Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г.
Рассмотрена одна из наиболее мощных и продолжительных вспышек активного красного карлика YZ CMi, обнаруженная 9 февраля 2008 г. на пике Терскол по наблюдениям в полосе U. Розглянуто одну з найпотужніших і найтриваліших спалахів активного червоного карлика YZ CMi, який було виявлено 9 лютого 2008 р....
Saved in:
| Published in: | Кинематика и физика небесных тел |
|---|---|
| Date: | 2011 |
| Main Authors: | , , , , , , , , , |
| Format: | Article |
| Language: | Russian |
| Published: |
Головна астрономічна обсерваторія НАН України
2011
|
| Subjects: | |
| Online Access: | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/75131 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Journal Title: | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| Cite this: | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. / Б.Е. Жиляев, Ю.Т. Цап, М.В. Андреев, А.В. Степанов, Ю.Г. Копылова, Р.Е. Гершберг, М.Н. Ловкая, А.В. Сергеев, И.А. Верлюк, К.О. Стеценко // Кинематика и физика небесных тел. — 2011. — Т. 27, № 3. — С. 75-84. — Бібліогр.: 17 назв. — рос. |
Institution
Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine| _version_ | 1860242953034792960 |
|---|---|
| author | Жиляев, Б.Е. Цап, Ю.Т. Андреев, М.В. Степанов, А.В. Копылова, Ю.Г. Гершберг, Р.Е. Ловкая, М.Н. Сергеев, А.В. Верлюк, И.А. Стеценко К.О. |
| author_facet | Жиляев, Б.Е. Цап, Ю.Т. Андреев, М.В. Степанов, А.В. Копылова, Ю.Г. Гершберг, Р.Е. Ловкая, М.Н. Сергеев, А.В. Верлюк, И.А. Стеценко К.О. |
| citation_txt | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. / Б.Е. Жиляев, Ю.Т. Цап, М.В. Андреев, А.В. Степанов, Ю.Г. Копылова, Р.Е. Гершберг, М.Н. Ловкая, А.В. Сергеев, И.А. Верлюк, К.О. Стеценко // Кинематика и физика небесных тел. — 2011. — Т. 27, № 3. — С. 75-84. — Бібліогр.: 17 назв. — рос. |
| collection | DSpace DC |
| container_title | Кинематика и физика небесных тел |
| description | Рассмотрена одна из наиболее мощных и продолжительных вспышек активного красного карлика YZ CMi, обнаруженная 9 февраля 2008 г. на пике Терскол по наблюдениям в полосе U.
Розглянуто одну з найпотужніших і найтриваліших спалахів активного червоного карлика YZ CMi, який було виявлено 9 лютого 2008 р. на піку Терскол за спостереженнями у смузі U.
We consider one of the most powerful and long duration flares of the red dwarf YZ CMi which was revealed from observations in the U band at the Peak Terskol Observatory on 9 February 2008.
|
| first_indexed | 2025-12-07T18:32:18Z |
| format | Article |
| fulltext |
ÓÄÊ 524.3-56
Á. Å. Æèëÿåâ1, Þ. Ò. Öàï2,4, Ì. Â. Àíäðååâ3, À. Â. Ñòåïàíîâ4,
Þ. Ã. Êîïûëîâà4, Ð. Å. Ãåðøáåðã2, Ì. Í. Ëîâêàÿ2,
À. Â. Ñåðãååâ3, È. À. Âåðëþê1, Ê. Î. Ñòåöåíêî1
1Ãëàâíàÿ àñòðîíîìè÷åñêàÿ îáñåðâàòîðèÿ Íàöèîíàëüíîé àêàäåìèè íàóê Óêðàèíû
03680 ã. Êèåâ, óë. Àêàäåìèêà Çàáîëîòíîãî 27
zhilyaev@mao.kiev.ua
2Íàó÷íî-èññëåäîâàòåëüñêèé èíñòèòóò «Êðûìñêàÿ àñòðîôèçè÷åñêàÿ îáñåðâàòîðèÿ»
98409 Êðûì, Íàó÷íûé
3Ìåæäóíàðîäíûé öåíòð àñòðîíîìè÷åñêèõ è ìåäèêî-ýêîëîãè÷åñêèõ èññëåäîâàíèé
Íàöèîíàëüíîé àêàäåìèè íàóê Óêðàèíû è Ðîññèéñêîé àêàäåìèè íàóê
03680 ã. Êèåâ, óë. Àêàäåìèêà Çàáîëîòíîãî 27
4Ãëàâíàÿ (Ïóëêîâñêàÿ) àñòðîíîìè÷åñêàÿ îáñåðâàòîðèÿ Ðîññèéñêîé àêàäåìèè íàóê
196140 Ðîññèÿ, Ñàíêò-Ïåòåðáóðã, Ïóëêîâñêîå øîññå, ä. 65
Ïóëüñàöèè îïòè÷åñêîãî èçëó÷åíèÿ âñïûøêè YZ CMI
9 ôåâðàëÿ 2008 ã.
Ðàññìîòðåíà îäíà èç íàèáîëåå ìîùíûõ è ïðîäîëæèòåëüíûõ âñïûøåê
àêòèâíîãî êðàñíîãî êàðëèêà YZ CMi, îáíàðóæåííàÿ 9 ôåâðàëÿ 2008 ã.
íà ïèêå Òåðñêîë ïî íàáëþäåíèÿì â ïîëîñå U . Ïðè âîçãîðàíèè âñïûøêè
â òå÷åíèå 30 ñ ñâåòèìîñòü çâåçäû óâåëè÷èëàñü áîëåå ÷åì â 180 ðàç, à
ïîëíàÿ äëèòåëüíîñòü âñïûøêè ñîñòàâèëà îäèí ÷àñ. Ñ ïîìîùüþ âåéâ -
ëåò-àíàëèçà â ìàêñèìóìå èçëó÷åíèÿ âñïûøêè îáíàðóæåíû êâàçèïå ðè -
î äè÷åñêèå ïóëüñàöèè ñ õàðàêòåðíûì ïåðèîäîì îêîëî 11 ñ, íà÷àëüíîé
ãëóáèíîé ìîäóëÿöèè 5.5 % è ýêñïîíåíöèàëüíûì âðåìåíåì çàòóõàíèÿ
29 ñ. Â ïðåäïîëîæåíèè, ÷òî íàáëþäàåìûå ïóëüñàöèè áûëè âûçâàíû
áûñòðûìè ìàãíèòîãèäðîäèíàìè÷åñêèìè êîëåáàíèÿìè âñïûøå÷íîé
ïåò ëè, íà îñíîâå ìåòîäîâ êîðîíàëüíîé ñåéñìîëîãèè îïðåäåëåíû êîí -
öåí òðà öèÿ (2×1010ñì-3) è òåìïåðà òóðà (3×107 Ê) ïëàçìû, à òàêæå íà -
ïðÿ æåí íîñòü ìàãíèòíîãî ïîëÿ (0.015 Òë) â îáëàñòè ýíåðãîâûäåëåíèÿ.
ÏÓËÜÑÀÖ²¯ ÎÏÒÈ×ÍÎÃÎ ÂÈÏÐÎ̲ÍÞÂÀÍÍß ÑÏÀËÀÕÓ YZ CMI
9 ËÞÒÎÃÎ 2008 ð., Æèëÿºâ Á. Þ., Öàï Þ. Ò., Àíäðººâ Ì. Â.,
Ñòåïàíîâ O. Â., Êîïèëîâà Þ. Ã., Ãåðøáåðã Ð. E., Ëîâêà Ì. Ì.,
Ñåð㺺â Î. Â., Âåðëþê I. À., Ñòåöåíêî Ê. Î. — Ðîçãëÿíóòî îäíó ç íàé -
ïîòóæí³øèõ ³ íàéòðèâàë³øèõ ñïàëàõ³â àêòèâíîãî ÷åðâîíîãî êàðëèêà
75
ISSN 0233-7665. Êèíåìàòèêà è ôèçèêà íåáåñ. òåë. 2011. Ò. 27, ¹ 3
© Á. Å. ÆÈËßÅÂ, Þ. Ò. ÖÀÏ, Ì. Â. ÀÍÄÐÅÅÂ, À. Â. ÑÒÅÏÀÍÎÂ, Þ. Ã. ÊÎÏÛËÎÂÀ,
Ð. Å. ÃÅÐØÁÅÐÃ, Ì. Í. ËÎÂÊÀß, À. Â. ÑÅÐÃÅÅÂ, È. À. ÂÅÐËÞÊ, Ê. Î. ÑÒÅÖÅÍÊÎ, 2011
76
Á. Å. ÆÈËßÅÂ È ÄÐ.
YZ CMi, ÿêèé áóëî âèÿâëåíî 9 ëþòîãî 2008 ð. íà ï³êó Òåðñêîë çà ñïî -
ñòåðåæåííÿìè ó ñìóç³ U. Ïðîòÿãîì 30 ñ ñâ³òí³ñòü ç³ðêè çá³ëüøèëàñü
ó 180 ðàç³â, à ïîâíà òðèâàë³ñòü ñïàëàõó ñêëàëà îäíó ãîäèíó. Çà äî -
ïîìîãîþ âåéâëåò-àíàë³çó ó ìàêñèìóì³ âèïðîì³íþâàííÿ âèÿâëåíî êâà -
ç³ïåð³îäè÷í³ ïóëüñàö³¿ ç õàðàêòåðíèì ïåð³îäîì á³ëÿ 11 ñ, ïî÷àòêîâîþ
ãëèáèíîþ ìîäóëÿö³¿ 5.5 % ³ åêñïîíåíö³àëüíèì ÷àñîì çãàñàííÿ 29 ñ. Ó
ïðèïóùåíí³, ùî ñïîñòåðåæåí³ ïóëüñàö³¿ áóëè âèêëèêàí³ øâèäêèìè
ìàãí³òîã³äðîäèíàì³÷íèìè êîëèâàííÿìè ñïàëàõîâî¿ àðêè, íà îñíîâ³
ìåòîä³â êîðîíàëüíî¿ ñåéñìîëî㳿 âèçíà÷åíî êîíöåíòðàö³þ (2×1010 ñì-3)
³ òåìïåðàòóðó (3×107 Ê) ïëàçìè, à òàêîæ çíà÷åííÿ ìàãí³òíîãî ïîëÿ
(0.015 Òë) â îáëàñò³ åíåðãîâèä³ëåííÿ.
PULSATIONS OF OPTICAL EMISSION OF THE YZ CMI FLARE ON
9 FEBRUARY 2008, by Zhilyaev B. E., Tsap Yu. T., Andreev M. V.,
Stepanov A. V., Kopylova Yu. G., Gershberg R. E., Lovkaya M. N.,
Sergeev A. V., Verlyuk I. A., Stetsenko K. O. — We con sider one of the most
pow er ful and long du ra tion flares of the red dwarf YZ CMi which was re -
vealed from ob ser va tions in the U band at the Peak Terskol Ob ser va tory on
9 Feb ru ary 2008. The stel lar lu mi nos ity was in creased to the flare max i -
mum by a fac tor of 180 dur ing 30 s and the to tal flare du ra tion was equal to
1 h. Us ing the wave let anal y sis, quasi-pe ri od i cal pul sa tions with a pe riod of
about 11 s, an ini tial mod u la tion depth of 5.5 %, and an ex po nen tial time of
damp ing of 29 s are re vealed. It is as sumed that ob served pul sa tions were
caused by fast magnetohydrodynamic os cil la tions of the flare loop. Based
on co ro nal seis mol ogy meth ods, the fol low ing pa ram e ters of flare plasma
were de ter mined: num ber den sity (2×1010 ñm-3), plasma tem per a ture
(3×107 K), and the mag netic field value (0.015 T) in the re gion of flare en -
ergy re lease.
ÂÂÅÄÅÍÈÅ
Êðàñ íàÿ êàð ëè êî âàÿ çâåç äà YZ CMi (dM 4.5e), íà õî äÿ ùà ÿ ñÿ íà ðàñ ñòî -
ÿ íèè 5.93 ïê (R* » 0.36R�, M * » 0.34M�, T* » 2900 K), ÿâ ëÿ åò ñÿ îä íîé
èç íà è áî ëåå ÿð êèõ (V = 11.1m ) è àê òèâ íûõ âñïû õè âà þ ùèõ çâåçä. Eå èñ -
ñëå äî âà íèþ ïî ñâÿ ùå íî áîëü øîå ÷èñ ëî ðà áîò. Òàê, ñî ãëàñ íî êðûì ñêî -
ìó êà òà ëî ãó âñïû õè âà þ ùèõ çâåçä — åãî ïåð âàÿ âåð ñèÿ áûëà îïè ñà íà
Ãåð øáåð ãîì è äð. [5] — ðå çóëü òà òû îïòè ÷åñ êîé ôî òî ìåò ðèè âñïû øåê
ýòîé çâåç äû ñî äåð æàò ñÿ â 164 ñòàòü ÿõ, îïòè ÷åñ êèå ñïåê òðû — â 55,
ðåí òãå íîâ ñêèå è ÓÔ-íà áëþ äå íèÿ ïðåä ñòàâ ëå íû â 49 è 25 ïóá ëè êà öè ÿõ
ñî îò âå òñòâåí íî. Îñî áûé èí òå ðåñ äëÿ äàëü íåé øå ãî èç ëî æå íèÿ ïðåä -
ñòàâ ëÿ þò ðà áî òû ïî ñëåä íèõ ëåò [7—10].
Ñðàâ íè òåëü íî íå äàâ íî Ðà àñ ñåí è äð. [9] íà îñíî âå ðåí òãå íîâ ñêèõ
íà áëþ äå íèé â äè à ïà çî íå 0.1—4 íì, ïî ëó ÷åí íûõ íà ñà ìîé êðóï íîé åâ -
ðî ïåé ñêîé îðáè òàëü íîé îá ñåð âà òî ðèè XMM-Newton, ïðî âå ëè äå òàëü -
íûå èñ ñëå äî âà íèÿ äâóõ âñïû øåê íà YZ CMi. Çà òåì íà îñíî âå ñî ë íå÷ -
íî-çâåç äíîé àíà ëî ãèè è óðàâ íå íèÿ òåï ëî âî ãî áà ëàí ñà âî âñïû øå÷ íîé
ïåò ëå (àð êå) îíè äè àã íîñ òè ðî âà ëè ïëàç ìó è ìàã íèò íûå ïî ëÿ ñ ïî -
ìîùüþ äâóõ íå çà âè ñè ìûõ ìå òî äèê. Îäíà êî èñ ïîëü çó å ìûå èìè ïîä õî -
äû ïðåä ïî ëà ãà þò áîëü øîå ÷èñ ëî íå âñåã äà îïðàâ äàí íûõ ïðåä ïî ëî æå -
íèé, ÷òî ìî æåò ïðè âåñ òè ê íå êîð ðåê òíûì ðå çóëü òà òàì. Ðàñ ñìîò ðèì èõ
áî ëåå îá ñòî ÿ òåëü íî.
Ïåð âûé ìå òîä ñëå äó åò èç ðàç ìåð íîñ òíûõ ñî îò íî øå íèé, ïî ëó ÷åí -
íûõ Øè áà òîé è Éî êî ÿ ìîé [14]. Ñîã ëàñ íî ïðè íÿ òîé ñòà öè î íàð íîé ìî -
äå ëè òåï ëî âîé áà ëàíñ âñïû øå÷ íîé ïåò ëè ïî ëóä ëè íû L îïðå äå ëÿ åò ñÿ
ïå ðåñî å äè íå íè åì ìàã íèò íûõ ñè ëî âûõ ëè íèé (òå ÷å íèå Ïå ÷å êà) â åå
âåð øè íå è òåï ëîï ðî âîä íû ìè ïî òå ðÿ ìè. Ïî ëà ãàÿ, ÷òî øè ðè íà òî êî âî -
ãî ñëîÿ ñðàâ íè ìà ñ L, ñêî ðîñòü âòå êà íèÿ ïëàç ìû â ñëîé ñî ñòàâ ëÿ åò
0.1VA, ãäå VA — àëü âå íîâ ñêàÿ ñêî ðîñòü, è âñÿ ìàã íèò íàÿ ýíåð ãèÿ òðàíñ -
ôîð ìè ðó åò ñÿ â òåï ëî âóþ, Éî êî ÿ ìà è Øè áà òà [16] îöå íè ëè òåì ïå ðà òó -
ðó â âåð øè íå âñïû øå÷ íîé àð êè.  ñâîþ î÷å ðåäü óñðåä íåí íàÿ òåì ïå ðà -
òó ðà ïåò ëè íà õî äè ëàñü ñ ó÷å òîì ðå çóëü òà òîâ ÷èñ ëåí íûõ ðàñ ÷å òîâ, â
ñî îò âå òñòâèè ñ êî òî ðû ìè òåì ïå ðà òó ðà ïëàç ìû ñ íà è áîëü øåé ìå ðîé
ýìèñ ñèè â òðè ðàçà ìåíü øå, ÷åì â âåð øè íå [13]. Ñ÷è òàÿ ïåò ëþ êó áîì è
ïðè íè ìàÿ ìå ðó ýìèñ ñèè ïåò ëè EM » n2 L3 , ãäå n — êîí öåí òðà öèÿ ïëàç -
ìû, à òàê æå íå ñî âñåì îá îñíî âàí íî ïî ëà ãàÿ çíà ÷å íèå ïëàç ìåí íî ãî ïà -
ðà ìåò ðà b » 1, Øè áà òà è Éî êî ÿ ìà [14] ïî ëó ÷è ëè âû ðà æå íèÿ äëÿ îöåí -
êè ìàã íèò íî ãî ïî ëÿ B è ðàç ìå ðà L ïî èç âåñ òíûì çíà ÷å íè ÿì ïëàç ìåí -
íîé êîí öåí òðà öèè, ìå ðû ýìèñ ñèè è òåì ïå ðà òó ðû ïëàçìû.
Âòî ðîé ìå òîä ñëå äó åò èç ðå çóëü òà òîâ ðà áîò Õî ëè è äð. [3, 6], êî òî -
ðûå òàê æå ðàñ ñìîò ðå ëè áà ëàíñ ýíåð ãèè, íî óæå â íå ñòà öè î íàð íîé àð -
êå. Â ïðî öåñ ñå âñïû øå÷ íî ãî ýíå ãî âû äå ëå íèÿ áû ëè âû äå ëå íû äâå îñ -
íîâ íûå ôà çû, ñî îò âå òñòâó þ ùèå ðîñ òó è ïà äå íèþ óëüòðà ôè î ëå òî âî ãî
ïî òî êà èç ëó ÷å íèÿ. Ïðåä ïî ëà ãà ëîñü, ÷òî òåï ëî âîé áà ëàíñ íà ôà çå ðîñ òà
îïðå äå ëÿ åò ñÿ èñ ïà ðå íè åì ãî ðÿ ÷å ãî õðî ìîñ ôåð íî ãî âå ùåñ òâà è ýëåê -
òðî ííîé òåï ëîï ðî âîä íîñ òüþ, òîã äà êàê íà ôà çå ñïà äà — ðà äè à öè îí -
íû ìè ïî òå ðÿ ìè. Ïî ìè ìî ýòèõ âåñü ìà ãðó áûõ ïðåä ïî ëî æå íèé, ýíåð ãî -
âû äå ëå íèå, ãà çî âîå äàâ ëå íèå è îò íî ñè òåëü íûé òåìï èç ìå íå íèÿ êîí -
öåí òðà öèè ÷àñ òèö ñ÷è òà ëèñü ðàâ íî ìåð íî ðàñ ïðå äå ëåí íûì âäîëü âñåé
ïåò ëè. Ïðè ÷åì â õî äå ïî ëó ÷å íèÿ èí òåã ðè ðî âàí íî ãî óðàâ íå íèÿ (4.3) â
ðà áî òå [6] ïî òîê òåï ëî òû â îñíî âà íè ÿõ ïåò ëè ðà âåí Fc = 0, òîã äà êàê
ïðè ðàñ ÷å òå äàâ ëå íèÿ ïåò ëè â ïðè áëè æå íèè ñèëü íî ãî èñ ïà ðå íèÿ ïà ðà -
ìåòð Fc ïðè íè ìà åò ñÿ ðàâ íûì íå êî òî ðî ìó êî íå÷ íî ìó çíà÷åíèþ [3].
Òà êèì îá ðà çîì, ïðî âå äåí íûé àíà ëèç ñâè äå ò åëüñòâó åò, ÷òî ðå çóëü -
òà òû, ïî ëó ÷åí íûå â ðà áî òå [9] ñ ïî ìîùüþ äè àã íîñ òè ÷åñ êèõ ìå òî äîâ,
ðàç ðà áî òàí íûõ â ðàá ðòàõ [6, 14], íà îñíî âå àíà ëè çà óðàâ íå íèÿ áà ëàí ñà
ýíåð ãèè âî âñïû øå÷ íîé ïå òå ëå, íå ëüçÿ ñ÷è òàòü äîñ òà òî÷ íî íàä åæ íû -
ìè. Ïî ý òî ìó íå îá õî äè ìî ïðè âëå êàòü èíûå íå çà âè ñè ìûå ïîä õî äû, ïî -
çâî ëÿ þ ùèå ñâåñ òè ê ìè íè ìó ìó ÷èñ ëî íå îïðàâ äàí íûõ îãðà íè ÷å íèé è
ñâî áîä íûõ ïà ðà ìåò ðîâ. Íà íàø âçãëÿä, çíà ÷è òåëü íûé ïðî ãðåññ â äè àã -
íîñ òè êå ïëàç ìû çâåç äíûõ âñïû øåê ìî æåò áûòü äîñ òèã íóò áëà ãî äà ðÿ
èñ ïîëü çî âà íèþ ìå òî äîâ êî ðî íàëü íîé ñåé ñìî ëî ãèè [1].
77
ÏÓËÜÑÀÖÈÈ ÎÏÒÈ×ÅÑÊÎÃÎ ÈÇËÓ×ÅÍÈß ÂÑÏÛØÊÈ YZ CMI
Íè æå ìû ðàñ ñìîò ðèì ðå çóëü òà òû íà áëþ äå íèé, óäå ëèâ ãëàâ íîå
âíè ìà íèå àíà ëè çó òîí êîé âðå ìåí íîé ñòðóê òó ðû âñïû øå÷ íî ãî èç ëó ÷å -
íèÿ ñ ïî ìîùüþ âåé âëåò-ïðå îá ðà çî âà íèÿ, îöå íèì îñíîâ íûå ïà ðà ìåò ðû
âñïû øå÷ íîé ïåò ëè, èñ õî äÿ èç ñî ëíå÷ íî-çâåç äíîé àíà ëî ãèè è ìå òî äà,
ïðåä ëî æåí íî ãî À. Â. Ñòå ïà íî âûì è äð. [2].
ÍÀÁËÞÄÅÍÈß È ÎÁÐÀÁÎÒÊÀ ÄÀÍÍÛÕ
Íàá ëþ äå íèÿ âñïûø êè YZ CMi ïðî âî äè ëèñü 9 ôåâ ðà ëÿ 2008 ã. â ïî ëî ñå
U íà 2-ì òå ëåñ êî ïå ñèñ òå ìû Ðè÷è-Êðåòü å íà (ïèê Òåð ñêîë, Ñå âåð íûé
Êàâ êàç). Áëà ãî äà ðÿ èñ ïîëü çî âà íèþ ñêî ðîñ òíî ãî äâóõ êà íàëü íî ãî
UBVR-ôî òî ìåò ðà [17] âðå ìÿ èí òåã ðè ðî âà íèÿ ñèã íà ëà äîñ òè ãà ëî 0.1 ñ.
Íà ðèñ. 1 ïî êà çà íà êðè âàÿ áëåñ êà çâåç äû YZ CMi â ïî ëî ñå U.
Âñïûø êà íà ÷à ëàñü â 20:22:00 UT è äëè ëàñü îêî ëî 1 ÷. Îíà îò ëè ÷à ëàñü
ðåç êîé ôà çîé ðîñ òà è áîëü øîé àì ïëè òó äîé.  òå ÷å íèå 30 ñ ïî òîê èç ëó -
÷å íèÿ äîñ òèã ìàê ñè ìó ìà, óâå ëè ÷èâ øèñü â 180 ðàç, ÷òî ñî îò âå òñòâó åò
5.68m. Èç ïî ñòðî åí íîé íà ìè ãèñ òîã ðàì ìû ÷àñ òîò íî ãî ðàñ ïðå äå ëå íèÿ
àì ïëè òóä âñïû øåê YZ CMi â ïî ëî ñå U ïî äàí íûì î 325 âñïûø êàõ
YZ CMi, âçÿ òûì èç êà òà ëî ãà Ãåð øáåð ãà è äð. [5], ñëå äó åò (ðèñ. 2), ÷òî
âñïûø êà 9 ôåâ ðà ëÿ 2008 ã. èìå åò íà è áîëü øóþ àì ïëè òó äó.
Äëÿ ïî èñ êà ïå ðè î äè÷ íîñ òåé â äàí íûõ èç ìå ðå íèé ìû îá ðà òè ëèñü ê
âåé âëåò-ïðå îá ðà çî âà íèþ. Èñïîëü çó å ìûå â ýòîì ñëó ÷àå áà çèñ íûå
ôóíê öèè ëî êà ëè çî âà íû íå òîëü êî â ÷àñ òîò íîé, íî è âî âðå ìåí íîé îá -
ëàñ òè. Ïî ý òî ìó âåé âëåò-àíà ëèç, â îò ëè ÷èå îò ãàð ìî íè ÷åñ êî ãî ìå òî äà
Ôóðüå, áî ëåå ïðè ñïî ñîá ëåí äëÿ èñ ñëå äî âà íèÿ íå ñòà öè î íàð íûõ ïðî -
öåñ ñîâ. Îí ïî çâî ëÿ åò îäè íà êî âî õî ðî øî âû ÿâ ëÿòü êàê âû ñî êî-, òàê è
íèç êî ÷àñ òîò íûå õà ðàê òå ðèñ òè êè ñèã íà ëà è ïðî ñëå æè âàòü çà èõ èç ìå -
íå íè åì âî âðå ìå íè, ñòðîÿ ñî îò âå òñòâó þ ùèå ñïåê òðàëü íûå çà âè ñè ìîñ -
òè â ïðî ñòðà íñòâå «÷àñ òî òà — âðåìÿ».
Ñëå äóÿ ðà áî òå [15], ìû ïðè ìå íè ëè íå ïðå ðûâ íîå âåé âëåò-ïðå îá ðà -
çî âà íèå, è â êà ÷åñ òâå áà çèñ íîé ôóíê öèè âû áðà ëè âåé âëåò Ìîð ëå,
ïðåä ñòàâ ëÿ þ ùèé ñî áîé ïëîñ êóþ âîë íó, ïðî ìî äó ëè ðî âàí íóþ ãà óñ ñè à -
íîé:
Y0
1 4 20
2
= - -p w h h/ /e ei , (1)
ãäå w0 — áåç ðàç ìåð íàÿ ÷àñ òî òà, êî òî ðóþ ìû ñ÷è òà ëè ðàâ íîé øåñ òè,
h = t/s — áåç ðàç ìåð íûé âðå ìåí íîé ïà ðà ìåòð, s — õà ðàê òåð íûé âðå -
ìåí íîé ìàñ øòàá.
78
Á. Å. ÆÈËßÅÂ È ÄÐ.
Ðèñ. 1. Êðèâàÿ áëåñêà â ïîëîñå U ñ ñå -
êyíäíûì ðàçðåøåíèåì (òîëñòàÿ ëèíèÿ)
è ðåêîíñòðóèðîâàííàÿ êðèâàÿ áëåñêà
(òîí êàÿ ëèíèÿ) â íèçêî÷àñòîòíîì äèà -
ïàçîíå (ïåðèîäû P > 20 ñ), ïîëó÷åííàÿ ñ
ïîìîùüþ íåïðåðûâíîãî âåéâëåò-ïðåî á -
ðàçîâàíèÿ
Åñëè xn — âðå ìåí íîé ðÿä ñ âðå ìåí íûì ðàç ðå øå íè åì dt è n = 0, …,
N - 1, òî âåé âëåò-ïðå îá ðà çî âà íèå W sn ( ) áó äåò ïðåä ñòàâ ëÿòü ñî áîé
ñâåð òêó xn ñ ìàñ øòà áè ðî âàí íîé è òðàíñ ëè ðî âàí íîé âåð ñè åé Y0 :
W s x
n n t
s
n n
n
N
( )
( )*=
¢-é
ëê
ù
ûú
¢
¢=
å
0
1
Y
d
, (2)
ãäå çâåç äî÷ êîé îá îçíà ÷å íà êîì ïëåê ñíî ñî ïðÿ æåí íàÿ âå ëè ÷è íà, è
Y Y*
/
( ) ( )n n t
s
t
s
n n t
s
¢-é
ëê
ù
ûú
=
æ
è
ç
ö
ø
÷
¢-é
ëê
ù
ûú
d d d
1 2
0 .
Âàðü è ðóÿ íè æíèå èí äåê ñû s è n, ìîæ íî ïî ñòðî èòü çà âè ñè ìîñòü
ýâî ëþ öèè ñïåê òðà ìîù íîñ òè | ( )|W sn
2ñèã íà ëà îò âðå ìåí íî ãî ìàñ øòà áà.
Îøèá êè íå ïðå ðûâ íî ãî âåé âëåò-ïðå îá ðà çî âà íèÿ ìû îöå íè âà ëè ñî -
ãëàñ íî ïîä õî äó, ïðåä ëî æåí íî ìó Ìèò ðà-Êðà å âîé è äð. [8].  ñëó ÷àå
áå ëî ãî øó ìà ñ äèñ ïåð ñè åé s2 ñïåêòð ìîù íîñ òè | ( )|W sn
2 = s 2 . Ïðè ÷åì
äëÿ ëþ áî ãî ìî ìåí òà âðå ìå íè t è ìàñ øòà áà s
| ( )|W sn
2
2
2
2
2s
c
Þ , (3)
ãäå ñòðåë êà Þ óêà çû âà åò íà ñî îò âå òñòâó þ ùåå ëî êàëü íîå ðàñ ïðå äå ëå -
íèå, à c 2
2 — ðàñ ïðå äå ëå íèå ñ äâó ìÿ ñòå ïå íÿ ìè ñâî áî äû. Íà îñíî âå ðàñ -
ïðå äå ëå íèÿ c 2 íå òðóä íî íà é òè óðî âåíü çíà ÷è ìîñ òè äëÿ ïè êîâ â âåé -
âëåò-ñïåê òðå ìîù íîñ òè.
Ïîëåçíûé ñèãíàë ìîæåò áûòü îòôèëüòðîâàí îò øóìîâ è âîñ ñòà -
íîâëåí áåç ïîòåðü ñ ïîìîùüþ ëèíåéíîãî âåéâëåò- ïðåîáðà çîâàíèèÿ.
Äëÿ âðåìåííûõ ðÿäîâ â ïðîñòðàíñòâå âðå ìÿ — ïå ðè îä ïðè ìå íÿëñÿ
ôèëüòð F ñ êîýôôèöèåíòàìè 0 èëè 1. Îòôèëüòðîâàííûé ñèã íàë îïðå -
äåëÿëñÿ ñ ïîìîùüþ ôîðìóëû
~ Re(
~
)
x C
W
s
n
jn
jj
= å , (4)
ãäå C — íîðìèðîâî÷íûé ìíîæèòåëü, j = 0, 1, ..., J — ïàðàìåòð,
õàðàêòåðèçóþùèé âåëè÷èíó âðåìåííîãî ìàñøòàáà sj ,
~
W jn= W Fjn jn [15].
79
ÏÓËÜÑÀÖÈÈ ÎÏÒÈ×ÅÑÊÎÃÎ ÈÇËÓ×ÅÍÈß ÂÑÏÛØÊÈ YZ CMI
Ðèñ. 2. Pàñïðåäåëåíèå êîëè÷åñòâà N âñïûøåê
YZ CMi â ïîëîñå U ïî èõ àìïëèòóäå
ñî ãëàñíî äàííûì [5]
Âîññòàíîâëåííûé ñèãíàë f n è åãî äèñïåðñèÿ s m
2 íàõîäèëèñü ñëåäó -
þùèì îáðàçîì:
f C A fn mn
m
m= å , s sn mn
m
mA2 2 2= å , (5)
ãäå êîýôôèöèåíò ïðåîáðàçîâàíèÿ
A C
s
mn
jnm
jj
= å
ReY
. (6)
Íà îñíîâå ñîîòíîøåíèé (1)—(6) ðàññ÷èòûâàëèñü âåéâëåò-ñïåêòðû
ìîùíîñòè è îïðåäåëÿëèñü äîñòîâåðíûå ïèêè. Ñ èõ ïîìîùüþ òàêæå
ïðîâîäèëèñü íèçêî÷àñòîòíûå, âûñîêî÷àñòîòíûå è ïîëîñîâûå ôèëüò -
ðàöèè äàííûõ íàáëþäåíèé è îöåíèâàëèñü îøèáêè ðåêîíñòðóè ðîâàí -
íîãî ñèãíàëà â ïðåäïîëîæåíèè ñòàöèîíàðíîãî áåëîãî ãàóññîâà øóìà.
Íà ðèñ. 3 ïðåäñòàâëåí âåéâëåò-ñïåêòð ìîùíîñòè ðåêîíñòðóè ðî -
âàííîé êðèâîé áëåñêà â âûñîêî÷àñòîòíîé îáëàñòè (T p = 2...20 ñ). Êîí -
òóðû íà ñïåêòðå ïîêàçûâàþò óðîâíè êîëåáàíèé 90, 95, 99 % è áîëåå.
Êàê âèäíî, îñöèëëÿöèè âî âñïûøêå, ïðîäîëæàâøèåñÿ îêîëî îäíîé
ìèíóòû, âîçíèêëè â ìîìåíò ðåçêîãî óâåëè÷åíèÿ ïîòîêà èçëó ÷åíèÿ è
èñ÷åçëè íà ñïàäå âñïëåñêà. Ïåðèîä êîëåáàíèé, êîòîðîìó ñîîòâåò -
ñòâóåò ïèê âåéâëåò-ñïåêòðà ñ óðîâíåì äîâåðèòåëüíîé âåðîÿò íîñòè
áîëåå 99 %, ñîñòàâèë îêîëî 13 ñ. (Ýòà âåëè÷èíà ñîâïàäàåò ñ êâàçè -
ïåðèîäîì âûñî êî ÷àñòîòíûõ îïòè÷åñêèõ ïóëüñàöèé, îáíàðó æåí íûõ
Ì. Ðîäîíî [12] âî âñïûøêå çâåçäû HII 2411). Íåîáõîäèìî îò ìåòèòü,
÷òî íà ðèñ. 3 òàêæå âèäíû íåñêîëüêî ëîêàëüíûõ ìàê ñè ìóìîâ ñ äî -
âåðèòåëüíîé âåðîÿò íîñòüþ áîëåå 95 %, âîçíèêøèõ ïðèìåð íî çà 100 ñ
äî íà÷àëà âñïûøêè, õàðàêòåðíûé ïå ðèîä êîòîðûõ ñî âðåìåíåì óìåíü -
øàëñÿ. Ïðè ýòîì íå ñëåäóåò èñêëþ ÷àòü, ÷òî îòìå÷åííûå ëîêàëüíûå
ìàêñèìóìû ÿâëÿþòñÿ øó ìîâû ìè.
Íà pèñ. 4 ïî êà çà íû âû ñî êî ÷àñ òîò íûå ïóëü ñà öèè ïî ñëå âåé âëåò-
ôè ëüòðà öèè â èí òåð âà ëå ïå ðè î äîâ T p = 2...20 ñ, à òàê æå àï ïðîê ñè ìà öèÿ
êî ëå áà íèé çà òó õà þ ùåé êî ñè íó ñî è äàëü íîé êðè âîé ñ ïå ðè î äîì T p »
80
Á. Å. ÆÈËßÅÂ È ÄÐ.
Ðèñ. 3. Âåé âëåò-ñïåêòð ìîù íîñ -
òè ðå êî íñòðó è ðî âàí íîé êðè âîé
áëåñ êà âñïûø êè, ñî äåð æà ùåé
âû ñî êî ÷àñ òîò íûå êî ëå áà íèÿ.
Âíåø íèå êîí òó ðû ñî îò âå ò ñòâó -
þò óðîâ íþ äî âå ðè òåëü íîé âå ðî -
ÿò íîñ òè 90 %, âíóò ðåí íèå — 95,
99 % è ò. ä.
» 11.2±0.4 ñ è ýêñ ïî íåí öè àëü íûì âðå ìå íåì çà òó õà íèÿ t » 28.6 ñ. Îòñþ -
äà âèä íî, ÷òî íà áëþ äà å ìûå ïóëü ñà öèè, ó êî òî ðûõ îò íî øå íèå àì ïëè -
òó äû êî ëå áà íèé â ìàê ñè ìó ìå âñïûø êè ê åå èí òåí ñèâ íîñ òè ðàâ íî
dI I/ » 5.5 %, áûñ òðî çà òó õà ëè è íî ñè ëè êâà çè ãàð ìî íè ÷åñ êèé õà ðàê òåð.
ÊÎÐÎÍÀËÜÍÀß ÑÅÉÑÌÎËÎÃÈß
È ÄÈÀÃÍÎÑÒÈÊÀ ÂÑÏÛØÅ×ÍÎÉ ÏËÀÇÌÛ
Äëÿ îöåí êè îñíîâ íûõ ïà ðà ìåò ðîâ âñïû øå÷ íîé ïëàç ìû è ìàã íèò íî ãî
ïîëÿ â îá ëàñ òè ýíåð ãî âû äå ëå íèÿ áó äåì èñ õî äèòü èç ñî ëíå÷ íî- çâåç -
äíîé àíà ëî ãèè è äè àã íîñ òè ÷åñ êî ãî ìå òî äà, ñëå äó þ ùå ãî èç ðàñ ñìîò ðå -
íèÿ äèñ ïåð ñè îí íûõ îñî áåí íîñ òåé, à òàê æå ìå õà íèç ìîâ âîç áóæ äå íèÿ è
çà òó õà íèÿ ñî áñòâåí íûõ ìîä êî ëå áà íèé ìàã íèò íûõ òðó áîê. Â ñâÿ çè ñ
ýòèì ðàñ ñìîò ðèì îñíîâ íûå ïî ëî æå íèÿ ìî äå ëè, ïðåä ëî æåí íîé Ñòå ïà -
íî âûì è äð. [2].
Ïóñòü âî âñïû øå÷ íîé ïåò ëå, êî òî ðóþ ìîæ íî ïðåä ñòà âèòü â âè äå
ïðÿ ìî ãî öè ëèí äðà ñ æåñ òêî çà êðåï ëåí íû ìè îñíî âà íè ÿ ìè, â ðå çóëü òà -
òå ðåç êî ãî óâå ëè ÷å íèÿ ãà çî âî ãî äàâ ëå íèÿ âîç áó äè ëèñü ðà äè àëü íûå
áûñ òðûå ìàã íè òîç âó êî âûå (ÁÌÇ) ìî äû, ïå ðè îä êî òî ðûõ îïðå äå ëÿ åò ñÿ
ñå ÷å íè åì ïåò ëè a. Åñëè êî ðî íàëü íàÿ àð êà, äå éñòâóÿ ïî äî áíî ìàã íèò -
íîé ëî âóø êå, ñïî ñîá íà íà êàï ëè âàòü ýíåð ãè÷ íûå çà ðÿ æåí íûå ÷àñ òè öû,
òî ÁÌÇ-îñöèë ëÿ öèè áó äóò ïðè âî äèòü ê ìî äó ëÿ öèè ïî òî êà óñêî ðåí íûõ
ïðî ëåò íûõ ÷àñ òèö â õðî ìîñ ôå ðå è ôî òîñ ôå ðå èç-çà èç ìå íå íèé ïðî áî÷ -
íî ãî îò íî øå íèÿ. Òåð ìà ëè çà öèÿ ïî ñëåä íèõ è ïî âëå ÷åò çà ñî áîé ïî ÿâ -
ëå íèå íà áëþ äà å ìûõ ïóëü ñà öèé îïòè ÷åñ êî ãî èçëó÷åíèÿ.
81
ÏÓËÜÑÀÖÈÈ ÎÏÒÈ×ÅÑÊÎÃÎ ÈÇËÓ×ÅÍÈß ÂÑÏÛØÊÈ YZ CMI
Ðèñ. 4. Ðåêîíñòðóêöèÿ âûñîêî÷àñòîòíîãî êîìïîíåíòà êðèâîé áëåñêà YZ CMi 9 ôåâðàëÿ
2008 ã. â èíòåðâàëå ïåðèîäîâ Tp = 2...20 ñ (òîíêàÿ ëèíèÿ). Êðèâàÿ ñãëàæåíà ôèëüòðîì
ñêîëüçÿùåãî ñðåäíåãî ñ âðåìåííûì îêíîì 5 ñ. Çàòåìíåííàÿ îáëàñòü — êîðèäîð îøèáîê 2s.
Ïóíêòèðíàÿ êðèâàÿ — çàòóõàþùàÿ êîñèíóñîèäàëüíàÿ êðèâàÿ ñ ïåðèîäîì êîëåáàíèé 11.2 ñ è
âðåìåíåì ýêñïîíåíöèàëüíîãî çàòóõàíèÿ 28.6 ñ. Îòíîñèòåëüíàÿ àìïëèòóäà êîëåáàíèé â
ìàêñèìóìå âñïûøêè dI I/ = 5.5 %
 ðàì êàõ ñöå íà ðèÿ [2] áû ëè ïî ëó ÷å íû ôîð ìó ëû, ïî çâî ëÿ þ ùèå
îöå íè âàòü òåì ïå ðà òó ðó T, êîí öåí òðà öèþ n è ìàã íèò íîå ïî ëå B âñïû -
øå÷ íîé ïåò ëè ïî íà áëþ äà å ìûì ïà ðà ìåò ðàì îñöèë ëÿ öèé èç ëó ÷å íèÿ:
ïå ðè î äó T p , ãëó áè íå ìî äó ëÿ öèè M è äîá ðîò íîñ òè Q = 2pt / T p :
T
r M
T p
» × -2 4 10 8
2
2
.
~
c
[K],
n
r M Q
T p
» × -197 10 12
3 5 2 2
4 3 2
.
~ ~ sin/
/
k q
c
[ñì–3], (7)
B
Q r M
T p
» × -906 10 22
1 2 5 2 1 2 5 4
3 5 4
.
~ ~ sin/ / / /
/
k q
c
[ Òë]
ãäå q » arctg(h0a /(p L) — óãîë ìåæäó âîëíîâûì âåêòîðîì ÁÌÇ-âîëí k
è ìàãíèòíûì ïîëåì B, ~r = 2pa/h0 , h0 » 2.4, ~k = 486Mcos2q + 1, c =
= 20/3M + 2. Ïðèíèìàÿ a = 109 ñì, M = 0.06, T p = 11 c, Q = 20, a/L = 0.1,
èç âûðàæåíèÿ (6) äëÿ îáëàñòè âñïûøå÷íîãî ýíåðãîâûäåëåíèÿ íà
YZ CMi íàõîäèì T » 3×107 Ê, n » 2×1010 ñì–3 è B » 0.015 Òë. Îñîáî
ïîä÷åðêíåì, ÷òî íåñìîòðÿ íà ñðàâíèòåëüíî õîðîøåå ñîãëàñèå ïîëó -
÷åí íûõ íàìè îöåíîê ñ ðåçóëüòàòàìè [9], ïîëó÷åííûõ íà îñíîâå ìåòî -
äèê [6], à òàêæå ñ ðåçóëüòàòàìè [14] äëÿ äâóõ ðåíòãåíîâñêèõ âñïûøåê
íà YZ CMi, èìåþòñÿ è ñóùåñòâåííûå ðàçëè÷èÿ.  ÷àñòíîñòè, íàéäåí -
íàÿ ñ ïîìîùüþ ìåòîäîâ êîðîíàëüíîé ñåéñìîëîãèè âåëè÷èíà ìàãíèò -
íîãî ïîëÿ îêàçàëàñü ïî÷òè â òðè ðàçà áîëüøå.
ÎÁÑÓÆÄÅÍÈÅ ÐÅÇÓËÜÒÀÒÎÂ È ÂÛÂÎÄÛ
Ìû èñ ñëå äî âà ëè òîí êóþ âðå ìåí íóþ ñòðóê òó ðó âñïûø êè íà êðàñ íîì
êàð ëè êå YZ CMi, íà áëþ äàâ øåé ñÿ íà ïèêå Òåð ñêîë 9 ôåâ ðà ëÿ 2008 ã. â
ïî ëî ñå U. Èç 325 îá íà ðó æåí íûõ ðà íåå íà ýòîé çâåç äå âñïû øå÷ íûõ ñî -
áû òèé îíà îêà çà ëàñü íà è áî ëåå ìîù íîé. Áëà ãî äà ðÿ ïðè ìå íå íèþ âåé -
âëåò-àíà ëè çà íà èì ïó ëüñíîé ôàçå âñïûø êè íàì óäà ëîñü âû ÿ âèòü çà òó -
õà þ ùèå êâà çè ïå ðè î äè ÷å êèå êî ëå áà íèÿ ñ T p » 11 ñ. Íà îñíî âå ñî ë íå÷ -
íî-çâåç äíîé àíà ëî ãèè è â ïðåä ïî ëî æå íèè ñâÿ çè íà áëþ äà å ìûõ ïóëü ñà -
öèé ñ ðà äè àëü íû ìè ÁÌÇ-êî ëå áà íè ÿ ìè, èñ ïîëü çóÿ ðàñ ÷åò íûå ôîð ìó ëû
[2], ìû îïðå äå ëè ëè îñíîâ íûå ïà ðà ìåò ðû âñïû øå÷ íîé ïåòëè.
Îäíà èç íà è áî ëåå òðóä íî ðàç ðå øè ìûõ ïðî áëåì êî ðî íàëü íîé ñåé ñ -
ìî ëî ãèè çâåçä ñâÿ çà íà ñ îòî æäå ñòâëå íè åì ìî äû ñî áñòâåí íûõ êî ëå áà -
íèé êî ðî íàëü íûõ ïå òåëü. Êàê èç âåñ òíî, ïðè ìà ëûõ çíà ÷å íè ÿõ b â ìàã -
íèò íîé òðóá êå ìî ãóò âîç áóæ äàòü ñÿ ÷å òû ðå îñíîâ íûå ìî äû êî ëå áà íèé:
âèí òî âàÿ, èç ãèá íàÿ, çâó êî âàÿ è ðà äè àëü íàÿ. Âèí òî âûå îñöèë ëÿ öèè âû -
çû âà þò ëèøü âà ðè à öèè íà ïðàâ ëå íèÿ ìàã íèò íî ãî ïî ëÿ, òîã äà êàê èç -
ãèá íûå ïðàê òè ÷åñ êè íå ñæè ìà þò ïëàç ìó [2], ïî ý òî ìó îíè åä âà ëè ìî -
82
Á. Å. ÆÈËßÅÂ È ÄÐ.
ãóò áûòü îò âå òñòâåí íû çà íà áëþ äà å ìûå îñöèë ëÿ öèè. Âîç áóæ äå íèå
çâó êî âûõ ìîä ñ ïå ðè î äà ìè, íå ïðå âû øà ùè ìè íå ñêîëü êèõ äå ñÿò êîâ ñå -
êóíä, ïðåä ïî ëà ãà åò äëè íû âñïû øå÷ íûõ ïå òåëü L ~ 0.01R* [2], ÷òî â
ñâå òå ìîù íîé ýíåð ãå òè êè âñïûø êè âû ãëÿ äèò ìà ëî âå ðî ÿò íûì. Ïî ý òî -
ìó, íà íàø âçãëÿä, â ðàñ ñìàò ðè âà å ìîì ñëó ÷àå âå ðî ÿò íåå âîç áóæ äà ëèñü
ðàäèàëüíûå ÁÌÇ-ìîäû.
Èíòå ðåñ íî îò ìå òèòü, ÷òî Ðî áèí ñîí è äð. [11], âîñ ïîëü çî âàâ øèñü
ðå çóëü òà òà ìè óëüòðà ôè î ëå òî âûõ (135—280 íì) íà áëþ äå íèé íà ñïóò -
íè êå GALEX îä íîé èç âñïû øåê GJ 3685 A (dM4e), òàê æå îá íà ðó æè ëè
ïðåä âñïû øå÷ íûå ôëóê òó à öèè èç ëó ÷å íèÿ. Ïîñ êîëü êó ïî äî áíûå
âñïëåñ êè, íà áëþ äà å ìûå â ðàç ëè÷ íûõ äè à ïà çî íàõ, õà ðàê òåð íû íå òîëü -
êî äëÿ çâåç äíûõ, íî è äëÿ ñî ëíå÷ íûõ ñî áû òèé [4], òî ýòî ëèø íèé ðàç
ñâè äå ò åëüñòâó åò â ïî ëüçó ïðà âî ìåð íîñ òè ïðè âëå ÷å íèÿ â ìî äåëü íûõ
ðàñ ÷å òàõ ñî ëíå÷ íî-çâåç äíîé àíà ëî ãèè. Âîç íèê íî âå íèå òà êèõ ïóëü ñà -
öèé, ïî íà øå ìó ìíå íèþ, îá óñëîâ ëå íî ðàç âè òè åì ìèê ðî â ñïû øå÷ íûõ
ïðî öåñ ñîâ. Ýòîò âîï ðîñ òðå áó åò áî ëåå îá ñòî ÿ òåëü íî ãî àíàëèçà.
Íàñ òî ÿ ùàÿ ðà áî òà âû ïîë íå íà â ðàì êàõ ðîñ ñèé ñêî-óêðà èí ñêî ãî
ïðî åê òà (¹ Ô28.2/034), ïðî ãðàì ìû Ïðå çè äè ó ìà ÐÀÍ «Ïðî èñ õîæ äå -
íèå è ýâî ëþ öèÿ çâ¸çä è ãà ëàê òèê», íà ó÷íîé øêî ëû ÍØ—6110.2008.2
è ÔÖÏ «Íà ó÷ íûå è íà ó÷íî-ïå äà ãî ãè ÷åñ êèå êàä ðû èí íî âà öè îí íîé
Ðîñ ñèè» (øèôð 2009-1.1—126-056).
1. Çàéöåâ Â. Â., Ñòåïàíîâ À. Â. Êîðîíàëüíûå ìàãíèòíûå àðêè // Óñïåõè ôèç. íàóê.—
2008.—178.—C. 1165—1204.
2. Ñòåïàíîâ À. Â., Êîïûëîâà Þ. Ã., Öàï Þ. Ò., Êóïðèÿíîâà Å. Ã. Îñöèëëÿöèè
èçëó÷åíèÿ âñïûõèâàþùèõ çâåçä è äèàãíîñòèêà êîðîíàëüíûõ ïåòåëü // Ïèñüìà â
Àñòðîí. æóðí.—2005.—31.—Ñ. 684—692.
3. Fisher G. H., Haw ley S. L. An equa tion for the evo lu tion of so lar and stel lar flare loops //
Astrophys. J.—1990.—357.—P. 243—258.
4. Gaisauskas V. Preflare ac tiv ity // So lar Phys.—1989.—121.—P.135—152.
5. Gershberg R. E., Katsova M. M., Lovkaya M. N., et al. Cat a logue and bib li og ra phy of the
UV Cet-type flare stars and re lated ob jects in the so lar vi cin ity // Astron. and
Astrophys. Suppl. Ser.—1999.—139.—P. 555—558.
6. Haw ley S. L., Fisher G. H., Si mon T., et al. Si mul ta neous ex treme-ul tra vi o let ex plorer
and op ti cal ob ser va tions of AD Leonis: ev i dence for large co ro nal loops and the
Neupert ef fect in stel lar flares // Astrophys. J.—1995.—453.—P. 464—479.
7. Haw ley S. L., Walkowicz L. M., Allred J. C., Valenti J. A. Near-Ul tra vi o let Spec tra of
Flares on YZ CMi // Publs Astron. Soc. Pacif. —2007.—119.—P.67—81.
8. Mitra-Kraev U., Harra L. K., Wil liams D. L., et al. The first ob served stel lar X-ray flare
os cil la tion: Con straints on the flare loop length and the mag netic field // Astron. and
Astrophys.—2005.—436.—P. 1041—1047.
9. Raassen A. J. J., Mitra-Kraev U., G&&udel M. The X-ray spec tra of the flar ing and qui es -
cent states of YZ CMi ob served by XMM-New ton // Mon. Notic. Roy. Astron.
Soc.—2007.—379.—P. 1075—1082.
10. Reiners A. The nar row est M-dwarf line pro files and the ro ta tion-ac tiv ity con nec tion at
very slow ro ta tion // Astron. and Astrophys.—2007.—467.—P. 259—268.
83
ÏÓËÜÑÀÖÈÈ ÎÏÒÈ×ÅÑÊÎÃÎ ÈÇËÓ×ÅÍÈß ÂÑÏÛØÊÈ YZ CMI
11. Rob in son R. D., Wheatley J. M., Welsh B. Y., et al. GALEX ob ser va tions of an en er -
getic ul tra vi o let flare on the dM4e star GJ 3685A // Astrophys. J.—2005.—633.—
P. 447—451.
12. Rodono M. Short-lived flare ac tiv ity of the Hyades flare star HII 2411 // Astron. and
Astrophys.—1974.—32.—P. 337.
13. Shibata K., Yokoyama T. Or i gin of the uni ver sal cor re la tion be tween the flare tem per a -
ture and the emis sion mea sure for so lar and stel lar flares // Astrophys. J.—1999.—
526.—P. L49—L52.
14. Shibata K., Yokoyama T. A Hertz sprung — Rus sell-like di a gram for so lar/stel lar flares
and co rona: emis sion mea sure ver sus tem per a ture di a gram // Astrophys. J.—2002.—
577.—P. 422—432.
15. Torrence C., Compo G. P. A prac ti cal guide to wave let anal y sis // Bull. Amer. Meteor.
Soc.—1998.—79.—P. 61—78.
16. Yokoyama T., Shibata K. A two-di men sional magnetohydrodynamic sim u la tion of
chro mo spheric evap o ra tion in a so lar flare based on a mag netic reconnection model //
Astrophys. J.—1998.—494.—P. L113—L116.
17. Zhilyaev B. E., Romanyuk Y. O., Svyatogorov O. A. A high speed au to matic two-chan -
nel pho tom e ter // Astronomicheskij Zhurnal.—1992.—69, N 4.—P. 895—900.
Ïîñòóïèëà â ðåäàêöèþ 14.12.09
84
Á. Å. ÆÈËßÅÂ È ÄÐ.
|
| id | nasplib_isofts_kiev_ua-123456789-75131 |
| institution | Digital Library of Periodicals of National Academy of Sciences of Ukraine |
| issn | 0233-7665 |
| language | Russian |
| last_indexed | 2025-12-07T18:32:18Z |
| publishDate | 2011 |
| publisher | Головна астрономічна обсерваторія НАН України |
| record_format | dspace |
| spelling | Жиляев, Б.Е. Цап, Ю.Т. Андреев, М.В. Степанов, А.В. Копылова, Ю.Г. Гершберг, Р.Е. Ловкая, М.Н. Сергеев, А.В. Верлюк, И.А. Стеценко К.О. 2015-01-26T18:08:59Z 2015-01-26T18:08:59Z 2011 Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. / Б.Е. Жиляев, Ю.Т. Цап, М.В. Андреев, А.В. Степанов, Ю.Г. Копылова, Р.Е. Гершберг, М.Н. Ловкая, А.В. Сергеев, И.А. Верлюк, К.О. Стеценко // Кинематика и физика небесных тел. — 2011. — Т. 27, № 3. — С. 75-84. — Бібліогр.: 17 назв. — рос. 0233-7665 https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/75131 524.3-56 Рассмотрена одна из наиболее мощных и продолжительных вспышек активного красного карлика YZ CMi, обнаруженная 9 февраля 2008 г. на пике Терскол по наблюдениям в полосе U. Розглянуто одну з найпотужніших і найтриваліших спалахів активного червоного карлика YZ CMi, який було виявлено 9 лютого 2008 р. на піку Терскол за спостереженнями у смузі U. We consider one of the most powerful and long duration flares of the red dwarf YZ CMi which was revealed from observations in the U band at the Peak Terskol Observatory on 9 February 2008. Настоящая работа выполнена в рамках российско-украинского проекта (№ Ф28.2/034), программы Президиума РАН «Происхождение и эволюция звёзд и галактик», научной школы НШ—6110.2008.2 и ФЦП «Научные и научно-педагогические кадры инновационной России» (шифр 2009-1.1 — 126-056). ru Головна астрономічна обсерваторія НАН України Кинематика и физика небесных тел Физика звезд и межзвездной среды Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. Пульсації оптичного випромінювання спалаху YZ CMi 9 лютого 2008 р. Pulsations of optical emission of the YZ CMi flare on 9 February 2008 Article published earlier |
| spellingShingle | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. Жиляев, Б.Е. Цап, Ю.Т. Андреев, М.В. Степанов, А.В. Копылова, Ю.Г. Гершберг, Р.Е. Ловкая, М.Н. Сергеев, А.В. Верлюк, И.А. Стеценко К.О. Физика звезд и межзвездной среды |
| title | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. |
| title_alt | Пульсації оптичного випромінювання спалаху YZ CMi 9 лютого 2008 р. Pulsations of optical emission of the YZ CMi flare on 9 February 2008 |
| title_full | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. |
| title_fullStr | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. |
| title_full_unstemmed | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. |
| title_short | Пульсации оптического излучения вспышки YZ CMi 9 февраля 2008 г. |
| title_sort | пульсации оптического излучения вспышки yz cmi 9 февраля 2008 г. |
| topic | Физика звезд и межзвездной среды |
| topic_facet | Физика звезд и межзвездной среды |
| url | https://nasplib.isofts.kiev.ua/handle/123456789/75131 |
| work_keys_str_mv | AT žilâevbe pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT capût pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT andreevmv pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT stepanovav pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT kopylovaûg pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT geršbergre pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT lovkaâmn pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT sergeevav pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT verlûkia pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT stecenkoko pulʹsaciioptičeskogoizlučeniâvspyškiyzcmi9fevralâ2008g AT žilâevbe pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT capût pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT andreevmv pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT stepanovav pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT kopylovaûg pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT geršbergre pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT lovkaâmn pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT sergeevav pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT verlûkia pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT stecenkoko pulʹsacííoptičnogovipromínûvannâspalahuyzcmi9lûtogo2008r AT žilâevbe pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT capût pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT andreevmv pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT stepanovav pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT kopylovaûg pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT geršbergre pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT lovkaâmn pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT sergeevav pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT verlûkia pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 AT stecenkoko pulsationsofopticalemissionoftheyzcmiflareon9february2008 |