ñóñï³ëüñòâ³, áó äó ÷è þðè-
äè÷ íîþ ñêëà äî âîþ íîð ìà òèâ íî-ïðà âî âî ãî àê òà; â³äî á ðà æà òè ñó ÷àñ íèé ñòàí ñóñï³ëüíèõ â³äíî ñèí,
ùî ñêëà äà þòü ñÿ ó ñóñï³ëüñòâ³; ñïðè ÿ òè óò âåð ä æåí íþ ïðàâ òà ñâî áîä ëþ äè íè ³ ãðî ìà äÿ íè íà ó
ïðà âîâ³é äåð æàâ³.
Ò. Òà ðà õî íè÷ ââà æàº, ùî ñüî ãîäí³ àê òó àë³çóºòüñÿ íå îáõ³äí³ñòü ïå ðå îñ ìèñ ëåí íÿ êîí öåï òó àëü-
íèõ çà ñàä ïðà âî ðî çóì³ííÿ ó íà ïðÿì³ ³íòå ã ðó âàí íÿ ïðà âî âèõ øê³ë ³ ñòâî ðåí íÿ ö³ë³ñíî¿ êîí öåïö³¿
ïðà âî ðî çóì³ííÿ. ²íòå ã ðà òèâ íèé ï³äõ³ä äî ïðà âà, ÿêèé âçÿ òî çà îñ íî âó â ïðî öåñ³ àíàë³çó ïðà âî âî-
ãî ðå ãó ëþ âàí íÿ ³ ïðà âî âî ãî âïëè âó ìຠñïðèé ìà òè ñÿ íå ÿê ìå õàí³÷íå ïîºäíàí íÿ ð³çíèõ ï³äõîä³â,
à ïî âè íåí ñòà òè óçà ãàëü íåí íÿì âàæ ëè âèõ ïî çèö³é îñ íîâ íèõ øê³ë ïðà âî ðî çóì³ííÿ, ùî ñïðè ÿ òè ìå
íà äàí íþ ïðà âó íå ò³ëüêè íîð ìà òèâ íî ãî õà ðàê òå ðó, à é ñîö³àëü íî ãî òà ïñè õî ëîã³÷íî ãî âèì³ðó [7,
ñ. 85].
Î. Ñêà êóí çà çíà ÷àº, ùî ³íòå ã ðàëü íà êîí öåïö³ÿ ïðà âî ðî çóì³ííÿ âè íè êຠíà îñ íîâ³ ä³àëî ãó
âñ³õ øê³ë ³ òå÷³é ó ñó ÷àñ íî ìó ïðà âî çíàâñòâ³, ÿê çàõ³äíèõ, òàê ³ ñõ³äíèõ. ²íòå ã ðàëü íà êîí öåïö³ÿ
ïðà âî ðî çóì³ííÿ ïî ëÿ ãຠíå â ìå õàí³÷íî ìó ïîºäíàíí³ ñó ïå ðå÷ ëè âèõ ïî çèö³é, à ó ñèí òåç³ òå î ðå òè÷-
íî çíà ÷ó ùèõ ìî ìåíò³â, îï ðàöü î âà íèõ êîí êó ðó þ ÷è ìè íà óêî âè ìè òå îð³ÿìè, âè õî äîì íà íî âèé
ð³âåíü ¿õ óçà ãàëü íåí íÿ. Ñå ðåä ³íòå ã ðàëü íèõ êîí öåïö³é ïðà âî ðî çóì³ííÿ àâ òîð â³ääຠïå ðå âà ãó
êî ìóí³êà òèâí³é, çã³äíî ç ÿêîþ ïðà âî ïî ðî ä æóºòüñÿ êî ìóí³êà òèâ íîþ ä³ÿëüí³ñòþ ëþ äåé ³ âè íè êàº
ÿê ó äåð æàâ³, òàê ³ áåç ïî ñå ðåä íüî ó ñóñï³ëüñòâ³ [6, ñ. 226-227].
Ò. Òà ðà õî íè÷ ââà æàº, ùî âàæ ëè âè ìè ìî ìåí òà ìè ó äî ñÿã íåíí³ ìå òè ³íòå ã ðó âàí íÿ ïðà âî âèõ
øê³ë ïðà âî ðî çóì³ííÿ ìຠáó òè äî òðè ìàí íÿ ïåâ íèõ âè ìîã – âàæ ëè âå çíà ÷åí íÿ â ïðî öåñ³
äîñë³äæåí íÿ ïðà âî âî ãî ðå ãó ëþ âàí íÿ ìຠáó òè â³äâå äå íå âëàñí³é ñâ³òî ãëÿäí³é ïî çèö³¿ äîñë³äíè êà,
âñòà íîâ ëåí íÿ ³ñòè íè ìຠçä³éñíþ âà òè ñÿ çà äî ïî ìî ãîþ îá’ºêòèâ íî îá ðà íî ãî êðè òåð³þ (³íòå ðåñ,
ìå òà òî ùî), ìà þòü âðà õî âó âà òè ñÿ ò³ ôàê òî ðè, ÿê³ îáó ìîâ ëþ þòü íå îáõ³äí³ñòü àíàë³çó çà çíà ÷å íî ãî
ïðåä ìå òà ³ âïëè âà þòü íà ïðî öåñ äîñë³äæåí íÿ, îá´ðóí òî âàí³ ïî ëî æåí íÿ ³ âèñ íîâ êè ïî âèíí³ ìà òè
ïðàê òè÷ íå ñïðÿ ìó âàí íÿ ³ ïî äàëü øèé ïåð ñïåê òèâ íèé ðîç âè òîê [7, ñ. 85].
Îñ òàíí³ì ÷à ñîì ðîç âè âàºòüñÿ øè ðî êå ðî çóì³ííÿ ïðà âà. Ïðè õèëü íè êè öüî ãî íà ïðÿ ìó âè õî-
äÿòü ç òî ãî, ùî ïî íÿò òÿ ïðà âà ì³ñòèòü ó ñîá³ íå ò³ëüêè íîð ìè, àëå é ³íø³ ïðà âîâ³ ÿâè ùà: ïðà-
âîñâ³äîì³ñòü, ïðà âîâ³äíî ñè íè, ñóá’ºêòèâí³ ïðà âà, àê òè çà ñòî ñó âàí íÿ ïðà âà òà ³í.
Ïðà âîñâ³äîì³ñòü º íå îáõ³äíîþ óìî âîþ ñòâî ðåí íÿ íîðì ïðà âà, ¿õ òî÷ íî¿ òà ïî âíî¿ ðå àë³çàö³¿.
Âî íà âè ñ òó ïຠôàê òî ðîì ïî âà ãè äî ïðà âà.
Í. Îí³ùåí êî ïè øå, ùî â ðå ãó ëþ âàíí³ ñóñï³ëüíèõ â³äíî ñèí ïðà âî âçàºìî䳺 ç ìî ðàë ëþ. Äëÿ
ïî ÿñ íåí íÿ ïðà âî âèõ íîðì íå îáõ³äíèé íå ò³ëüêè ¿õ âñåá³÷íèé àíàë³ç ç óðà õó âàí íÿì ³äåé ïðà âî âî¿
ñâ³äî ìîñò³ ñóñï³ëüñòâà. Çà ñòî ñó âàí íÿ íîðì ïðà âà ïî òðå áóº ïðî íèê íåí íÿ â ìî ðàëü íó îö³íêó
æèòòºâèõ â³äíî ñèí, îá ñòà âèí ó êîí êðåòí³é þðè äè÷ íî çíà ÷óù³é ñïðàâ³. Àíàë³ç ìî ðàëü íèõ â³äíî-
ñèí òà ¿õ îö³íêà ìà þòü îñîá ëè âå çíà ÷åí íÿ ïðè ðîç ãëÿä³ øëþá íî-ñ³ìåé íèõ, à òà êîæ áà ãà òü îõ
öèâ³ëüíèõ òà êðèì³íà ëü íèõ ñïðàâ [5, ñ. 55].
Íà íà øó äóì êó, ñó ÷àñ íèé ï³äõ³ä äî ïðà âî ðî çóì³ííÿ ìຠîñ íî âó âà òè ñÿ íà îá’ºêòèâ íî ìó
ñïðèé íÿòò³ ïðà âà óñ³ìà ÷ëå íà ìè ñóñï³ëüñòâà. Ôîð ìó âàí íÿ òà êî ãî ï³äõî äó äî ïðà âî ðî çóì³ííÿ äîç-
âî ëèòü ñüî ãîäí³ ëþ äèí³ ³ ãðî ìà äÿ íè íó íà ëåæ íèì ÷è íîì ðå àë³çî âó âà òè ñâî¿ ïðà âà òà çà õè ùà òè ¿õ.
Çà äëÿ äî ñÿã íåí íÿ ö³º¿ ìå òè, ñë³ä ðîç âè âà òè ïðà âîñâ³äîì³ñòü ãðî ìà äÿí, ï³äâè ùè òè ð³âåíü íà â÷àí-
íÿ ïðà âó ó øêî ëàõ, ã³ìíàç³ÿõ, ë³öå ÿõ â Óê ðà¿í³.
Þ. Øåì øó ÷åí êî íå îä íî ðà çî âî ó ñâî¿õ âè ñ òó ïàõ â³äì³÷àâ, ùî çà ãàëü íî ãî êóð ñó ïðà âî çíàâ ñò-
âà íå äî ñòàò íüî äëÿ ôîð ìó âàí íÿ ðî çóì³ííÿ ïî íÿò òÿ ïðî ïðà âî. Øê³ëüíèé êóðñ ïå ðåä áà ÷ຠâèâ-
÷åí íÿ ïðà âà ïðî òÿ ãîì îä íî ãî ðî êó, íå íà âñ³õ ôà êóëü òå òàõ ïå ðåä áà ÷å íî âèâ ÷åí íÿ ïðà âà ïðî òÿ ãîì
íà â÷àí íÿ àá³òóð³ºíòà ìè. Íà ïðè êëàä, ó Ìàð³óïîëüñü êî ìó ì³ñüêî ìó ë³öå¿ ïðî òÿ ãîì íà â÷àí íÿ êóðñ
ïðà âà âèâ ÷àºòüñÿ îäèí ð³ê, àëå º ñïåö³àëü íà ãðó ïà ç ïðà âî çíàâ ñò âà òà åêî íîì³êè, â ìå æàõ Íà óêî-
âî ãî ë³öåéñü êî ãî ñï³âòî âà ðè ñò âà 䳺 ñåêö³ÿ ïðà âî çíàâ ñò âà, â ÿê³é óñ³ îõî÷³ ìî æóòü ï³äâè ùè òè ñâ³é
ð³âåíü çíàíü ïðî ïðà âî ³ íàâ³òü âèç íà ÷è òè ñÿ ç ìàé áóò íü îþ ïðî ôåñ³ºþ. Ðîç âèò êîâ³ àíàë³òè÷ íèõ
çä³áíî ñ òåé øêî ëÿð³â ³ ñòó äåíò³â ñïðè ÿ þòü ñïåö³àë³çî âàí³ çà õî äè îð ãàí³çî âàí³ Ìà ëîþ àêà äåì³þ
Íàñòå÷êîÊ.Î.Ïðàâîðîçóì³ííÿâÓêðà¿í³
139
íà óê, ÿê³ ïå ðåä áà ÷à þòü âèð³øåí íÿ ïðàê òè÷ íèõ çà âäàíü, çà îõî ÷ó þòü äî çàé íÿò òÿ íà óêîþ. Ñë³ä
â³äì³òè òè, ùî â ²íñòè òóò³ äåð æà âè ³ ïðà âà ³ì. Â. Ì. Êî ðåöü êî ãî ÍÀÍ Óê ðà¿íè 䳺 Ðà äà ìî ëî äèõ
â÷å íèõ, ä³ÿëüí³ñòü ÿêî¿ ñïðÿ ìî âà íà íà ðîç âè òîê òà ï³äòðèì êó ðîá³ò ìî ëî äèõ â÷å íèõ. ijÿëüí³ñòü
Ðà äè ïå ðåä áà ÷ຠíå ëè øå îð ãàí³çàö³þ ³ ïðî âå äåí íÿ êîí ôå ðåíö³é, àëå é ó÷àñòü íà óêîâö³â ó ðî áîò³
³ç îö³íêè ðîá³ò øêî ëÿð³â, ÿê³ áå ðóòü ó÷àñòü â êîí êóð ñàõ ç ïðà âî âî¿ òå ìà òè êè, à òà êîæ âèç íà ÷àº
àê òó àëüí³ íà ïðÿ ìè ïî äàëü øèõ íà óêî âèõ äîñë³äæåíü.
Ñïèñîêë³òåðàòóðè:
1. Êîïåé÷èêîâÂ.Â. Ïðà âà ÷å ëî âå êà: ìè ôû è ðå àëü íîñòü / Â. Â. Êî ïåé ÷è êîâ. – Ê.: Âè ùà øêî ëà, 1987. –
86 ñ.
2. ÍåäáàéëîÏ.Å. Ñî âåò ñêèå ñî öè à ëè ñ òè ÷å ñ êèå ïðà âî âûå íîð ìû / Ï. Å. Íåä áàé ëî. – Ëüâîâ: Èçä-âî
Ëüâîâ ñêî ãî óíè âåð ñè òå òà, 1959. – 169 ñ.
3. Îí³ùåíêî Í. Ì. Çì³ñòî âíî-ôóíêö³îíàëüí³ õà ðàê òå ðè ñ òè êè ïðà âà (âè òî êè, ïî ñòó ëà òè, ïðèí öè ïè,
ôóíêö³¿) / Í. Ì. Îí³ùåí êî / Ïðà âî âà äåð æà âà. – Âè ïóñê 21. – Ê.: ²í-ò äåð æà âè ³ ïðà âà ³ì. Â. Ì. Êî ðåöü-
êî ãî ÍÀÍ Óê ðà¿íè, 2010. – Ñ. 53-58.
4. Ðàá³íîâè÷Ï.Ì. Ïðà âî ðî çóì³ííÿ ÿê ôóí äà ìåíò þðè äè÷ íî¿ íà óêè ³ ïðàê òè êè / Ï. Ì. Ðàá³íî âè÷ //
Þðè äè÷ íèé â³ñíèê Óê ðà¿íè. – 2006. –¹ 44. – Ñ. 8-9.
5. Ðàá³íîâè÷Ï.Ì. Ñóòí³ñòü ïðà âî ðî çóì³ííÿ / Ï. Ì. Ðàá³íî âè÷ // Ïðà âî Óê ðà¿íè. – 2007. – ¹ 9. –
Ñ. 3-7.
6. ÑêàêóíÎ.Ô. Òå îð³ÿ äåð æà âè ³ ïðà âà: [ï³äðó÷ íèê] / Î. Ô. Ñêà êóí / [ïåð. ç ðîñ.]. – Õ.: Êîí ñóì,
2001. – 656 ñ.
7. Òàðàõîíè÷ Ò. ². Ïðà âî ðî çóì³ííÿ ÿê òå î ðå òè÷ íå ï³ä´ðóí òÿ äîñë³äæåí íÿ ïðà âî âî ãî ðå ãó ëþ âàí íÿ /
Ò. ². Òà ðà õî íè÷ / Ïðà âî âà äåð æà âà. – Âè ïóñê 21. – Ê.: ²í-ò äåð æà âè ³ ïðà âà ³ì. Â. Ì. Êî ðåöü êî ãî ÍÀÍ
Óêðà¿íè, 2010. – Ñ. 80-87.
Íàñòå÷êîÊ.Î.Ïðàâîðîçóì³ííÿâÓêðà¿í³
Ó ñòàòò³ äîñë³äæó þòü ñÿ ñó ÷àñí³ ï³äõî äè äî ïðà âî ðî çóì³ííÿ â Óê ðà¿í³ ó ñâ³òë³ ó÷åíü ïðî äåð æà âó òà
ïðà âî.
Êëþ÷îâ³ñëîâà: ïðà âî ðî çóì³ííÿ, äåð æà âà, ïðà âî.
Íàñòå÷êîÅ.À.ÏðàâîïîíèìàíèåâÓêðàèíå
 ñòà òüå èñ ñëå äó þò ñÿ ñî âðå ìåí íûå ïîä õî äû ê ïðà âî ïî íè ìà íèþ â Óê ðà è íå â ñâå òå ó÷å íèé î ãî ñó äàð-
ñò âå è ïðà âå.
Êëþ÷åâûåñëîâà: ïðà âî ïî íè ìà íèå, ãî ñó äàð ñò âî, ïðà âî.
NastechkaC.LegalunderstandinginUkraine
In the article considered current approaches to law comprehension in Ukraine in light of studies on state
and law.
Keywords: legal understating, state, law.
140
Êàòåãîð³ÿïðàâîðîçóì³ííÿ:òåîðåòèêî-ïðàâîâèéàñïåêò
ÊÀÒÅÃÎÐ²ß ÏÐÀÂÎÐÎÇÓ̲ÍÍß: ÒÅÎÐÅÒÈÊÎ-ÏÐÀÂÎÂÈÉ ÀÑÏÅÊÒ
ÏÐÀÂÎÐÎÇÓ̲ÍÍß Â ÓÊÐÀ¯Í²
|