Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс
Выполнены численные расчеты эволюции орбит модельных и реальных тел пояса Койпера на длительные интервалы времени. Учитывались гравитационные возмущения от всех больших планет, а для мелких частиц — и негравитационный эффект Пойнтинга — Робертсона. Показано, что широкий разброс орбит тел пояса Койпе...
Збережено в:
| Опубліковано в: : | Кинематика и физика небесных тел |
|---|---|
| Дата: | 2010 |
| Автор: | |
| Формат: | Стаття |
| Мова: | Російська |
| Опубліковано: |
Головна астрономічна обсерваторія НАН України
2010
|
| Теми: | |
| Онлайн доступ: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/73259 |
| Теги: |
Додати тег
Немає тегів, Будьте першим, хто поставить тег для цього запису!
|
| Назва журналу: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Цитувати: | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс / А.М. Казанцев // Кинематика и физика небесных тел. — 2010. — Т. 26, № 5. — С. 50-62. — Бібліогр.: 11 назв. — рос. |
Репозитарії
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| _version_ | 1859758085650776064 |
|---|---|
| author | Казанцев, А.М. |
| author_facet | Казанцев, А.М. |
| citation_txt | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс / А.М. Казанцев // Кинематика и физика небесных тел. — 2010. — Т. 26, № 5. — С. 50-62. — Бібліогр.: 11 назв. — рос. |
| collection | DSpace DC |
| container_title | Кинематика и физика небесных тел |
| description | Выполнены численные расчеты эволюции орбит модельных и реальных тел пояса Койпера на длительные интервалы времени. Учитывались гравитационные возмущения от всех больших планет, а для мелких частиц — и негравитационный эффект Пойнтинга — Робертсона. Показано, что широкий разброс орбит тел пояса Койпера в координатах большая полуось — эксцентриситет объясняется их эволюцией за миллионы лет. Относительный вклад крупных тел и метеорных частиц из пояса Койпера в околоземный комплекс должен быть крайне малым.
Виконано чисельні розрахунки еволюції орбіт модельних і реальних тіл поясу Койпера на тривалі інтервали часу. Враховувалися гравітаційні збурення від всіх великих планет, а для дрібних частинок — і негравітаційний ефект Пойнтінга — Робертсона. Показано, що широкий розкид орбіт тіл поясу Койпера в координатах велика піввісь— ексцентриситет пояснюється їхньою еволюцією за мільйони років. Відносини внесок великих тіл і метеорних часток з поясу Койпера в біляземний комплекс повинен бути вкрай мати.
Numerical calculations of orbit evolutions of model and real bodies of the Kuiper belt are carried out on prolonged intervals. Gravitational perturbations from all major planets and in addition the Pointing — Robertson non-gravitational effect for small particles are taken into account. It is shown that a wide orbit scattering of the real Kuiper belt bodies in semimajor axis — eccentricity co-ordinates is explained by their evolution during millions of years. The conclusion is made that the relative contribution of large bodies and meteor particles from the Kuiper belt to the near-Earth complex should be very small.
|
| first_indexed | 2025-12-02T01:56:55Z |
| format | Article |
| fulltext |
ÄÈÍÀÌÈÊÀ È ÔÈÇÈÊÀ ÒÅË
ÑÎËÍÅ×ÍÎÉ ÑÈÑÒÅÌÛ
ÓÄÊ 523.24+523.68
À. Ì. Êàçàíöåâ
Àñòðîíîìè÷åñêàÿ îáñåðâàòîðèÿ
Êèåâñêîãî íàöèîíàëüíîãî óíèâåðñèòåòà èìåíè Òàðàñà Øåâ÷åíêî
04053 Êèåâ-53, óë. Îáñåðâàòîðíàÿ 3
Îðáèòàëüíàÿ ñòðóêòóðà ïîÿñà Êîéïåðà è åãî âêëàä
â îêîëîçåìíûé àñòåðîèäíî-ìåòåîðíûé êîìïëåêñ
Âû ïîë íå íû ÷èñ ëåí íûå ðàñ ÷å òû ýâî ëþ öèè îðáèò ìî äåëü íûõ è ðå àëü -
íûõ òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà íà äëè òåëü íûå èí òåð âà ëû âðå ìå íè. Ó÷è òû âà -
ëèñü ãðà âè òà öè îí íûå âîç ìó ùå íèÿ îò âñåõ áîëü øèõ ïëà íåò, à äëÿ
ìåë êèõ ÷àñ òèö — è íå ãðà âè òà öè îí íûé ýô ôåêò Ïîé íòèí ãà — Ðî -
áåðòñî íà. Ïî êà çà íî, ÷òî øè ðî êèé ðàç áðîñ îðáèò òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà
â êî îð äè íà òàõ áîëü øàÿ ïî ëó îñü — ýêñ öåí òðè ñè òåò îá ú ÿñ íÿ åò ñÿ èõ
ýâî ëþ öè åé çà ìèë ëè î íû ëåò. Îòíî ñè òåëü íûé âêëàä êðóï íûõ òåë è ìå -
òå îð íûõ ÷àñ òèö èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â îêî ëî çåì íûé êîì ïëåêñ äîë æåí
áûòü êðàé íå ìàëûì.
ÎÐÁ²ÒÀËÜÍÀ ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÓ ÊÎÉÏÅÐÀ ² ÉÎÃÎ ÂÍÅÑÎÊ Ó
Á²ËßÇÅÌÍÈÉ ÀÑÒÅÐίÄÍÎ-ÌÅÒÅÎÐÍÈÉ ÊÎÌÏËÅÊÑ, Êà çàí -
öåâ À. Ì. — Âè êî íà íî ÷è ñåëüí³ ðîç ðà õóí êè åâî ëþö³¿ îðá³ò ìî äåëü íèõ ³
ðå àëü íèõ ò³ë ïî ÿ ñó Êîé ïå ðà íà òðè âàë³ ³íòåð âà ëè ÷àñó. Âðà õî âó âà ëè ñÿ
ãðàâ³òàö³éí³ çáóðåííÿ â³ä âñ³õ âå ëè êèõ ïëà íåò, à äëÿ äð³áíèõ ÷àñ òè íîê
— ³ íå ãðàâ³òàö³éíèé åôåêò Ïîéíò³íãà — Ðî áåð òñî íà. Ïî êà çà íî, ùî
øè ðî êèé ðîç êèä îðá³ò ò³ë ïî ÿ ñó Êîé ïå ðà â êî îð äè íà òàõ âå ëè êà ï³ââ³ñü
— åê ñöåí òðè ñè òåò ïî ÿñ íþºòüñÿ ¿õíüîþ åâî ëþö³ºþ çà ì³ëüéî íè ðîê³â.
³äíîñ íèé âíå ñîê âå ëè êèõ ò³ë ³ ìå òå îð íèõ ÷àñ òîê ç ïîÿñó Êîéïåðà â
á³ëÿçåìíèé êîìïëåêñ ïîâèíåí áóòè âêðàé ìàëèé.
THE ORBITAL STRUCTURE OF THE KUIPER BELT AND ITS CONTRI -
BUTION TO THE NEAR-EARTH ASTEROID-METEOR COMPLEX, by
Kazantsev A. M. — Nu mer i cal cal cu la tions of or bit evo lu tions of model and
real bod ies of the Kuiper belt are car ried out on pro longed in ter vals.
Gravitational per tur ba tions from all ma jor plan ets and in ad di tion the
Point ing — Rob ert son non-grav i ta tional ef fect for small par ti cles are taken
50
ÊÈÍÅÌÀÒÈÊÀ
È ÔÈÇÈÊÀ
ÍÅÁÅÑÍÛÕ
ÒÅË òîì 26 ¹ 5 2010
© À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ, 2010
51
ÎÐÁÈÒÀËÜÍÀß ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÀ ÊÎÉÏÅÐÀ
into ac count. It is shown that a wide or bit scat ter ing of the real Kuiper belt
bod ies in semimajor axis — ec cen tric ity co-or di nates is ex plained by their
evo lu tion dur ing mil lions of years. The con clu sion is made that the rel a tive
con tri bu tion of large bod ies and meteor par ti cles from the Kuiper belt to the
near-Earth com plex should be very small.
ÂÂÅÄÅÍÈÅ
Îòêðû òèå ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â êîí öå ïðî øëî ãî ñòî ëå òèÿ ñó ùåñ òâåí íî ïî -
âëè ÿ ëî íà âçãëÿ äû î ïðî èñ õîæ äå íèè òåë Ñîë íå÷ íîé ñèñ òå ìû. Ýòîò
êîì ïëåêñ ìà ëûõ òåë ñå ãî äíÿ ñ÷è òà åò ñÿ åäè íñòâåí íûì ðå àëü íûì èñ -
òî÷ íè êîì êî ìåò íûõ ÿäåð. Êðî ìå òîãî, òåëà ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà íå ñîì íåí íî
åñòü â ãðóï ïå Êåí òàâ ðîâ [4, 11]. Ïðî íè êàÿ âíóòðü îðáè òû Íåï òó íà, ýòè
òåëà ìî ãóò ïå ðå õî äèòü â áî ëåå áëèç êèå ê Ñîë íöó îá ëàñ òè. Ñíà ÷à ëà òà -
êîé ïå ðå õîä èì áó äóò îá åñ ïå ÷è âàòü ñáëè æå íèÿ ñ Íåï òó íîì, à ïî òîì è
ñ áî ëåå áëèç êè ìè ê Ñîë íöó ïëà íå òà ìè.
Îòäåëü íûé èí òå ðåñ ïðåä ñòàâ ëÿ åò ïå ðå õîä òåë èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â
îêî ëî çåì íîå ïðî ñòðà íñòâî. Â íå êî òî ðûõ ðà áî òàõ [6] äî ïóñ êà åò ñÿ, ÷òî
îêî ëî 20 % òåë ñ ðàç ìå ðà ìè áîëü øå 1 êì â îêî ëî çåì íîì ïðî ñòðà íñòâå
ìî ãóò áûòü èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà. Îäíà êî ýòî ìà ëî âå ðî ÿò íî â ñâå òå áî ëåå
ïî çäíèõ äàí íûõ î ôè çè ÷åñ êèõ ñâî éñòâàõ òà êèõ òåë.  ðÿ äå ðà áîò [7, 9]
ïî êà çà íî, ÷òî òðàíñ íåï òó íî âûå òå ëà ñî äåð æàò çíà ÷è òåëü íóþ ÷àñòü ëå -
äÿ íûõ âå ùåñòâ è òåì ñà ìûì ñó ùåñ òâåí íî îò ëè ÷à þò ñÿ îò àñ òå ðî è äîâ.
Ïî ý òî ìó íà îðáè òàõ ñ ìà ëû ìè ïå ðè ãå ëèé íû ìè ðàñ ñòî ÿ íè ÿ ìè òà êèå òå -
ëà äîë æíû ïðî ÿâ ëÿòü êî ìåò íóþ àê òèâ íîñòü. Âî âñÿ êîì ñëó ÷àå ýòè òå ëà
äîë æíû çà ìåò íî îò ëè ÷àòü ñÿ îò äðó ãèõ îêî ëî çåì íûõ àñ òå ðî è äîâ. Íà
ñå ãî äíÿ ïðàê òè ÷åñ êè âñå ÀÑÇ ïî õè ìè ÷åñ êî ìó ñî ñòà âó ïî âåð õíîñ òåé
ñî îò âå òñòâó þò àñ òå ðî è äàì ãëàâ íî ãî ïîÿñà ðàçëè÷íûõ òèïîâ.
Äàí íîå èñ ñëå äî âà íèå ïðåä ïðè íÿ òî ñ öåëüþ áî ëåå äå òàëü íî ãî èñ -
ñëå äî âà íèÿ ïðî áëå ìû ïå ðå õî äà âå ùåñ òâà èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â îêî ëî -
çåì íîå ïðî ñòðà íñòâî. Ïî íÿò íî, ÷òî òà êèå ðå çóëü òà òû äîë æíû ïî ëíîñ -
òüþ ñî ãëà ñî âû âàòü ñÿ ñ äàí íû ìè íà áëþ äå íèé êàê ÀÑÇ, òàê è òðàíñ íåï -
òó íî âûõ òåë.
ÈÑÕÎÄÍÛÅ ÄÀÍÍÛÅ È ÌÅÒÎÄ ÈÍÒÅÃÐÈÐÎÂÀÍÈß
Áîëü øè íñòâî èí òåã ðè ðó å ìûõ îðáèò áûëè ìî äåëü íû ìè. Èõ èñ õîä íûå
ýëå ìåí òû îðáèò âû áè ðà ëèñü â äè à ïà çî íàõ ýëå ìåí òîâ îðáèò ðå àëü íûõ
òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà. Äëÿ áîëü øåé ÿñ íîñ òè ðàñ ñìîò ðèì ðàñ ïðå äå ëå íèå
òðàíñ íåï òó íî âûõ òåë â êî îð äè íà òàõ áîëü øàÿ ïî ëó îñü — ýêñ öåí ò ðè ñè -
òåò (ðèñ. 1). Ðàñ ïðå äå ëå íèå ïðè âå äå íî äëÿ çíà ÷å íèé à = 30...80 à. å. Êî -
ëè ÷åñ òâî îðáèò ïðè áîëü øèõ çíà ÷å íè ÿõ à îò íî ñè òåëü íî íå áîëü øîå, à
ðàñ øè ðå íèå äè à ïà çî íà áîëü øèõ ïî ëó î ñåé «çà ìû âà åò» ñòðóê òó ðó ðàñ -
ïðå äå ëå íèÿ â çîíå à = 35...50 à. å. Ñêîï ëå íèå îðáèò ïðè à = 38...39 à. å. è
å = 0.05...0.35 ñî îò âå òñòâó åò ñî èç ìå ðè ìîñ òè 3:2 ñ Íåï òó íîì. Çäåñü ðàñ -
ïî ëî æå íà è îðáè òà Ïëó òî íà. Ïî ý òî ìó âñå äðó ãèå îðáè òû, íà õî äÿ ùè å -
ñÿ â äàí íîé ñî èç ìå ðè ìîñ òè, ïî ëó ÷è ëè íà çâà íèå «ïëó òîí ÷è êè». Ìàê -
ñè ìàëü íàÿ êîí öåí òðà öèÿ îðáèò ñî îò âå òñòâó åò äè à ïà çî íó à = 42...
47 à. å. Äàëü øå ïî øêà ëå áîëü øèõ ïî ëó î ñåé ðàñ ïî ëî æå íà åùå îäíà ñî -
èç ìå ðè ìîñòü ñ Íåï òó íîì — 2:1. Çäåñü íåò îðáèò ñ ýêñ öåí òðè ñè òå òà ìè
ìåíü øå 0.1, è ëèøü îäíà îðáè òà èìå åò çíà ÷å íèå å ìåíü øå 0.2. Äàëü øå
äëÿ áîëü øè íñòâà îðáèò ñ óâå ëè ÷å íè åì áîëü øèõ ïî ëó î ñåé âîç ðàñ òà þò
è ýêñ öåí òðè ñè òå òû, ïðè ÷åì òà êàÿ ãðà ôè ÷åñ êàÿ çà âè ñè ìîñòü èìå åò âèä
íå êî òî ðî ãî ðó êà âà. Îñòàëü íàÿ ÷àñòü îðáèò èìå åò áîëü øèå çíà ÷å íèÿ
ýêñ öåí òðè ñè òå òîâ ïðè âñåõ çíà ÷å íè ÿõ à.
Äëÿ èí òåã ðè ðî âà íèÿ íà ÷àëü íûå ýëå ìåí òû îðáèò âû áè ðà ëèñü â ðàç -
ëè÷ íûõ çî íàõ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé. Îòäåëü íûé èí òå ðåñ ïðåä ñòàâ ëÿ þò
«ïëó òîí ÷è êè», ïî ý òî ìó èí òåã ðè ðî âà ëèñü ðå àëü íûå è ìî äåëü íûå
îðáè òû â ýòîé ãðóï ïå. Ñïðà âà îò «ïëó òîí ÷è êîâ» (à = 40...41 à. å.) íà -
áëþ äà åò ñÿ íå êî òî ðûé ïðî áåë â ðàñ ïðå äå ëå íèè, ãäå òàê æå áû ëè âû áðà -
íû ìî äåëü íûå îðáè òû äëÿ ðàñ ÷å òîâ. Ðàñ ñ÷è òû âà ëèñü ðå àëü íûå è ìî -
äåëü íûå îðáè òû â çî íå ìàê ñè ìàëü íîé êîí öåí òðà öèè (42...46 à. å.) è
ìî äåëü íûå îðáè òû â ñî èç ìå ðè ìîñ òè 2:1 ñ Íåï òó íîì (47...48 à. å.). Êðî -
ìå òî ãî, èí òåã ðè ðî âà ëèñü ìî äåëü íûå îðáè òû ñ áîëü øè ìè ïî ëó î ñÿ ìè
35...36 à. å. Çäåñü îò íî ñè òåëü íî íå áîëü øàÿ êîí öåí òðà öèÿ ðå àëü íûõ
îðáèò. Îäíà êî òå ëà èìåí íî íà òà êèõ îðáè òàõ èìå þò íà è áîëü øóþ
âåðîÿòíîñòü ñáëèæåíèé ñ Íåïòóíîì, è ñëåäîâàòåëüíî, íàèáîëüøóþ
âåðîÿòíîñòü ïåðåõîäà âî âíóòðåííèå îáëàñòè ïëàíåòíîé ñèñòåìû.
Èñõîä íûå çíà ÷å íèÿ íàêëîíîâ îðáèò âû áè ðà ëèñü â ñî îò âå òñòâó þ -
ùèõ äè à ïà çî íàõ ðå àëü íûõ îðáèò, à îñòàëü íûå óãëî âûå ýëå ìåí òû —
ðàâ íî ìåð íî îò 0 äî 360°. Çíà ÷å íèÿ ýêñ öåí òðè ñè òå òîâ âû áè ðà ëèñü îò -
íî ñè òåëü íî íå áîëü øèå (0.05...0.15), òàê êàê íàñ â ïåð âóþ î÷å ðåäü èí -
òå ðå ñó åò ìèã ðà öèÿ òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà èç çîí èõ ïåð âî íà ÷àëü íûõ
îðáèò. Ïî íÿò íî, ÷òî ýêñ öåí òðè ñè òå òû èõ îðáèò äîë æíû áûòü îò íî ñè -
òåëü íî íå áîëü øè ìè, à îðáè òû ñ áîëü øè ìè ýêñ öåí òðè ñè òå òà ìè îá ðà çî -
âà íû ïî çäíåå ïîä äå éñòâè åì òåõ èëè èíûõ âîç ìó ùå íèé. Ïðî èñ õîæ äå -
íèå òà êèõ îðáèò ñà ìî ïî ñå áå ïðåä ñòàâ ëÿ åò èí òå ðåñ è ÿâ ëÿ åò ñÿ ïðåä ìå -
òîì íà øå ãî èñ ñëå äî âà íèÿ. Êðî ìå òî ãî, êàê áó äåò âèä íî íè æå, â íà øèõ
ðàñ ÷å òàõ îðáè òû ñ íå áîëü øè ìè èñ õîä íû ìè çíà ÷å íè ÿ ìè ýêñ öåí òðè ñè -
òå òîâ â ïðî öåñ ñå ýâî ëþ öèè ïðè îá ðå òà þò çà ìåò íûå çíà ÷å íèÿ å è çà ïîë -
52
À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ
Ðèñ. 1. Ðàñ ïðå äå ëå íèå îðáèò òåë ïî ÿ ñà Êîé -
ïå ðà â êî îð äè íà òàõ à — å
íÿ þò ïðàê òè ÷åñ êè âñå ïðî ñòðà íñòâî â êî îð äè íà òàõ à — å, ñî îò âå òñòâó -
þ ùåå ðå àëü íûì òåëàì ïîÿñà Êîéïåðà. Ïîýòîìó â âûáîðå áîëüøèõ èñ -
õîä íûõ çíà÷åíèé å íå áûëî íåîáõîäèìîñòè.
×èñ ëåí íûå ðàñ ÷å òû ïðî âî äè ëèñü â ïðÿ ìî ó ãîëü íûõ êî îð äè íà òàõ ñ
ó÷å òîì âîç ìó ùå íèé îò âñåõ ïëà íåò. Ìå òîä èí òåã ðè ðî âà íèÿ îïè ñàí â
ðà áî òå [1]. Èíòåð âà ëû èí òåã ðè ðî âà íèÿ âû áè ðà ëèñü òàê, ÷òî áû îõâà -
òèòü íå ñêîëü êî ïå ðè î äîâ èç ìå íå íèé âñåõ óãëî âûõ ýëå ìåí òîâ. Ìàê ñè -
ìàëü íûå èí òåð âà ëû ñî ñòàâ ëÿ ëè 40 ìëí ëåò. Ïî íÿò íî, ÷òî òî÷ íîñòü îò -
äåëü íîé îðáè òû íà òà êèõ èí òåð âà ëàõ èí òåã ðè ðî âà íèÿ î÷åíü íèç êàÿ.
Îøèá êè â óãëî âûõ ýëå ìåí òàõ ïðå âû øà þò çíà ÷å íèÿ ñà ìèõ ýëå ìåí òîâ.
Ïðè òåñ íûõ ñáëè æå íè ÿõ ñ ïëà íå òà ìè ýòî ìî æåò êà ñàòü ñÿ è çíà ÷å íèé
áîëü øîé ïî ëó î ñè, è ýêñ öåí òðè ñè òå òà. Ïîñ êîëü êó çäåñü èí òåã ðè ðó åò ñÿ
ñðà çó áîëü øîå ÷èñ ëî ìî äåëü íûõ îðáèò òî êà ÷åñ òâåí íûé õîä âû ÷èñ -
ëåí íîé ýâî ëþ öèè êîì ïëåê ñà îðáèò áóäåò áëèçîê ê õîäó ýâîëþöèè ðå -
àëü íûõ îðáèò ñ âûáðàííûìè èñõîäíûìè ýëåìåíòàìè è íà î÷åíü áîëü -
øèõ èíòåðâàëàõ âðåìåíè.
Îòäåëü íî ïðî ñ÷è òû âà ëàñü ýâî ëþ öèÿ ìåë êèõ ÷àñ òèö. Ïðè ýòîì,
êðî ìå óïî ìÿ íó òûõ ãðà âè òà öè îí íûõ âîç ìó ùå íèé, ó÷è òû âàë ñÿ íå ãðà -
âè òà öè îí íûé ýô ôåêò (ÍÃÝ) Ïîéíòèíãà —Ðîáåðòñîíà.
ÐÅÇÓËÜÒÀÒÛ ×ÈÑËÅÍÍÛÕ ÐÀÑ×ÅÒÎÂ
«Ïëó òîí ÷è êè». Íàìè áûëà ïðî ñ÷è òà íà ýâî ëþ öèÿ áî ëåå ñòà îðáèò ðå -
àëü íûõ òåë ýòîé ãðóï ïû. Èíòåð âà ëû èí òåã ðè ðî âà íèÿ ñî ñòàâ ëÿ ëè îêî -
ëî 40 ìëí ëåò. Èç ðàñ ÷å òîâ ñëå äó åò, ÷òî ðàç ìàõ êî ëå áà íèé áîëü øèõ ïî -
ëó î ñåé âñåõ îðáèò íà âñåì èí òåð âà ëå ïî ñòî ÿ íåí.
Íà ðèñ. 2 äëÿ ïðè ìå ðà ïðè âå äå íû èç ìå íå íèÿ áîëü øîé ïî ëó î ñè îä -
íîé èç îðáèò. Õî ðî øî âèä íî, ÷òî õî òÿ ãðà íè öû èç ìå íå íèé à çà ôèê ñè -
ðî âà íû íå î÷åíü ÷åò êî, è â ðàç íûå ïå ðè î äû îò ëè ÷à þò ñÿ íà òû ñÿ÷ íûå
äî ëè à. å., íî â ñðåä íåì îíè ñî õðà íÿ þò ñÿ ïî ñòî ÿí íû ìè. Ïîñ òî ÿí íûì
îñòà åò ñÿ è ñðåä íåå çíà ÷å íèå áîëü øîé ïî ëó î ñè, îò íî ñè òåëü íî êî òî ðî ãî
ïðî èñ õî äÿò êî ëå áà íèÿ. Ñëå äî âà òåëü íî, îðáè òû â ñî èç ìå ðè ìîñ òè 3:2 ñ
Íåï òó íîì ÿâ ëÿ þò ñÿ óñòîé ÷è âû ìè â òå ÷å íèå ìíî ãèõ ìèë ëè î íîâ ëåò.
53
ÎÐÁÈÒÀËÜÍÀß ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÀ ÊÎÉÏÅÐÀ
Ðèñ. 2. Çàâèñèìîñòü áîëüøîé ïîëóîñè
îò âðåìåíè îäíîé èç îðáèò â ãðóïïå
«ïëóòîí÷èêîâ»
Ñó ùåñ òâî âà íèÿ ñãó ùå íèÿ òåë â äàí íîé îá ëàñ òè ìî æåò ñâè äå ò åëüñòâî -
âàòü î òîì, ÷òî ýòà óñòîé ÷è âîñòü ïðî ñòè ðà åò ñÿ è íà ìèëëèàðäû ëåò.
Òàêèì îáðàçîì, «ïëóòîí÷èêè» íå ïîñòàâëÿþò òåëà âî âíóòðåííèå çîíû
Ñîëíå÷íîé ñèñòåìû.
Ïî êà çà òåëü íûì ïà ðà ìåò ðîì óñòîé ÷è âîñ òè îðáèò â ñî èç ìå ðè ìîñ òè
ÿâ ëÿ åò ñÿ àì ïëè òó äà Ds êî ëå áà íèé àð ãó ìåí òà ëèá ðà öèè s. Ïà ðà ìåòð s
ââå äåí Øó áàð òîì â 1968 ã. [10] è îïðåäåëÿåòñÿ âû ðà æå íè åì
s l l p= - + -q p p qp a ( ) ,
ãäå l p è l a — ñðåä íèå äîë ãî òû ïëà íå òû è àñ òå ðî è äà, p — äîë ãî òà ïå -
ðè ãå ëèÿ îðáè òû àñ òå ðî è äà, p è q — öå ëûå ÷èñ ëà, õà ðàê òå ðè çó þ ùèå ñî -
èç ìå ðè ìîñòü (p/q ðàâ íî îò íî øå íèþ ñðåä íå ãî ñó òî÷ íî ãî äâè æå íèÿ
ïëà íå òû ê ñðåä íå ìó ñó òî÷ íî ìó äâè æå íèþ àñ òå ðî è äà). Àìïëèòóäû êî -
ëå áà íèé àð ãó ìåí òà ëèá ðà öèè ëå æàò â ïðåä å ëàõ 0...180°. Ïðè çíà ÷å íè ÿõ
Ds, áëèç êèõ ê 180°, îðáè òà èìå åò âîç ìîæ íîñòü âû é òè èç ñî èç ìå ðè ìîñ -
òè.
Êàê èç âåñ òíî, â ïî ÿ ñå àñ òå ðî è äîâ â îäíèõ ñî èç ìå ðè ìîñ òÿõ íà áëþ -
äà þò ñÿ ëþ êè, à â äðó ãèõ — ñãó ùå íèÿ.  ëþ êàõ çíà ÷å íèÿ Ds èç ìå íÿ þò -
ñÿ ñî ñêî ðîñ òüþ îêî ëî 1° çà 2000 ëåò [8], à â ìåñ òàõ ñãó ùå íèé (ãðóï ïà
Ãèëü äû) îñòà þò ñÿ ïî ñòî ÿí íû ìè. Çíà ÷å íèÿ Ds îò äåëü íûõ «ïëó òîí ÷è -
êîâ» ëå æàò â ïðåä å ëàõ îò 10 äî 120° è íå èç ìå íÿ þò ñÿ â òå ÷å íèå âñå ãî
èí òåð âà ëà èí òåã ðè ðî âà íèÿ. Ïî ý òî ìó «ïëó òîí ÷è êè» â ïîÿñå Êîéïåðà
ÿâëÿþòñÿ àíàëîãîì ãðóïïû Ãèëüäû ñðåäè àñòåðîèäîâ.
Ñî èç ìå ðè ìîñòü 2:1 ñ Íåï òó íîì. Ïîñ êîëü êó â äàí íîé îá ëàñ òè
ïðè ìà ëûõ ýêñ öåí òðè ñè òå òàõ ïðàê òè ÷åñ êè íåò äàí íûõ î ðå àëü íûõ
îðáè òàõ, òî ÷èñ ëåí íûå ðàñ ÷å òû âû ïîë íÿ ëèñü äëÿ ìî äåëü íûõ îðáèò.
Èñõîä íûå çíà ÷å íèÿ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé ñî îò âå òñòâî âà ëè çíà ÷å íèþ
òî÷ íîé ñî èç ìå ðè ìîñ òè 47.6 à. å. Íà ÷àëü íûå ýêñ öåí òðè ñè òå òû âû áè ðà -
ëèñü â èí òåð âà ëå 0.05...0.10, íà êëî íû — îò 5 äî 15°. Âñå ãî áû ëî ïðî -
ñ÷è òà íî 50 ìî äåëü íûõ îðáèò, êî òî ðûå ïî êà çà ëè òè ïè÷ íóþ êàð òè íó
äëÿ ñî èç ìå ðè ìîñ òè. Íå êî òî ðûå îðáè òû ïî ñòî ÿí íî îñòà þò ñÿ â ñî èç ìå -
ðè ìîñ òè, ò. å. èõ áîëü øèå ïî ëó î ñè ïî ñòî ÿí íî êî ëåá ëþò ñÿ îò íî ñè òåëü -
íî çíà ÷å íèÿ 47.6 à. å. Äðó ãèå îðáè òû â ðå çóëü òà òå èç ìå íå íèÿ Ds ñî
âðå ìå íåì âû õî äÿò èç ñî èç ìå ðè ìîñ òè, íî çíà ÷å íèÿ èõ áîëü øèõ ïî ëó î -
ñåé îñòà þò ñÿ â ïðåä å ëàõ 47.0...49.0 à. å. Ýêñöåí òðè ñè òå òû êî ëåá ëþò ñÿ
â ïðåä å ëàõ 0.0...0.15. Ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ âñåõ îðáèò â òå ÷å íèå
âñå ãî èí òåð âà ëà èí òåã ðè ðî âà íèÿ (äî 20 ìëí ëåò) íå îïóñ êà þò ñÿ íè æå
40 à. å. Ïî ý òî ìó òå ëà íà òà êèõ îðáè òàõ íå ìî ãóò ïðè áëè æàòü ñÿ ê
Íåïòóíó, è ñëåäîâàòåëüíî, íå ìîãóò ïåðåõîäèòü âî âíóòðåííèå çîíû
Ñîëíå÷íîé ñèñòåìû. Îòñóòñòâèå ðåàëüíûõ òåë íà òàêèõ îðáèòàõ ñêî -
ðåå âñåãî ñâèäåòåëüñòâóåò îá èõ èçíà÷àëüíîì îòñóòñòâèè.
Çî íà ìàê ñè ìàëü íîé êîí öåí òðà öèè îðáèò (42...46 à. å.). Çäåñü
÷èñ ëåí íûå ðàñ ÷å òû âå ëèñü êàê äëÿ ðå àëü íûõ, òàê è äëÿ ìî äåëü íûõ
îðáèò. Ìî äåëü íûå îðáè òû âû áè ðà ëèñü äëÿ óäî áñòâà, ÷òî áû îá åñ ïå -
÷èòü ðàâ íî ìåð íóþ âû áîð êó íà ÷àëü íûõ ýëå ìåí òîâ. Èñõîä íûå ýêñ öåí -
òðè ñè òå òû íå ïðå âû øà ëè 0.10, à íà êëî íû — 15°. Ýòè çíà ÷å íèÿ ñî îò âå -
54
À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ
55
ÎÐÁÈÒÀËÜÍÀß ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÀ ÊÎÉÏÅÐÀ
òñòâó þò äè à ïà çî íàì íà è áîëü øåé êîí öåí òðà öèè îðáèò ðå àëü íûõ òåë.
Ðàñ ÷å òû ïî êà çà ëè, ÷òî äàí íûå îðáè òû íå îùó ùà þò âëè ÿ íèÿ ðå çî íàí -
ñîâ, ìåæ äó êî òî ðû ìè îíè ðàñ ïî ëî æå íû (3:2 è 2:1). Áîëü øèå ïî ëó î ñè
îðáèò èç ìå íÿ þò ñÿ â î÷åíü óçêèõ ïðåä å ëàõ, à ýêñ öåí òðè ñè òå òû èñ ïû -
òû âà þò ëèøü âå êî âûå èç ìå íå íèÿ. Ïðè ýòîì ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ
íå óìåíü øà þò ñÿ íèæå 32 à. å., ÷òî äåëàåò íåâîçìîæíûì ñáëèæåíèå
òàêèõ òåë ñ Íåïòóíîì è ïåðåõîä íà áîëåå áëèçêèå ê Ñîëíöó îðáèòû.
Çî íà çà «ïëó òîí ÷è êà ìè».  ðàñ ïðå äå ëå íèè îðáèò òåë ïî ÿ ñà Êîé -
ïå ðà ïðè à = 40...41 à. å. íà áëþ äà åò ñÿ íå êî òî ðûé ïðî áåë. Ïî ý òî ìó ýâî -
ëþ öèÿ òà êèõ îðáèò ïðåä ñòàâ ëÿ åò èí òå ðåñ.  íà øèõ ðàñ ÷å òàõ èñ õîä íûå
çíà ÷å íèÿ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé âû áè ðà ëèñü â ñðå äè íå ïðî áå ëà: 40.5 è
40.7 à. å. Ýêñöåí òðè ñè òå òû — îò 0.05 äî 0.15, íà êëî íû — îò 5 äî 10°.
Ýòè çíà ÷å íèÿ ñî îò âå òñòâó þò çî íå ñ ìè íè ìàëü íîé êîí öåí òðà öè åé
ðåàëüíûõ îðáèò. Âñåãî áûëî ïðîñ÷èòàíî ýâîëþöèþ 50 îðáèò.
Èç ðàñ ÷å òîâ ìîæ íî ñäå ëàòü âû âîä, ÷òî ïî äî áíûå îðáè òû îùó ùà -
þò âëè ÿ íèå ñî ñåä íå ãî ðå çî íàí ñà ñ Íåï òó íîì 3:2. Ýêñöåí òðè ñè òå òû
ìíî ãèõ îðáèò óâå ëè ÷è âà þò ñÿ îò 0.05 è 0.07 äî çíà ÷å íèé áîëü øå 0.2 è
0.3. Çà èí òåð âàë èí òåã ðè ðî âà íèÿ (20...40 ìëí ëåò) ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ -
ñòî ÿ íèÿ ïî ÷òè ïî ëî âè íû îðáèò óìåíü øà þò ñÿ äî çíà ÷å íèé ìåíü øå
30 à. å., äîñ òà òî÷ íûõ äëÿ ñáëè æå íèé ñ Íåï òó íîì. Îêî ëî 20 % òåë èñ -
ïû òû âà þò òà êèå ñáëè æå íèÿ è ïå ðå õî äÿò íà îðáè òû, òè ïè÷ íûå äëÿ
ãðóï ïû Êåí òàâ ðîâ. Ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ îðáèò äîñ òè ãà þò çíà ÷å -
íèé îò 10 äî 20 à. å. Â äàëü íåé øåì íå êî òî ðûå òå ëà óõî äÿò íà áî ëåå óäà -
ëåí íûå îò Ñîë íöà îðáè òû. Áîëüøèå ïîëóîñè îðáèò äîñòèãàþò 100 à. å.
è äàæå áîëüøå (ðèñ. 3). Ïåðåõîäà òåë â ãðóïïó ÀÑÇ íå áûëî.
Õî òÿ äà ëå êî íå âñå èí òåã ðè ðó å ìûå îðáè òû ñó ùåñ òâåí íî èç ìå íè ëè
ñâîè íà ÷àëü íûå çíà ÷å íèÿ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé è ýêñ öåí òðè ñè òå òîâ, âñå
æå çà ìåò íàÿ ÷àñòü îðáèò óøëà äà ëå êî îò ñî ñåä íåé ñ «ïëó òîí ÷è êà ìè»
çî íû. Ïîñ êîëü êó îðáè òû â ýòîé çî íå íå íà õî äÿò ñÿ â êà êîì-ëè áî óñòîé -
÷è âîì ðå çî íàí ñå, òî â òå ÷å íèå áî ëåå äëè òåëü íî ãî èí òåð âà ëà âðå ìå íè
âñå îíè ìî ãóò ïî ïàñòü â óñëî âèÿ, îá åñ ïå ÷è âà þ ùèå ñáëè æå íèÿ ñ Íåï -
òó íîì. Ñëå äî âà òåëü íî, ìîæ íî ñäå ëàòü âû âîä, ÷òî íà áëþ äà å ìûé çäåñü
íå áîëü øîé ïðî áåë â ðàñ ïðå äå ëå íèè ðå àëü íûõ îðáèò òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå -
Ðèñ. 3. Èçìå íå íèå ñî âðå ìå íåì áîëü -
øîé ïî ëó î ñè îðáè òû ïðè íà ÷àëü íûõ
çíà ÷å íè ÿõ: à0 = 40.7 à. å., å0 = 0.07,
i0 = 5°
ðà ìîæíî îáúÿñíèòü ýâîëþöèåé ýòèõ îðáèò ïîä äåéñòâèåì ãðà âè òà öè -
îí íûõ âîçìóùåíèé áîëüøèõ ïëàíåò.
Áëè æàé øàÿ ê Ñîë íöó çî íà ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà. Ýòà çî íà ðàñ ïî ëî æå íà
â îá ëàñ òè áîëü øèõ ïî ëó î ñåé 35...36 à. å. Çäåñü ñëå äó åò ñäå ëàòü íå êî òî -
ðûå îãî âîð êè. Êàê âèä íî èç ðèñ. 1, èìå þò ñÿ ðå àëü íûå îðáè òû ïî ÿ ñà
Êîé ïå ðà è ïðè ìåíü øèõ çíà ÷å íè ÿõ à. Îäíà êî âñå îíè, çà èñ êëþ ÷å íè åì
÷å òû ðåõ (ðàñ ïî ëî æåí íûõ ïî ÷òè íà îðáè òå Íåï òó íà) èìå þò âåñü ìà
áîëü øèå ýêñ öåí òðè ñè òå òû. Î÷å âèä íî, ÷òî ýòè îðáè òû íå ìî ãóò ðàñ -
ñìàò ðè âàòü ñÿ êàê ïåð âè÷ íûå îðáè òû â ïî ÿ ñå Êîé ïå ðà. À êàê óæå îò ìå -
÷å íî âûøå, íàñ â ïåðâóþ î÷åðåäü èíòåðåñóåò ìèãðàöèÿ òåë èç ïåð âè÷ -
íûõ çîí ïîÿñà.
 îò ìå ÷åí íîé çî íå ñðàâ íè òåëü íî ìà ëî îðáèò ðå àëü íûõ òåë. È âñå
æå çäåñü åñòü îðáè òû ñ ýêñ öåí òðè ñè òå òà ìè íå ñêîëü êî ìåíü øå è íå -
ñêîëü êî áîëü øå 0.1. Íàê ëî íû ýòèõ îðáèò íå áîëü øèå — îò 1 äî 15°.
Äëÿ ÷èñ ëåí íûõ ðàñ ÷å òîâ áû ëî âû áðà íî ìî äåëü íûõ 50 îðáèò ñ áîëü øè -
ìè ïî ëó î ñÿ ìè 35 è 36 à. å., ýêñ öåí òðè ñè òå òà ìè îò 0.05 äî 0.15 è íà êëî -
íà ìè 5°. Èíòåð âà ëû èí òåã ðè ðî âà íèÿ ñî ñòàâ ëÿ ëè îò 4 äî 12 ìëí ëåò. Òà -
êèå îò íî ñè òåëü íî êî ðîò êèå èí òåð âà ëû îá ú ÿñ íÿ þò ñÿ òåì, ÷òî â ïðî öåñ -
ñå èí òåã ðè ðî âà íèÿ îðáè òû íå êî òî ðûõ òåë ñòà íî âè ëèñü ïà ðà áî ëè ÷åñ -
êè ìè è äà æå ãè ïåð áî ëè ÷åñ êè ìè, ò. å. â ðå çóëü òà òå òåñ íûõ ñáëè æå íèé ñ
ïëàíåòàìè òåëà íàâñåãäà ïîêèäàëè Ñîëíå÷íóþ ñèñòåìó.  òàêèõ ñëó -
÷à ÿõ ÷èñëåííûå ðàñ÷åòû ïðåêðàùàëèñü.
Ðàñ ÷å òû äëÿ ýòîé ãðóï ïû îðáèò ïî êà çà ëè, ÷òî èç äàí íîé çî íû ïî ÿ -
ñà Êîé ïå ðà òå ëà ìî ãóò ïå ðå õî äèòü äà ëå êî âãëóáü ïëà íåò íîé ñèñ òå ìû.
Èç 50 ìî äåëü íûõ òåë 14 íà íå êî òî ðîå âðå ìÿ ïå ðå õî äè ëè â ãðóï ïó Êåí -
òàâ ðîâ. Ñðåä íåå âðå ìÿ ïðå áû âà íèÿ èõ â ýòîé ãðóï ïå ñî ñòà âè ëî îêî ëî
2 ìëí ëåò. Äâà òå ëà íà êî ðîò êîå âðå ìÿ (îêî ëî 80 òûñ. ëåò) áû ëè â ÷èñ ëå
ÀÑÇ, ò. å. ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ èõ îðáèò áû ëè ìåíü øå 1.3 à. å.
Îäíà êî áîëü øèå ïî ëó î ñè ïðè ýòîì ïðå âû øà ëè 15 à. å. Íà ðèñ. 4 ïðè âå -
äå íû èç ìå íå íèÿ ñî âðå ìå íåì áîëü øèõ ïî ëó î ñåé äâóõ îðáèò. Íà øè
ðàñ ÷å òû íå âû ÿ âè ëè ïå ðå õî äà òåë èç ïîÿñà Êîéïåðà íà òèïè÷íûå
îðáèòû ÀÑÇ, ò. å. ñ áîëüøèìè ïîëóîñÿìè ìåíüøå 4 à. å.
Ïîñ êîëü êó ïå ðå õîä âî âíóò ðåí íèå çî íû ïëà íåò íîé ñèñ òå ìû âîç -
ìî æåí äëÿ òåë, ðàñ ïî ëî æåí íûõ â ìà ëî çà ñå ëåí íûõ çî íàõ ïî ÿ ñà Êîé ïå -
ðà (35...36 è 41...42 à. å.), òî ïðè òîê òà êèõ òåë â îêî ëî çåì íîå ïðî ñòðà -
íñòâî äîë æåí áûòü î÷åíü íå áîëü øèì. Ïî íÿò íî, ÷òî âû áîð êà èç 100
îðáèò íå ìî æåò áûòü äîñ òà òî÷ íîé äëÿ îïðå äå ëå íèÿ ÷èñ ëåí íî ãî çíà ÷å -
íèÿ èí òåí ñèâ íîñ òè ïå ðå õî äà òåë èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â ãðóï ïó ÀÑÇ. Òåì
íå ìå íåå, ïðè áëè çè òåëü íóþ îöåí êó î ñî îò íî øå íèè òåë, ïå ðå øåä øèõ â
ãðóï ïó Êåí òàâ ðîâ è â ÀÑÇ, ìîæ íî ïî ëó ÷èòü. Îáùåå êî ëè ÷åñ òâî òåë,
ïå ðå øåä øèõ â ÀÑÇ, â íå ñêîëü êî ðàç ìåíü øå îá ùå ãî êî ëè ÷åñ òâà òåë,
ïå ðå øåä øèõ â ãðóï ïó Êåí òàâ ðîâ. Ñðåä íåå âðå ìÿ ïðå áû âà íèÿ Êåí òàâ -
ðîâ íà ñî îò âå òñòâó þ ùèõ îðáè òàõ ïðè ìåð íî â 20 ðàç ïðå âû øà åò ñðåä -
íåå âðå ìÿ ïðå áû âà íèÿ òåë íà îðáè òàõ ÀÑÇ. Ñëå äî âà òåëü íî, êî ëè ÷åñ -
òâî òåë, ïåðåøåäøèõ èç ïîÿñà Êîéïåðà â ãðóïïó Êåíòàâðîâ, äîëæíî
áûòü â äåñÿòêè ðàç áîëüøå, ÷åì ïå ðå øåä øèõ â ïîïóëÿöèþ ÀÑÇ.
56
À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ
Ýòîò âû âîä õî ðî øî ñî ãëà ñó åò ñÿ ñ íà áëþ äà òåëü íû ìè äàí íû ìè.
Òàê, â êà òà ëî ãå ÌÐÑ íà 2008 ã. íà ñ÷è òû âà åò ñÿ 46 òåë ñ áîëü øè ìè ïî ëó -
î ñÿ ìè îò 8 äî 25 à. å. (Êåí òàâ ðîâ) è ÷å òû ðå òå ëà ñ áîëü øè ìè ïî ëó î ñÿ ìè
áîëü øå 4 à. å. è ïå ðè ãå ëèé íû ìè ðàñ ñòî ÿ íè ÿ ìè ìåíü øå 1.3 à. å. Ïîñ ëåä -
íèå òå ëà ìîæ íî ñ íå êî òî ðîé îãî âîð êîé ñ÷è òàòü ïðè íàä ëå æà ùè ìè â
ïðî øëîì ê ïî ÿ ñó Êîé ïå ðà. Òîëü êî ó îä íî ãî òå ëà áîëü øàÿ ïî ëó îñü
áîëü øå 10 à. å. Ïî íÿò íî, ÷òî ñðå äè ýòèõ ÷å òû ðåõ ÀÑÇ, êàê è ñðå äè 46
Êåí òàâ ðîâ, ìî ãóò áûòü òå ëà, âû øåä øèå èç ïî ÿ ñà àñ òå ðî è äîâ. Òà êàÿ
âîç ìîæ íîñòü ïî êà çà íà â ðà áî òå [8]. Îäíà êî ýòî íå äîë æíî çà ìåò íî ïî -
âëè ÿòü íà ñî îò íî øå íèå ìåæ äó êî ëè ÷åñ òâîì Êåí òàâ ðîâ è ÀÑÇ, ïå ðå -
øåä øèõ èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà. Åñëè ó÷åñòü ýô ôåêò ñå ëåê öèè (çà ìå ÷à å -
ìîñòü ÀÑÇ ãî ðàç äî âû øå, ÷åì Êåí òàâ ðîâ), òî ìîæ íî óâå ðåí íî ãî âî -
ðèòü, ÷òî íà ñåãîäíÿøíèé äåíü ÷èñëî òåë, ïåðåøåäøèõ èç ïîÿñà Êîé -
ïå ðà â ãðóïïó Êåíòàâðîâ, â äåñÿòêè ðàç ïðåâûøàåò ÷èñëî òåë, ïå ðå -
øåä øèõ â ÀÑÇ.
Îöåí êà ìèã ðà öèè ìåë êèõ ÷àñ òèö. Ïðè âå äåí íûå âû øå ðå çóëü òà -
òû ïî êà çû âà þò, ÷òî âêëàä òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â êîì ïëåêñ ÀÑÇ êðàé íå
ìàë. Èíòå ðåñ íî ðàñ ñìîò ðåòü âîï ðîñ î âêëà äå ìåë êèõ ÷àñ òèö â îêî ëî -
çåì íûé ìå òå îð íûé êîì ïëåêñ. Ìî ãóò ëè ìåë êèå ÷àñ òè öû ïîä âëè ÿ íè åì
ÍÃÝ ìèã ðè ðî âàòü âî âíóò ðåí íèå çî íû ïëà íåò íîé ñèñ òå ìû áî ëåå èí -
òåí ñèâ íî, ÷åì êðóï íûå? Äëÿ îò âå òà íà ýòîò âîï ðîñ ìû ïðî ñ÷è òà ëè ýâî -
ëþ öèþ ÷àñ òèö â ïî ÿ ñå Êîé ïå ðà ñ ó÷å òîì âû øå ó ïî ìÿ íó òûõ ãðà âè òà öè -
îí íûõ ñèë, à òàê æå ýô ôåê òà Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà. Èçâåñ òíî, ÷òî
ïîä äå éñòâè åì ýòî ãî ýô ôåê òà ïðî èñ õî äèò ïî ñòå ïåí íîå óìåíü øå íèå
áîëü øèõ ïî ëó î ñåé îðáèò ÷àñ òèö. Îáû÷ íî ïðè ó÷å òå ýòî ãî ýô ôåê òà âû -
÷èñ ëÿ þò ñÿ ëèøü âå êî âûå èç ìå íå íèÿ à è å íà îñíî âà íèè âû ðà æå íèé,
ïî ëó ÷åí íûõ Ðî áåð òñî íîì.  íà øåì ñëó ÷àå áûë âû ïîë íåí ïî ëíûé
ó÷åò ýô ôåê òà Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà. Âûðàæåíèÿ äëÿ ïîëíîãî
ó÷åòà ýòîãî ýôôåêòà âìåñòå ñ ãðàâèòàöèîííûìè âîçìóùåíèÿìè â
ïðÿìîóãîëüíûõ êîîðäèíàòàõ ïðèâåäåíû â ðàáîòå [2].
Âíà ÷à ëå áû ëà ïðî ñ÷è òà íà ýâî ëþ öèÿ îðáèò ÷àñ òèö â çî íå íà è áîëü -
øåé êîí öåí òðà öèè (à = 43...47 à. å.). Èíòåð âà ëû èí òåã ðè ðî âà íèÿ ñî -
ñòàâ ëÿ ëè äî 5 ìëí ëåò. Ðàñ ñ÷è òû âà ëèñü ïà ðû îðáèò, ãäå ïðè ïî ëíîñ òüþ
îäè íà êî âûõ èñ õîä íûõ ýëå ìåí òàõ äëÿ îä íîé èç îðáèò ó÷è òû âà ëèñü
ëèøü ãðà âè òà öè îí íûå ñè ëû, à äëÿ äðó ãîé — òå æå ñè ëû âìåñ òå ñ ýô -
ôåê òîì Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà. Ïðè ýòîì ïëîò íîñ òè ÷àñ òèö ïðè íè -
ìà ëèñü ðàâ íû ìè 2 ã/ñì3, à ðàç ìå ðû — îò 0.5 äî 2 ìì. Ýòè ðàç ìå ðû
áëèç êè ê ìè íè ìàëü íûì ðàç ìå ðàì ìåòåîðíûõ ÷àñòèö, ðåãèñòðèðóåìûõ
îïòè÷åñêèìè êàìåðàìè â çåìíîé àòìîñôåðå.
Ðàñ ÷å òû ïî êà çà ëè, ÷òî ýô ôåêò Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà ïðàê òè -
÷åñ êè íå ñêà çû âà åò ñÿ íà ýâî ëþ öèè îðáèò ÷àñ òèö. Íè êà êî ãî ñèñ òå ìà òè -
÷åñ êî ãî óìåíü øå íèÿ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé èëè ïå ðè ãå ëèé íûõ ðàñ ñòî ÿ -
íèé íà èíòåðâàëå 5 ìëí ëåò íå îáíàðóæåíî.
Èçâåñ òíî, ÷òî íà èç ìå íå íèå îðáèò ìåë êèõ ÷àñ òèö êðî ìå ýô ôåê òà
Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà äå éñòâó åò òàê æå ýô ôåêò ßðêîâ ñêî ãî. Îäíà -
êî â ðà áî òå [3] ïî êà çà íî, ÷òî ýô ôåêò ßðêîâ ñêî ãî íà òà êèõ ðàñ ñòî ÿ íè ÿõ
57
ÎÐÁÈÒÀËÜÍÀß ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÀ ÊÎÉÏÅÐÀ
äëÿ ÷àñ òèö ðàç ìå ðîâ d < 1ñì îêà çû âà åò âëè ÿ íèå â äå ñÿò êè ðàç ìåíü øå,
÷åì ýô ôåêò Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà. Ïî ý òî ìó â íà øèõ ðàñ ÷å òàõ ýô -
ôåêò ßðêîâ ñêî ãî íå ó÷è òû âàë ñÿ. Òà êèì îá ðà çîì, ïðè òîê âå ùåñ òâà â
îêî ëî çåì íûé êîì ïëåêñ èç íà è áî ëåå ãóñ òî íà ñå ëåí íîé çî íû ïî ÿ ñà Êîé -
ïå ðà íå îñó ùå ñòâëÿ åò ñÿ íè ïîä äåéñòâèåì ãðàâèòàöèîííûõ âîç ìó ùå -
íèé, íè ïîä âëèÿíèåì óïîìÿíóòûõ ÍÃÝ.
Âû ÷èñ ëå íèÿ ñ ó÷å òîì ýô ôåê òà Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà áû ëè âû -
ïîë íå íû òàê æå äëÿ ÷àñ òèö íà îðáè òàõ, ðàñ ïî ëî æåí íûõ â íà è áî ëåå
áëèç êîé ê Ñîë íöó çî íå ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà (à = 35...36 à. å.). Çäåñü òàê æå
ðàñ ñ÷è òû âà ëàñü ýâî ëþ öèÿ ïàð îðáèò ïðè òåõ æå çíà ÷å íè ÿõ ïëîò íîñ òè
è ðàç ìå ðîâ ÷àñ òèö. Ðàñ ÷å òû ïî êà çà ëè, ÷òî åñ ëè ÷àñ òè öû íå èñ ïû òû âà -
þò ñáëè æå íèé ñ Íåï òó íîì, òî õîä ýâî ëþ öèè áîëü øèõ ïî ëó î ñåé îðáèò
íà âñåì èí òåð âà ëå èí òåã ðè ðî âà íèÿ ïðî èñ õî äèò ïðàê òè ÷åñ êè îäè íà êî -
âî êàê äëÿ ñà ìûõ ìåë êèõ ÷àñ òèö (0.5 ìì), òàê è äëÿ êðóï íûõ òåë. Èíû -
ìè ñëî âà ìè, ýô ôåêò Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà íå îêà çû âà åò íè êà êî ãî
âëè ÿ íèÿ íà ïðè òîê ÷àñ òèö ìåòåîðíîãî ðàçìåðà äàæå èç áëèæàéøèõ ê
Ñîëíöó ó÷àñòêîâ ïîÿñà Êîéïåðà âî âíóòðåííèå çîíû ïëàíåòíîé
ñèñòåìû.
Åñëè ÷àñ òè öû èñ ïû òû âà þò ñáëè æå íèÿ ñ ïëà íå òà ìè, òî õîä ýâî ëþ -
öèè èõ îðáèò îïðå äå ëÿ þò óñëî âèÿ ñáëè æå íèÿ. Íà ðèñ. 4 ïðåä ñòàâ ëå íû
çà âè ñè ìîñ òè áîëü øèõ ïî ëó î ñåé îðáèò ñ îäè íà êî âû ìè íà ÷àëü íû ìè
çíà ÷å íè ÿ ìè âñåõ ýëå ìåí òîâ, íî ñ ðàç íû ìè óñëî âè ÿ ìè èí òåã ðè ðî âà íèÿ.
Îðáè òà 1 ïðî ñ÷è òà íà ñ ó÷å òîì ýô ôåê òà Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà, à
îðáè òà 2 — áåç íå ãî. Âèä íî, ÷òî ïåð âûå 700 òûñ. ëåò èç ìå íå íèÿ áîëü -
øèõ ïî ëó î ñåé ïðàê òè ÷åñ êè ñî âïà äà þò, ò. å. ýô ôåêò Ïîé íòèí ãà — Ðî -
áåð òñî íà íå îêà çû âà åò íè êà êî ãî çà ìåò íî ãî âëè ÿ íèÿ íà ýâî ëþ öèþ ÷àñ -
òè öû. Îäíà êî çà ýòî âðå ìÿ íà êàï ëè âà þò ñÿ íå çíà ÷è òåëü íûå ðàç ëè ÷èÿ â
ýëå ìåí òàõ îðáèò, êî òî ðûå ïðè âî äÿò ê ðàç íûì óñëî âè ÿì ñáëè æå íèé
÷àñ òèö ñ Íåï òó íîì. Êàê èç âåñ òíî, ýô ôåêò Ïîé íòèí ãà — Ðî áåð òñî íà
ïðè âî äèò ê âå êî âî ìó óìåíü øå íèþ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé îðáèò ÷àñ òèö,
58
À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ
Ðèñ. 4. Ýâîëþöèÿ áîëüøèõ
ïîëóîñåé îðáèò ÷àñòèö ïîÿñà
Êîéïåðà: 1 — ñ ó÷åòîì ýôôåêòà
Ïîéíòèíãà — Ðîáåðòñîíà, 2 —
áåç ó÷åòà ýôôåêòà
íî ïî ñëå ñáëè æå íèé ÷àñ òè öû, íà êî òî ðûå ìîã îêà çû âàòü âëè ÿ íèå ÍÃÝ,
íà ÷à ëè óäà ëÿòü ñÿ îò Ñîë íöà, à îñòàëü íûå — ïðèáëèæàòüñÿ. Ýòî ãî âî -
ðèò î òîì, ÷òî èìåííî óñëîâèÿ ñáëèæåíèÿ è ãðàâèòàöèîííîå âëè ÿ íèå
Íåïòóíà, à íå ÍÃÝ ñòàëè ïðè÷èíîé äàëüíåéøèõ ðàñõîæäåíèé â
ýâîëþöèè îðáèò.
ÎÑÎÁÅÍÍÎÑÒÈ ÝÂÎËÞÖÈÈ ÎÐÁÈÒ Â ÊÎÎÐÄÈÍÀÒÀÕ à — å
Ýâî ëþ öèÿ ðàñ ñìàò ðè âà å ìûõ îðáèò â êî îð äè íà òàõ à — å ïðåä ñòàâ ëÿ åò
îò äåëü íûé èí òå ðåñ. Èç ðèñ. 1 âèä íî, ÷òî äàæå â èí òåð âà ëå áîëü øèõ ïî -
ëó î ñåé 30...60 à. å. ýêñ öåí òðè ñè òå òû äîñ òè ãà þò çíà ÷å íèé 0.9 è áîëü øå.
Èíòå ðåñ íî, ãäå èç íà ÷àëü íûé èñ òî÷ íèê òà êèõ îðáèò? Êðî ìå òîãî, èí òå -
ðåñ íî ïðî èñ õîæ äå íèå óæå óïî ìÿ íó òî ãî «ðó êà âà», òÿ íó ùå ãî ñÿ èçî ãíó -
òîé äó ãîé â ñòî ðî íó óâå ëè ÷å íèÿ áîëü øèõ ïî ëó î ñåé è ýêñ öåí òðè ñè òå -
òîâ. Äëÿ âû ÿñ íå íèÿ ïî ñòàâ ëåí íûõ âîï ðî ñîâ ðàñ ñìîò ðèì ðèñ. 5. Çäåñü,
êàê è íà ðèñ. 1, òî÷ êà ìè îá îçíà ÷å íû îðáè òû ðå àëü íûõ òåë ïî ÿ ñà Êîé -
ïå ðà. Øòðè õî âû ìè ëè íè ÿ ìè 1—5 îá îçíà ÷å íû çà âè ñè ìîñ òè à(å) ïðè
ïî ñòî ÿí íûõ çíà ÷å íè ÿõ ïå ðè ãå ëèé íûõ ðàñ ñòî ÿ íèé (q = 1, 5.2, 9.5, 19.2 è
30 à. å. ñî îò âå òñòâåí íî). Ýòè ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ áëèç êè ê áîëü -
øèì ïî ëó î ñÿì îðáèò ïëà íåò. Ïî íÿò íî, ÷òî äëÿ ðå àëü íûõ îðáèò, ðàñ ïî -
ëî æåí íûõ ìåæ äó äâó ìÿ ñî ñåä íè ìè øòðè õî âû ìè ëè íè ÿ ìè, ïå ðè ãå ëèé -
íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ èìå þò ïðî ìå æó òî÷ íûå çíà ÷å íèÿ. Òîí êè ìè ëè íè ÿ ìè
îá îçíà ÷åí õîä ýâî ëþ öèè ìî äåëü íûõ îðáèò, ïðî ñ÷è òàí íûõ â äàí íîé
ðà áî òå. Íà ðè ñóí êå îò ìå ÷åí õîä ýâî ëþ öèè ëèøü íå ñêîëü êèõ îðáèò ñ
íà ÷àëü íû ìè áîëü øè ìè ïî ëó î ñÿ ìè â èí òåð âà ëàõ 41...42 è 35...36 à. å. Â
íå êî òî ðûõ ìåñ òàõ ýòè ëè íèè î÷åíü ãóñ òî ïî êðû âà þò êî îð äè íàò íîå
ïðî ñòðà íñòâî è çà êðû âà þò ðå àëü íûå îðáè òû, íî îñíîâ íûå îñî áåí íîñ -
òè ýâî ëþ öèè âèä íû õî ðî øî. Âèä íî òàê æå, ÷òî ïå ðè ãå ëèè ðå àëü íûõ
îð áèò èç áå ãà þò çíà ÷å íèé, áëèç êèõ ê áîëü øèì ïî ëó î ñÿì îðáèò ïëà íåò.
Ýòî ïî íÿò íî, ïî ñêîëü êó âå ðî ÿò íîñ òè ñáëè æå íèé ìà ëûõ òåë ñ ïëà íå òà -
59
ÎÐÁÈÒÀËÜÍÀß ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÀ ÊÎÉÏÅÐÀ
Ðèñ. 5. Ýâîëþöèÿ îðáèò òåë ïîÿñà
Êîéïåðà â êîîðäèíàòàõ à — å
ìè ìàêñèìàëüíû âáëèçè ïåðèãåëèåâ îðáèò ýòèõ òåë. Õîòÿ íåñêîëüêî
îðáèò èìåþò ïåðèãåëèéíûå ðàññòîÿíèÿ ìåæäó îðáèòàìè Çåìëè è
Þïè òå ðà, íî ê ñàìèì îðáèòàì ïëàíåò çíà÷åíèÿ q íå ïðèáëèæàþòñÿ.
Òàê æå âèä íî, ÷òî ýâî ëþ öèÿ îðáèò â êî îð äè íà òàõ à — å ïðî èñ õî -
äèò ïðè áëè çè òåëü íî âäîëü øòðè õî âûõ ëè íèé. Ýòî ïî íÿò íî, ïî ñêîëü êó
çà ìåò íûå èç ìå íå íèÿ ýëå ìåí òîâ ïðî èñ õî äÿò â îñíîâ íîì ïðè ñáëè æå -
íèè ìà ëûõ òåë ñ ïëà íå òà ìè âáëè çè ïå ðè ãå ëè åâ îðáèò ìà ëûõ òåë. Êðî -
ìå òî ãî, òà êèå èç ìå íå íèÿ áîëü øîé ïî ëó î ñè è ýêñ öåí òðè ñè òå òà ïðî èñ -
õî äÿò ïðè íåçíà÷èòåëüíîì èçìåíåíèè ïåðèãåëèéíîãî ðàññòîÿíèÿ.
 öå ëîì õîä ýâî ëþ öèè ìî äåëü íûõ îðáèò âïè ñû âà åò ñÿ â ðàñ ïðå äå -
ëå íèå îðáèò ðå àëü íûõ òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà. Ýòî çíà ÷èò, ÷òî ðàñ ïðå äå ëå -
íèå ýòèõ òåë â êî îð äè íà òàõ à — å ìîæ íî îá ú ÿñ íèòü ýâî ëþ öè åé òà êèõ
òåë ñ èñ õîä íû ìè çíà ÷å íè ÿ ìè áîëü øèõ ïî ëó î ñåé îðáèò â èí òåð âà ëàõ
35...36 è 41...42 à. å. Îäíà êî çäåñü èìå åò ñÿ îäíà îñî áåí íîñòü. Ðå÷ü èäåò
î «ðó êà âå» îðáèò, êî òî ðûé òÿ íåò ñÿ â ñòî ðî íó óâå ëè ÷å íèÿ à è å îò çî íû
íà è áîëü øåé êîí öåí òðà öèè (à = 42...46 à. å., å = 0...0.20). «Ðó êàâ» èç ãè -
áà åò ñÿ òàê, ÷òî åãî âåð õíèé êðàé êà ñà åò ñÿ øòðè õî âîé ëè íèè, îá îçíà ÷à -
þ ùåé çà âè ñè ìîñòü à(å) ïðè q = 30 à. å. Ïî ôîð ìå «ðó êàâ» òàê æå áëè çîê
è ê çà âè ñè ìîñ òè à(å) ìî äåëü íûõ îðáèò (ñïëîø íàÿ ëî ìà íàÿ ëè íèÿ). Ýòî
ãî âî ðèò î òîì, ÷òî ïðî èñ õîæ äå íèå «ðó êà âà», ñêî ðåå âñå ãî, ÿâ ëÿ åò ñÿ
ñëå äñòâè åì ýâî ëþ öèè îðáèò, èç íà ÷àëü íî ðàñ ïî ëî æåí íûõ ïðè ìåð íî â
çî íå íà è áîëü øåé êîí öåí òðà öèè (à = 42...46 à. å., å = 0...0.20). Îäíà êî,
êàê âèä íî èç ðèñ. 5, áîëüøèíñòâî îðáèò «ðóêàâà» íå ìîæåò èìåòü
ñáëèæåíèé ñ ïëàíåòàìè — ïåðèãåëèéíûå ðàññòîÿíèÿ ýòèõ îðáèò
ðàñïîëîæåíû çà îðáèòîé Íåïòóíà.
Ïå ðè ãå ëèé íûå ðàñ ñòî ÿ íèÿ íå êî òî ðûõ ìî äåëü íûõ îðáèò â ïðî öåñ -
ñå ýâî ëþ öèè òàê æå ðàñ ïî ëî æå íû çà îðáè òîé Íåï òó íà, ïî òî ìó ÷òî èõ
ýâî ëþ öè îí íûå çà âè ñè ìîñ òè ðàñ ïî ëî æå íû íå ñêîëü êî íè æå çà âè ñè ìîñ -
òè à(å) ïðè q = 30 à. å. Ýòîò ôàêò îá ú ÿñ íÿ åò ñÿ âå êî âîé ýâî ëþ öè åé ýêñ -
öåí òðè ñè òå òîâ òà êèõ îðáèò, êî òî ðàÿ ïî êà çû âà åò îò íî ñè òåëü íî íå áîëü -
øèå äîë ãî ïå ðè î äè ÷åñ êèå êî ëå áà íèÿ äà æå áåç ñáëè æå íèé ñ ïëà íå òà ìè.
Äè à ïà çî íû òà êèõ êî ëå áà íèé äî õî äÿò äî 0.04, ÷å ãî äîñ òà òî÷ íî äëÿ îá ú -
ÿñ íå íèÿ óäà ëå íèÿ ïå ðè ãå ëè åâ ìî äåëü íûõ îðáèò çà îðáè òó Íåï òó íà. Íî
ïå ðè ãå ëèè ðå àëü íûõ îðáèò â «ðó êà âå» óäà ëå íû ãî ðàç äî áîëü øå. Äëÿ
îá ú ÿñ íå íèÿ ïðî èñ õîæ äå íèÿ ýòèõ îðáèò â ðå çóëü òà òå ýâî ëþ öèè ïîä äå -
éñòâè åì èç âåñ òíûõ ãðàâèòàöèîííûõ âîçìóùåíèé äèàïàçîíû âåêîâûõ
êîëåáàíèé ýêñöåíòðèñèòåòîâ äîëæíû äîõîäèòü äî 0.2 è äàæå áîëüøå,
÷åãî â äåéñòâèòåëüíîñòè íåò.
Èç àíà ëè çà ðèñ. 5 íà ïðà øè âà åò ñÿ ïðåä ïî ëî æå íèå î ñó ùåñ òâî âà íèè
íå èç âåñ òíî ãî âîç ìó ùà þ ùå ãî òå ëà, ìàñ ñà êî òî ðî ãî çà ìåò íî áîëü øå
ìàñ ñû Ïëó òî íà, è êî òî ðîå äâè æåò ñÿ ëè áî ïî êðó ãî âîé îðáè òå íà ðàñ -
ñòî ÿ íèè 48...50 à. å., ëè áî äîñ òè ãà åò ýòèõ çíà ÷å íèé â àôå ëèè îðáè òû.
Òà êîå îãðà íè ÷å íèå ñëå äó åò èç òî ãî, ÷òî ó÷åò Ïëó òî íà ïðàê òè ÷åñ êè íå
ñêà çû âà åò ñÿ íà ýâî ëþ öèè îðáèò ìî äåëü íûõ òåë. Â òî æå âðå ìÿ ìàñ ñà
ïðåä ïî ëà ãà å ìî ãî òå ëà äîë æíà áûòü çà ìåò íî ìåíü øå ìàñ ñû Íåï òó íà.
Ýòî óñëî âèå ñëå äó åò èç íà ñå ëåí íîñ òè «ðó êà âà» îðáè òà ìè. Ïî íÿò íî,
60
À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ
÷òî îðáè òû ðå àëü íûõ òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà, ðàñ ïî ëî æåí íûå ìåæ äó
øòðè õî âû ìè ëè íè ÿ ìè 4 è 5, ìî ãóò èñ ïû òû âàòü ñáëè æå íèÿ ëèøü ñ
Íåï òó íîì. Ïîñ êîëü êó ýòî ïðî ñòðà íñòâî çà ìåò íî áîëü øå î÷è ùå íî îò
îðáèò, ÷åì îá ëàñòü «ðó êà âà», òî è ìàñ ñà Íåï òó íà äîë æíà áûòü çà ìåò íî
áîëü øå ìàñ ñû ïðåä ïî ëà ãà å ìî ãî òå ëà.
Âñå æå íà ëè ÷èå «ðó êà âà» âðÿä ëè ìî æåò áûòü äîñ òà òî÷ íûì îñíî -
âà íè åì äëÿ óòâåð æäå íèÿ î ñó ùåñ òâî âà íèè íî âî ãî ìàñ ñèâ íî ãî òå ëà.
Ïî äîá íûõ ïðåä ïî ëî æå íèé äå ëà ëîñü äîñ òà òî÷ íî (ñì. [5]), íî íè îä íî
ïî êà íå ïîä òâåð äè ëîñü. Ïî ý òî ìó îò ìå òèì, ÷òî íà ëè ÷èå «ðó êà âà»
îðáèò òåë ïîÿñà Êîéïåðà åùå òðåáóåò ñâîåãî îáúÿñíåíèÿ.
ÂÛÂÎÄÛ
×èñ ëåí íûå ðàñ ÷å òû ðå àëü íûõ è ìî äåëü íûõ îðáèò òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà
ïî êà çû âà þò, ÷òî ñðå äè íà áëþ äà å ìî ãî êîì ïëåê ñà ÀÑÇ âêëàä òåë èç ïî -
ÿ ñà Êîé ïå ðà äîë æåí áûòü êðàé íå ìàë, à èõ îá ùåå êî ëè ÷åñ òâî äîë æíî
áûòü â äå ñÿò êè ðàç ìåíü øå, ÷åì êî ëè ÷åñ òâî òåë, ïå ðå øåä øèõ â ãðóï ïó
Êåí òàâ ðîâ. Òà êîé âûâîä ñîãëàñóåòñÿ ñ äàííûìè íàáëþäåíèé.
Íåã ðà âè òà öè îí íûå ýô ôåê òû ïðàê òè ÷åñ êè íå îêà çû âà þò íè êà êî ãî
âëè ÿ íèÿ íà ïå ðå õîä ÷àñ òèö ìå òå îð íî ãî ðàç ìå ðà èç ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà âî
âíóò ðåí íèå çî íû ïëà íåò íîé ñèñ òå ìû. Ïðè òîê òà êèõ ÷àñ òèö ê îðáè òå
Çåì ëè ìî æåò îñó ùå ñòâëÿòü ñÿ òîëüêî çà ñ÷åò ñáëèæåíèé ñ ïëàíåòàìè.
Ðàñ ïðå äå ëå íèå îðáèò òåë ïî ÿ ñà Êîé ïå ðà â êî îð äè íà òàõ áîëü øàÿ
ïî ëó îñü — ýêñ öåí òðè ñè òåò â îñíîâ íîì îá ú ÿñ íÿ åò ñÿ ýâî ëþ öè åé îðáèò
òà êèõ òåë ñ èñ õîä íû ìè çíà ÷å íè ÿ ìè áîëü øèõ ïî ëó î ñåé îðáèò â èí òåð -
âà ëàõ 35...36 è 41...42 à. å. Íà ëè ÷èå «ðó êà âà» îðáèò, êî òî ðûé òÿ íåò ñÿ â
ñòî ðî íó óâå ëè ÷å íèÿ à è å îò çî íû íà è áîëü øåé êîí öåí òðà öèè (à =
= 42...46 à. å., å = 0...0.20) åùå òðå áó åò îá ú ÿñ íå íèÿ.
1. Êàçàíöåâ À. Ì. Ïðîñòîé ìåòîä ÷èñëåííûõ ðàñ÷åòîâ ýâîëþöèè îðáèò îêîëîçåìíûõ
àñòåðîèäîâ // Àñòðîí. âåñòí.—2002.—36, ¹ 1.— Ñ. 48—54.
2. Êàçàíöåâ À. Ì. Ó÷åò ýôôåêòà Ïîéíòèíãà — Ðîáåðòñîíà íà êîðîòêèõ èíòåðâàëàõ
ýâîëþöèè ìåòåîðíûõ îðáèò // Êèíåìàòèêà è ôèçèêà íåáåñ. òåë.—2005.—21,
¹ 4.—C. 312—316.
3. Êàòàñåâ Ë. À., Êóëèêîâà Í. Â. Ýôôåêò ßðêîâñêîãî — Ðàäçèåâñêîãî â ýâîëþöèè
ìåòåîðíûõ ðîåâ // Àñòðîí. âåñòí.—1972.—6, ¹ 4.—Ñ. 237—241.
4. Barucci M. A., Belskaya I. N., Fulchignoni M., Birlan M. Tax on omy of Cen taurs and
trans-nep tu nian ob jects // Astron. J.—2005.—130, N 3.—P. 1291—1298.
5. Brunini A., Melita M. D. The ex is tence of a planet be yond 50 AU and the or bital dis tri bu -
tion of the clas si cal Edge worth-Kuiper-Belt ob jects // Icarus.—2002.—160,
N 1.—P. 32—43.
6. Ipatov S. I., Mardon A. A. De liv ery of me te or ites to the Earth from the Edge -
worth—Kuiper belt // 30th An nual Lu nar and Plan e tary Sci ence Con fer ence, March
15—29, 1999, Hous ton, TX. Abstr. 1147.
7. Jewitt D. C., Luu J. Crys tal line wa ter ice on the Kuiper belt ob ject (50000) Quaoar //
Na ture.—2004.—432.—P. 731—733.
61
ÎÐÁÈÒÀËÜÍÀß ÑÒÐÓÊÒÓÐÀ ÏÎßÑÀ ÊÎÉÏÅÐÀ
8. Kazantsev A. M. Mi gra tion ve loc i ties of as ter oids from MBA to NEA’s and Cen taurs //
Ro ma nian Astron. J.—2005.—15 Suppl.—P. 81—86.
9. Moore M. H., Hud son R. L., Ferrante R. F. Ra di a tion prod ucts in pro cessed ices rel e vant
to Edge worth-Kuiper-Belt ob jects // Earth, Moon, and Plan ets.—2003.—92, N 1.—
P. 291—306.
10. Shubart J. Long-pe riod ef fects in the mo tion of Hilda-type plan ets // Astron. J.—
1968.—73.—P. 99—103.
11. Stern A., Campins H. Chiron and the Cen taurs: escapees from the Kuiper belt // Na -
ture.—1996.—382.—P. 507—510.
Ïîñòóïèëî â ðåäàêöèþ 06.05.09
62
À. Ì. ÊÀÇÀÍÖÅÂ
|
| id | nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-73259 |
| institution | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| issn | 0233-7665 |
| language | Russian |
| last_indexed | 2025-12-02T01:56:55Z |
| publishDate | 2010 |
| publisher | Головна астрономічна обсерваторія НАН України |
| record_format | dspace |
| spelling | Казанцев, А.М. 2015-01-08T10:57:48Z 2015-01-08T10:57:48Z 2010 Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс / А.М. Казанцев // Кинематика и физика небесных тел. — 2010. — Т. 26, № 5. — С. 50-62. — Бібліогр.: 11 назв. — рос. 0233-7665 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/73259 523.24+523.68 Выполнены численные расчеты эволюции орбит модельных и реальных тел пояса Койпера на длительные интервалы времени. Учитывались гравитационные возмущения от всех больших планет, а для мелких частиц — и негравитационный эффект Пойнтинга — Робертсона. Показано, что широкий разброс орбит тел пояса Койпера в координатах большая полуось — эксцентриситет объясняется их эволюцией за миллионы лет. Относительный вклад крупных тел и метеорных частиц из пояса Койпера в околоземный комплекс должен быть крайне малым. Виконано чисельні розрахунки еволюції орбіт модельних і реальних тіл поясу Койпера на тривалі інтервали часу. Враховувалися гравітаційні збурення від всіх великих планет, а для дрібних частинок — і негравітаційний ефект Пойнтінга — Робертсона. Показано, що широкий розкид орбіт тіл поясу Койпера в координатах велика піввісь— ексцентриситет пояснюється їхньою еволюцією за мільйони років. Відносини внесок великих тіл і метеорних часток з поясу Койпера в біляземний комплекс повинен бути вкрай мати. Numerical calculations of orbit evolutions of model and real bodies of the Kuiper belt are carried out on prolonged intervals. Gravitational perturbations from all major planets and in addition the Pointing — Robertson non-gravitational effect for small particles are taken into account. It is shown that a wide orbit scattering of the real Kuiper belt bodies in semimajor axis — eccentricity co-ordinates is explained by their evolution during millions of years. The conclusion is made that the relative contribution of large bodies and meteor particles from the Kuiper belt to the near-Earth complex should be very small. ru Головна астрономічна обсерваторія НАН України Кинематика и физика небесных тел Динамика и физика тел Солнечной системы Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс Орбітальна структура поясу Койпера і його внесок у біляземний астероїдііо-метеорний комплекс The orbital structure of the Kuiper belt and its contribution to the near-Earth asteroid-meteor complex Article published earlier |
| spellingShingle | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс Казанцев, А.М. Динамика и физика тел Солнечной системы |
| title | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс |
| title_alt | Орбітальна структура поясу Койпера і його внесок у біляземний астероїдііо-метеорний комплекс The orbital structure of the Kuiper belt and its contribution to the near-Earth asteroid-meteor complex |
| title_full | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс |
| title_fullStr | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс |
| title_full_unstemmed | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс |
| title_short | Орбитальная структура пояса Койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс |
| title_sort | орбитальная структура пояса койпера и его вклад в околоземный астероидно-метеорный комплекс |
| topic | Динамика и физика тел Солнечной системы |
| topic_facet | Динамика и физика тел Солнечной системы |
| url | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/73259 |
| work_keys_str_mv | AT kazancevam orbitalʹnaâstrukturapoâsakoiperaiegovkladvokolozemnyiasteroidnometeornyikompleks AT kazancevam orbítalʹnastrukturapoâsukoiperaíiogovnesokubílâzemniiasteroídííometeorniikompleks AT kazancevam theorbitalstructureofthekuiperbeltanditscontributiontothenearearthasteroidmeteorcomplex |